περιβάλλον και πολιτική

Posts Tagged ‘υγρότοποι

αναβίωσητης λιμνοθάλασσας Δράνα

leave a comment »

Η λίμνη αναστήθηκε 20 χρόνια μετά

Η αποξηραμένη Δράνα γίνεται πάλι πλούσιος υδροβιότοπος

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Στέφανος Κρίκκης
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Παρασκευή 22 Ιανουαρίου 2010

πηγή: http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4556549&ct=1

Οι επιστήμονες από το Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας Καβάλας και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης διαπίστωσαν ότι το φυτοπλαγκτόν και το ζωοπλαγκτόν που σχηματίστηκαν στη λίμνη αποτελούν κίνητρο για τα ψάρια να την επισκεφθούν
Λίγοι μήνες ήταν αρκετοί για να γεμίσει με ψάρια η λιμνοθάλασσα Δράνα, στο Δέλτα Έβρου, που είχε αποξηρανθεί για σχεδόν 20 χρόνια. Ήταν η πρώτη φορά στην Ευρώπη που μια αποξηραμένη λιμνοθάλασσα γεμίζει ξανά με νερό και πολλά είδη ψαριών, όπως η αθερίνα, η σακοράφα, η γλώσσα, η μουρμούρα εγκαταστάθηκαν εκεί για να βρουν τροφή και καταφύγιο.

«Όμως, γιατί δεν υπάρχουν κέφαλοι; Δεν είναι περίεργο αυτό; Συνήθως οι κέφαλοι είναι τα πρώτα ψάρια που σπεύδουν να εποικίσουν μια λιμνοθάλασσα», αναρωτήθηκαν οι Αμερικανοί εκδότες της Επιστημονικής Επιθεώρησης «Εstuarine, Coastal and Shelf Science», όταν ο δρ Μάνος Κουτράκης τους έστειλε τα αποτελέσματα της έρευνάς του όσον αφορά την αποκατάσταση της Δράνας. Ο κ. Κουτράκης, που είναι ερευνητής στο Ινστιτούτο Αλιευτικών Ερευνών στη Νέα Πέραμο Καβάλας, είχε περάσει ατέλειωτες ώρες με τους συνεργάτες του στα νερά της λιμνοθάλασσας με σκοπό να διαπιστώσουν αν τα ψάρια και οι μικροοργανισμοί που κάποτε ζούσαν εκεί θα γύριζαν ξανά σε αυτόν τον σπάνιο υδροβιότοπο που επαναπλημμύρισε το 2004.

«Μας έκανε και εμάς εντύπωση που δεν βρήκαμε αρκετούς κέφαλους στα νερά της Δράνας, γιατί τα ψάρια αυτά αποτελούν συνήθως το 60 με 80% των “κατοίκων” μιας λιμνοθάλασσας. Όμως αυτό δεν είναι ανησυχητικό, γιατί η Δράνα επαναπλημμύρισε πολύ πρόσφατα και ήδη στο διάστημα αυτό εντοπίσαμε 11 είδη ψαριών που είτε επέλεξαν τη λιμνοθάλασσα ως μόνιμη κατοικία τους ή που έρχονταν εκεί για να τραφούν ή να αναπαραχθούν».

Οι δυσκολίες
Η αποκατάσταση μιας λιμνοθάλασσας είναι έργο που σπανίως γίνεται. Και αυτό γιατί μετά την αποξήρανσή της καταπατείται και μετατρέπεται σε οικόπεδα ή καλλιεργούμενες εκτάσεις. Η περίπτωση όμως της Δράνας, που αποξηράνθηκε παρανόμως το 1987, αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση παγκοσμίως. «Ήδη απο το 1974 μέχρι το 1986, δηλαδή έναν χρόνο προτού αποξηρανθεί, οι ψαράδες έπιαναν στη λιμνοθάλασσα από 8 έως 20 τόνους ψαριών τον χρόνο», λέει ο κ. Μ. Κουτράκης και προσθέτει: «Μετά την αποξήρανση, η έκταση αυτή των 4.800 στρεμμάτων έμεινε ανεκμετάλλευτη, ώσπου τον Ιούνιο του 2004 η περιοχή εντάχθηκε στο πρόγραμμα LΙFΕ και έτσι η Νομαρχία Έβρου και ο Φορέας Διαχείρισης του Δέλτα Έβρου, σε συνεργασία μάλιστα με τους αγρότες της περιοχής που ήταν υπεύθυνοι για την αποξήρανση, κατάφεραν να δώσουν ξανά ζωή στη μοναδικής ομορφιάς λιμνοθάλασσα».

