περιβάλλον και πολιτική

Posts Tagged ‘Peter Singer

έχει δίκιο ο Peter Singer ότι δεν υπάρχει Θεός;

with one comment

Μια αντίκρουση στον Peter Singer

O Piter Singer (στην συνέχεια ΠΣ) υποστήριξε ότι δεν μπορεί να υπάρχει Θεός γιατί αυτό θα ήταν αδύνατο και αντίθετο προς τις βασικές του ιδιότητες. Δηλαδή αυτές τις ιδιότητες που εμείς του αποδίδουμε, κυρίως οι Χριστιανοί (πιθανά και οι Εβραίοι ή οι Μουσουλμάνοι, αφού ιδιαίτερα οι τελευταίοι πιστεύουν σε έναν ελεήμονα Θεό ανάμεσα στα άλλα. Οι συλλογισμοί του όμως έχουν ως γνώμονα και κύριο αντίδικο-στόχο την χριστιανική αντίληψη των πραγμάτων.

Λέει λοιπόν πως μπορεί να είναι παντοδύναμος και αγαθός-καλός αν επιτρέπει σε τόσο κακό να υπάρχει στον κόσμο. Και ως κραχτά παραδείγματα αναφέρει τον Χίτλερ (και 6.000.000 θύματα εβραίους), τον Στάλιν (και 20.000.000 θύματα της εποχής και της πολιτικής του) και τον Πολ Ποτ, στην Καμπότζη (που εξόντωσε το 20% του πληθυσμού της χώρας του).

Ως τίμιος αναζητητής της αλήθειας και διανοητής αναφέρει την άποψη των χριστιανών (την χαρακτηρίζει κύρια και από παλαιά υπάρχουσα) που έρχεται να δώσει απάντηση στο θέμα. Και αυτή είναι η ύπαρξη της ελεύθερης βούλησης. Σύμφωνα λοιπόν με αυτήν το κακό υπάρχει ως καρπός της ελεύθερης βούλησής μας, πράγμα που είναι πολύ σημαντικό και ας πούμε μπορεί να δικαιολογήσει αυτή την τραγικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης και της ιστορίας του κόσμου. Μοιάζει να σέβεται και να εκτιμά αυτή τη θέση. Πλην όμως στην συνέχεια την απορρίπτει γιατί την καταρρίπτει. Ως μη δυνάμενη να εξηγήσει μία άλλη συνθήκη του βίου μας, αδιαπραγμάτευτη ως προς την ύπαρξή της και πλήρως ανεξήγητη ως προς την αιτία της.

Ερωτά: εντάξει το κακό που είναι απότοκος της δικής μας κακής βούλησης. Όμως τι γίνεται με το κακό που υπάρχει στον κόσμο και δεν οφείλεται σε εμάς, αυτό που οφείλεται σε φυσικά αίτια και μοιάζει τόσο παράλογο ή πολλές φορές εκπληκτικό σε μέγεθος και το υπόκειται ο άνθρωπος χωρίς τίποτε να μπορεί να τον σώσει από αυτό ή να μπορεί να εξηγήσει γιατί του συμβαίνει. Πως μπορεί αυτός ο φιλεύσπλαχνος και πανάγαθος Θεός να αφήνει να χάνονται τόσες ανθρώπινες ζωές ή να υποφέρουν ή να καταστρέφονται από φαινόμενα όπως ένας σεισμός, ένα τσουνάμι (μην ξεχνάμε, περίπου 200.000 θύματα από κάτι τέτοιο 13 περίπου χρόνια πριν).

Αυτό δεν μπορεί να εξηγηθεί από την δική μας κακή παρεμβολή στον κόσμο.

Άρα η ύπαρξη ενός Θεού με τις γνωστές ιδιότητες, που αφήνει αυτά να συμβαίνουν αντιβαίνει είτε προς τις ιδιότητές του είτε προς την ύπαρξή του. Προφανές και λογικό συμπέρασμα είναι ότι αυτό το πλάσμα, αυτό το Ον δεν μπορεί να υπάρχει.