Έτσι λοιπόν διανοίχτηκε ένα μεγάλο στόμιο στη μία πλευρά της και το θαλασσινό νερό άρχισε να εισρέει στη Δράνα περνώντας πρώτα από μία άλλη λιμνοθάλασσα, το Λακί. Σε συνεργασία με τον δρα Γιώργο Συλαίο από το Τμήμα Περιβαλλοντικής Μηχανικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης που ασχολήθηκε με τα ρεύματα και τις φυσικοχημικές παραμέτρους, οι ειδικοί του Ινστιτούτου Αλιευτικών Ερευνών εντόπισαν στην είσοδο και στο εσωτερικό τής λιμνοθάλασσας 11 είδη ψαριών, από τα οποία τα πέντε είναι μόνιμοι κάτοικοι των λιμνοθαλασσών. Από αυτά, ο μαρμαρογωβιός υπάρχει σε μεγαλύτερη αφθονία (48,6%) και ακολουθούν η αθερίνα (23,7%) και η σακοράφα (16,2%).

Οι επιστήμονες εκφράζουν την πεποίθηση ότι τα επόμενα χρόνια η ιχθυοπανίδα της λιμνοθάλασσας θα αυξηθεί και μάλιστα έχουν προτείνει στη Νομαρχία και τον Φορέα Διαχείρισης να αυξήσει το πλάτος του στομίου από το οποίο εισχωρεί το νερό στη Δράνα και να διαμορφώσει τον πυθμένα του με υλικά που θα δημιουργούν χώρους προφύλαξης.

Η ροή
Το στόμιο έχει πλάτος πέντε μέτρα και επειδή είναι στενό, τα νερά εισχωρούν με μεγάλη σχετικά ταχύτητα που μπορεί να φθάνει τα δύο μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Το γεγονός αυτό φαίνεται να αποτρέπει κάποια ψάρια να μπουν στη λιμνοθάλασσα. Ίσως αυτό να συμβαίνει με τους κέφαλους, αφού μικρά κεφαλόπουλα εντοπίστηκαν να τριγυρνούν στο στόμιο της Δράνας χωρίς να προσπαθούν να μπουν μέσα. Αν το πλάτος του στομίου διπλασιαστεί, τότε η ταχύτητα του νερού θα περιοριστεί στο 1,5 μέτρο ανά δευτερόλεπτο.

11 ΕΙΔΗ ψαριών έχουν εντοπίσει οι επιστήμονες στα 6 χρόνια μετά τον επαναπλημμυρισμό

Ιδανικό καταφύγιο για τα ψάρια

Η ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΥΣΙΔΑ στη λιμνοθάλασσα Δράνα δημιουργήθηκε από την αρχή μόλις ξεκίνησε ο επαναπλημμυρισμός της. Σχηματίστηκε φυτοπλαγκτόν και ζωοπλαγκτόν, τα οποία αποτελούν την τροφή για τα ψάρια που καταφεύγουν στον υδάτινο όγκο της λιμνοθάλασσας. Υπάρχουν ψάρια που τρώνε το ζωοπλαγκτόν όταν είναι σε νεαρή ηλικία για να εφοδιαστούν με αρκετή ενέργεια και άλλα που τρυπώνουν στη λιμνοθάλασσα μόνο για το φυτοπλαγκτόν. Με βάθος που δεν ξεπερνά τα 1,5- 2 μέτρα, η Δράνα διαθέτει μικρές συγκεντρώσεις θρεπτικών αλάτων και χλωροφύλλης, ενώ είναι πλουσιότερη σε συγκεντρώσεις αζώτου και φωσφόρου λόγω της συσσώρευσής τους από την εποχή της αποξήρανσης. Ο δρ Μανόλης Κουτράκης λέει στα «ΝΕΑ» ότι θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα, ώστε το γλυκό νερό από τις γειτονικές περιοχές να παροχετευτεί στη λιμνοθάλασσα γιατί θα βοηθήσει στην ανανέωση του υδάτινου όγκου της λεκάνης και έτσι θα εισχωρήσουν περισσότεροι οργανισμοί.

Advertisements

Written by dds2

Ιανουαρίου 26, 2010 at 12:30 μμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Tagged with , , ,

προβλήματα στους περισσότερους ελληνικούς υγροβιότοπους

leave a comment »

Λίγο πριν από τη «μαύρη λίστα»

Σε καθεστώς επιτήρησης κινδυνεύει να επανενταχθεί και το Δέλτα του ΕβρουΤου Γιωργου Λαλιου

Σε καθεστώς επιτήρησης βρίσκονται οι επτά από τους δέκα υγρότοπους Ραμσάρ της Ελλάδας, ενώ ορατός είναι ο κίνδυνος να προστεθεί στη «μαύρη λίστα» της Συνθήκης και το Δέλτα του Εβρου!