Στην συνέχεια της συγκεκριμένης ομιλίας ο ΠΣ αναφέρεται στο πρόσωπο του Ιησού. Λέει λοιπόν ότι αυτός ο άνθρωπος ήδη μέσα από τα ίδια του τα λόγια διαψεύδεται. Μάλιστα διαψεύδεται από πράγματα όχι μακρινά από την εποχή του ή τον περίγυρό του. Ο ΠΣ χαρακτηριστικά αναφέρει την πρόβλεψη του Ιησού ότι η Δευτέρα Παρουσία θα γίνει πολύ σύντομα και γιαυτό κάποιοι από τους ακροατές του δεν θα γνωρίσουν τον θάνατο. Αυτό όμως δεν συνέβη. Άρα εντελώς λάθος προέβλεψε τα γεγονότα και εντελώς λανθασμένη ήταν η δήλωση του Ιησού. Στην εξέταση που κάνει για την θέση των χριστιανών επί του θέματος, αναφέρει το ότι οι Χριστιανοί υποστηρίζουν ότι τα λόγια αυτά δεν πρέπει να λαμβάνονται κυριολεκτικά αλλά μεταφορικά. Ο ΠΣ αυτό το απορρίπτει υποστηρίζοντας ότι είναι σαφές ότι ο Ιησούς δεν ομιλούσε μεταφορικά αλλά κυριολεκτικά. Επομένως αυτοδιαψεύδεται και ισχύει ο συλλογισμός περί της ανακρίβειας, αναλήθειας και λαθών του.

Σε όλα αυτά –κατά τον ΠΣ- η απόδειξη βρίσκεται στις ίδιες τις γραφές, σε πολλά σημεία όπου υπάρχουν σχετικές αναφορές.

Βεβαίως ο ΠΣ είναι άνθρωπος της δυτικής σκέψης, διανόησης και αντίληψης. Και σίγουρα είναι γνώστης και μελετητής πολλών θεμάτων ίσως και σε βάθος. Και προφανώς έχει μεγάλη δύναμη σκέψης και πρωτοτυπίας, πιθανά να έχει θέσει και ρηξικέλευθες απόψεις για τον σύγχρονο φιλοσοφικό κόσμο.

Θεωρείται και εκτιμείται ως ένας από τους κορυφαίους διανοητές της εποχής μας. Και ο λόγος του είναι καθαρός, καλοδομημένος, κατά την γνώμη μου μοιάζει καλοπροαίρετος και ευγενής και ειλικρινής.

 

Εάν όμως έχει μία βιβλική θέαση περί της ιστορίας του κόσμου, τότε δεν γνωρίζει ότι το κακό όταν εισήρθε στον κόσμο εισήρθε καθολικά τόσο για τον άνθρωπο όσο και για την Φύση; Αυτό που ως γεγονός ονομάζουμε Πτώση (καρπός του προπατορικού αμαρτήματος) είχε συνέπειες για εμάς αλλά και για ολόκληρο το Σύμπαν. Ο κόσμος έπαψε να είναι όπως αρχικά ήταν. Δεν έγινε ακριβώς εχθρικός, όμως έπαψε να είναι –θα τολμήσω τις εκφράσεις- σίγουρος, ασφαλής, άνετος, ακίνδυνος για εμάς. Και όχι μόνο για εμάς. Αλλά για όλα τα πλάσματα και τα όντα που υπάρχουν μέσα σε αυτόν.

Εξ αυτού του λόγου γεννήθηκε αυτό που με μία λέξη ονομάζουμε κακό ή αλλιώς χρησιμοποιούμε όρους όπως δυστυχία, τραγικότητα κλπ. Υπό αυτή την έννοια μόνο μπορεί να εξηγηθεί το γιατί συμβαίνουν αυτά που συμβαίνουν στον κόσμο και δεν τα χωράει το μυαλό μας: οι σεισμοί και τα τσουνάμι (πχ Κίνα 200.000 νεκροί το 1920, Ιαπωνία 140.000 το 1923, 200.000 στο γνωστό προ 13ετίας τσουνάμι, και για ηφαίστειο ας σκεφθούμε λίγο την μοίρα των ατυχών κατοίκων της Πομπηίας κλπ κλπ). Έτσι εξηγείται ο πόνος των αθώων πλασμάτων, των παιδιών, των προσφύγων, των αρρώστων, των αστέγων, των εγκαταλελειμμένων ηλικιωμένων και τόσα άλλα.

Το θέμα όμως είναι ότι αυτό που εγώ ονόμασα εξήγηση των πραγμάτων, δεν χωρά στο νου μας. Και από εκεί ξεκινά η αντίδρασή μας, η επανάσταση μας, ο θυμός, η προσπάθεια δημιουργίας ενός συνεπούς και λογικού σύμπαντος. Και για να υπάρξει αυτό το λογικό σύμπαν πρέπει να εκλείψει η ιδέα του σπλαχνικού Θεού. Δεν χωρά. Αντιβαίνει και στις πιο στοιχειώδεις λογικές παραδοχές και αντιληπτικές μεθόδους.

 

Όμως, εάν ο ΠΣ θυμόταν λίγο παραπάνω τις γραφές θα έπρεπε να μας έχει πετάξει στα μούτρα κάτι άλλο πιο χοντρό, πιο τραγικό και αχώνευτο. Δύο χιλιάδες νήπια σφαγιάσθηκαν από τον βασιλέα της Ιουδαίας στην προσπάθειά του να εξοντώσει τον Ιησού. Αυτά κι αν ήταν αθώα. Και το γεγονός αυτό, τόσο κοντινό στην γέννηση του Ιησού, που την θυμόμαστε και γιορτάζουμε στα Χριστούγεννα, αφενός το ξεχνούμε συνήθως. Και αφετέρου, αν ασχοληθούμε μαζί του, πώς να το αγγίσουμε, τι να καταλάβουμε για αυτό, πώς να το αποδεχθούμε;

Θεέ μου, τι θεός είναι αυτός που είναι όλο αγάπη, έστειλε τον μικρό, γλυκό Χριστούλη ανάμεσά μας και άφησε να γίνει αυτό το κακό; Γιατί το άφησε; Γιατί δεν το σταμάτησε; Τι νόημα είχε;

Αν ο Θεός είναι πατέρας και βλέπει ένα παιδί του έτοιμο να πέσει στο γκρεμό ή στη φωτιά, δεν θα κάνει αυτό που θα έκανε κάθε ανθρώπινος γονιός (ακόμη και ένας πολύ μέτριος σε τρυφερότητα και αγάπη γονιός), δεν θα απλώσει το χέρι του να σώσει από τον βέβαιο χαμό το παιδί του;

Δεν το κάνει. Γιατί; Ή ίσως το κάνει σπάνια, λίγες φορές, μιλάμε για θαύμα σε τέτοιες περιπτώσεις και το θεωρούμε εκτός φυσικών νόμων ή τέλος πάντων της κανονικής «φυσιολογικής» ροής των πραγμάτων.

Γιατί ενεργεί έτσι ο Θεός; Σέβεται την ελευθερία μας, αυτά που συμβαίνουν είναι καρπός της δικής μας επιλογής, της πτώσεως κλπ κλπ. Σχετικώς εντάξει με κάποια τέτοια άποψη, πλην όμως τελικά δεν καλύπτει την απορία και το κενό. Είναι λίγη.