Ηδη, στο Πρωτόκολλο του Μοντρέ, όπου εντάσσονται οι υγρότοποι Ραμσάρ από όλο τον κόσμο που εμφανίζουν ανησυχητικά σημάδια υποβάθμισης, φιγουράρουν σήμερα ο Αμβρακικός Κόλπος, το υγροτοπικό σύστημα Δέλτα Αξιού-Εκβολή Λουδία-Δέλτα Αλιάκμονα, η Λιμνοθάλασσα Κοτυχίου, η Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου, οι Λίμνες Βόλβη και Κορώνεια, το Δέλτα Νέστου και οι γειτονικές λιμνοθάλασσες και το σύστημα Λίμνη Βιστωνίδα-Πόρτο Λάγος-Λίμνη Ισμαρίδα και οι γειτονικές λιμνοθάλασσες. Οπως έχουν διαπιστώσει οι υπεύθυνοι της Συνθήκης Ραμσάρ, οι παραπάνω υγρότοποι αντιμετωπίζουν μια σειρά από προβλήματα, με κύρια τη μείωση των εκτάσεών τους για δόμηση και αγροτική χρήση, την εντατική άντληση νερού, με αποτέλεσμα την αλλαγή του υδρολογικού καθεστώτος, τη ρύπανση από φυτοφάρμακα και λύματα και τη λαθροθηρία.

Τα παραπάνω «συμπτώματα», ωστόσο, εμφανίζει τα τελευταία χρόνια και ένας από τους σημαντικότερους υγρότοπους διεθνώς, το Δέλτα του Εβρου, με αποτέλεσμα η περιβαλλοντική οργάνωση WWF να προτείνει την επανένταξή του στο Πρωτόκολλο του Μοντρέ (σ.σ. και το Δέλτα του Εβρου βρισκόταν έως το 1999 υπό επιτήρηση).

Σύμφωνα με την οργάνωση, η παντελής έλλειψη διαχειριστικών μέτρων και η ελλιπής φύλαξη έχουν ως αποτέλεσμα το Δέλτα του Εβρου, ένας σπάνιος περιβαλλοντικός παράδεισος, να εμφανίζει σήμερα σωρεία προβλημάτων, μεταξύ των οποίων τη μείωση των πληθυσμών σπάνιων πουλιών και θηλαστικών, τη συνεχιζόμενη υποβάθμιση των εδαφών λόγω υφαλμύρωσης (η θάλασσα έχει εισχωρήσει έως και 45 χιλιόμετρα μέσα στο ποτάμι!), τη διάβρωση των ακτών και την αύξηση παράνομων κτισμάτων που χρησιμοποιούνται από λαθροθήρες (έχουν καταμετρηθεί 320 παράνομες καλύβες κυνηγών!). «Η κακή κατάσταση των ελληνικών υγρότοπων οφείλεται κυρίως στην έλλειψη πολιτικής βούλησης και συντονισμένων δράσεων για την αποτελεσματική προστασία τους», τονίζει η Θεοδότα Νάντσου, συντονίστρια Περιβαλλοντικής Πολιτικής του WWF Ελλάς. «Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη συνεχή υποβάθμιση αυτών των περιοχών διεθνούς σημασίας, που έχουν ζωτική σημασία για το μέλλον των υδάτινων πόρων της χώρας».

Αστάθμητοι παράγοντες

Ομως εκτός από τα περιβαλλοντικά προβλήματα, το Δέλτα του Εβρου επηρεάζεται και από άλλους αστάθμητους παράγοντες. «Ως γνωστόν, ο Εβρος και το Δέλτα ορίζουν τα σύνορα με την Τουρκία, ενώ οι πηγές του ποταμού βρίσκονται στη Βουλγαρία. Επομένως, οι πηγές ρύπανσης του ποταμού δεν είναι όλες στον έλεγχό μας», εξηγεί στην «Κ» ο επικεφαλής του φορέα διαχείρισης της προστατευόμενης περιοχής, κ. Νίκος Κωτούλας. «Ειδικά η άσκηση πίεσης στην Τουρκία, που δεν ανήκει στην Ε.Ε., είναι ιδιαίτερα δύσκολη, ακόμα και για απλά ζητήματα περιβάλλοντος». Ο φορέας πιστεύει ότι πρέπει να βρεθεί η «χρυσή τομή» ανάμεσα σε όσους εκμεταλλεύονται την περιοχή: γεωργούς, κτηνοτρόφους, αλιείς και κυνηγούς. «Το κύριο πρόβλημα πάντως δεν είναι η έλλειψη πόρων, ούτε το θεσμικό πλαίσιο, αλλά η έλλειψη αστυνόμευσης της περιοχής».

Written by dds2

Νοέμβριος 28, 2008 at 10:17 μμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Tagged with , ,