Όμως μήπως η απάντηση –ή μια κάποια απάντηση- βρίσκεται στο ακόλουθο; Ο Θεός δεν έφτιαξε απλώς τον άνθρωπο. Τον δημιούργησε αλλά περισσότερο η πράξη αυτή ήταν μία πράξη ανάλογη με τη γέννηση που δίνουμε εμείς στα παιδιά μας. Ο Θεός λοιπόν «γέννησε» τον άνθρωπο. Και αυτό έγινε από αγάπη. Ίσως είναι δύσκολο να εννοήσουμε γιατί ένα απόλυτο Ον έπρεπε να γεννήσει κάτι. Ας παρακάμψουμε αυτό προς το παρόν και ας πούμε ότι ο Θεός γέννησε τον άνθρωπο ενεργώντας με αγάπη, πολλή αγάπη προς το τέκνο του. Κάτι ανάλογο με την επιθυμία των ανθρώπων γονιών που θέλουν να γεννήσουν τα δικά τους παιδιά και το επιθυμούν αυτό διακαώς.

Τολμώ να πω ότι ο Θεός είναι ένα Ον με εσωτερική ζωή. Μπορεί να χαίρεται ή και να λυπάται. Υπό αυτήν την έννοιαν επιθύμησε τον άνθρωπο και τον εδημιούργησε. Βεβαίως ο άνθρωπος τον λύπησε και υποθέτουμε ότι τον λυπεί συνεχώς όταν ζει μακριά Του, Τον αποστρέφεται ή περιφρονεί. Ο Θεός όμως δεν παρεμβαίνει δυναμικά σε αυτή την κατάσταση. Η κύρια παρέμβασή του έγινε δια της ελεύσεως του Χριστού στον κόσμο. Ο οποίος επιπλέον κήρυξε και θαυματούργησε κυρίως όμως θυσιάστηκε. Με τη θυσία Του έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία στον άνθρωπο. Μάλιστα αυτή η δεύτερη ευκαιρία, η Καινή Διαθήκη, το Ευαγγέλιο, ξεπερνά την πρώτη ευκαιρία, την αρχική (την Παλαιά Διαθήκη).

Με τον Χριστό και την Σταύρωσή του τα πράγματα ξεφεύγουν πολύ. Και μπαίνουν σε ένα δρόμο χωρίς επιστροφή, το άλμα που έχει γίνει είναι τεράστιο, αδιανόητο, ουσιαστικά αχώρητο.

Κατά την δική μου άποψη και θέση που τολμώ εδώ, ο Θεός ουσιαστικά στον άνθρωπο, ως γνήσιος γονιός που λατρεύει το παιδί του τα δίνει όλα. Δεν κρατά την θέση του, δεν παραμένει ανώτερος, ισχυρότερος κλπ. Εξισώνεται. Ο Θεός προσφέρει στον άνθρωπο ισότητα. Προσφέρει στον άνθρωπο ισότητα, όχι βέβαια ως προς την ύλη, τις ιδιότητες και τις ποιότητες που έχει ήδη ο άνθρωπος, αλλά ως προς τις δυνατότητες, τον δρόμο που ανοίγεται εμπρός του, το που μπορεί να φτάσει.

Για να το κατορθώσει όμως αυτό πρέπει μόνος του να το κατορθώσει ο άνθρωπος. Με την δική του θέληση, επιθυμία, εσωτερική κίνηση. Γιαυτό και στο δρόμο αυτό όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά. Γιαυτό και ο δρόμος αυτός κυλάει αργά, δύσκολα, με πόνο και δυστυχία πολλές φορές ανείπωτη.

Είναι δικός του αυτός ο δρόμος του ανθρώπου. Μόνο δικός του. Ο Θεός αποσύρεται από αυτόν. Όχι ότι δεν νοιάζεται όχι ότι δεν θέλει να βοηθήσει. Και νομίζω ότι το κάνει μάλιστα αυτό. Εννοώ ότι βοηθά, αλλά κρυφά, προσεκτικά, τρυφερά, να μη φανεί ότι παρεμβαίνει, να μην προσβάλλει το παιδί του. Το αναμένει αυτό το παιδί με όλη τη δύναμη των πατρικών συναισθημάτων εντός της καρδιάς του, αλλά σεβόμενος το ότι είναι Ον το παιδί αυτό, όχι απλό δημιούργημα, είναι αναγκαίο να μπορεί ο Πατέρας να το αφήνει ελεύθερο ακόμη και όταν αυτό ασωτεύει, καταστρέφει, σκοτώνει, πληγώνει, υβρίζει, επαναστατεί.

Τολμώ να πω είναι βαριά και για τον Θεό ακόμη η ισότητα που προσέφερε στον άνθρωπο. Όμως αυτός είναι ένας Θεός αγάπης πρώτα και κύρια. Γιαυτό όλες του οι άλλες ιδιότητες, η ισχύς, η δικαιοσύνη, υποχωρούν μπροστά σε αυτή την αγάπη που καρτερικά περιμένει και επιθυμεί αυτό που ένας άνθρωπος γονιός θα έλεγε: «την πρόοδο του παιδιού του». Ώστε όλα όσα είναι δικά Του να τα προσλάβει ο αγαπημένος του κληρονόμος.

Προπαραμονή του Σαββάτου του Λαζάρου 2017

ΔΔΣ

  • σχετικά για τον Peter Singer (στο ΠκΠ)
  • Μια αντίκρουση στον Piter Singer1 (με προσθήκες και σχόλια στο https://my.pcloud.com/για τον υπερδεσμό στείλτε e-mail στο: dds1@hol.gr)

Written by dds2

Μαΐου 12, 2017 at 8:38 μμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Tagged with , , ,

Peter Singer

with one comment

www.utilitarianism.net/singer

The Animal Liberation Movement

Peter Singer

THE ANIMAL LIBERATION MOVEMENT: ITS PHILOSOPHY, ITS ACHIEVEMENTS, AND ITS FUTURE.

http://www.utilitarian.org/texts/alm.html

κάποιες αναφορές για τον P.S.

from the last link: «… In keeping with ethical principles that guided his thinking and writing from the 1970s, Singer devoted much of his time and effort (and a considerable portion of his income) to social and political causes, most notably animal rights but also famine and poverty relief, environmentalism, and reproductive rights (see also abortion). By the 1990s his intellectual leadership of the increasingly successful animal rights movement and his controversial stands on some bioethical issues had made him one of the world’s most widely recognized public intellectuals.

Singer’s work in applied ethics and his activism in politics were informed by his utilitarianism, the tradition in ethical philosophy that holds that actions are right or wrong depending on the extent to which they promote happiness or prevent pain. In an influential early article, “Famine, Affluence, and Morality” (1972), occasioned by the catastrophic cyclone in Bangladesh in 1971, he rejected the common prephilosophical assumption that physical proximity is a relevant factor in determining one’s moral obligations to others. Regarding the question of whether people in affluent countries have a greater obligation to help those near them than to contribute to famine relief in Bangladesh, he wrote: “It makes no moral difference whether the person I can help is a neighbor’s child ten yards from me or a Bengali whose name I shall never know, ten thousand miles away.” The only important question, according to Singer, is whether the evil that may be prevented by one’s contribution outweighs whatever inconvenience or hardship may be involved in contributing—and for the large majority of people in affluent societies, the answer is clearly yes. An interesting philosophical implication of Singer’s larger argument was that the traditional distinction between duty and charity—between actions that one is obliged to do and actions that it would be good to do even though one is not obliged to do them—was seriously weakened, if not completely undermined. On the utilitarian principles Singer plausibly applied to this case, any action becomes a duty if it will prevent more pain than it causes or cause more happiness than it prevents…»

Written by dds2

Μαρτίου 13, 2017 at 12:41 πμ