περιβάλλον και πολιτική

Posts Tagged ‘Πάσχα

Σάββατο του Λαζάρου

leave a comment »

 

Σμέμαν Αλεξάνδρου, για το Σάββατο του Λαζάρου (& Κάλαντα κα για τον Λάζαρο )

23 Απρ 2016

Χωρίς Σχόλια

[αναδημοσίευση από τον ιστότοπο του ΣΔΑΠΠΕ ΚΥΜΗΣ: http://sdappe-kimis.pblogs.gr/2010/03/sabbato-toy-lazaroy-kyriakh-twn-ba-wn.html]

alt

«Την ψυχωφελή, πληρώσαντες Τεσσαρακοστήν, και την Αγίαν Εβδομάδα του πάθους σου, αιτούμεν κατιδείν Φιλάνθρωπε …» Με αυτά τα λόγια του στιχηρού στον εσπερινό της Παρασκευής, πριν την Κυριακή των Βαΐων, τελειώνει η Μεγάλη Σαρακοστή. Μπαίνουμε πια στην «Αγία Εβδομάδα», στην περίοδο του εορτασμού των παθών του Χριστού, του Θανάτου και της Αναστάσεως Του. Περίοδος που αρχίζει από το Σάββατο του Λαζάρου . Τα γεγονότα της διπλής γιορτής, η ανάσταση του Λαζάρου και η είσοδος του Κυρίου στα Ιεροσόλυμα, αναφέρονται στα λειτουργικά κείμενα σαν «προοίμιο του Σταυρού». Έτσι, για να καταλάβουμε καλύτερα αυτά τα γεγονότα, θα πρέπει να τα δούμε μέσα στα πλαίσια της Μεγάλης Εβδομάδας.

Το κοινό απολυτίκιο των δύο αυτών ημερών: «την κοινήν ανάστασιν προ του σου πάθους πιστούμενος, εκ νεκρών ήγειρας τον Λάζαρον, Χριστέ ο Θεός …» μας βεβαιώνει, με κατηγορηματικό τρόπο, για την αλήθεια της κοινής ανάστασης. Είναι πολύ σημαντικό ότι μια από τις μεγάλες γιορτές της Εκκλησίας μας, η θριαμβευτική είσοδος του Κυρίου στα Ιεροσόλυμα, γίνεται ο οδηγός στην πορεία μας μέσα στο σκοτάδι του Σταυρού. Έτσι το φως και η χαρά λάμπουν όχι μόνο στο τέλος της Μεγάλης Εβδομάδας αλλά και στην αρχή της. Το φως και η χαρά φωτίζουν αυτό το σκοτάδι και αποκαλύπτουν το βαθύ και τελικό νόημα του.

Όλοι όσοι είναι εξοικειωμένοι με την Ορθόδοξη λατρεία γνωρίζουν τον ιδιότυπο, σχεδόν παράδοξο, χαρακτήρα των ακολουθιών του Σαββάτου του Λαζάρου. Είναι, θα λέγαμε, Κυριακή και όχι Σάββατο, δηλαδή έχουμε μέσα στο Σάββατο αναστάσιμη ακολουθία. Ξέρουμε ότι το Σάββατο είναι βασικά αφιερωμένο στους τεθνεώτες και η Θεία Λειτουργία γίνεται στη μνήμη τους. Όμως το Σάββατο του Λαζάρου είναι διαφορετικό. Η χαρά που διαποτίζει τις ακολουθίες αυτής της ημέρας τονίζει ένα κεντρικό θέμα: την επερχόμενη νίκη του Χριστού κατά του Άδη.

Ο Άδης είναι ο βιβλικός όρος που χρησιμοποιείται για να ορίσει το θάνατο με την παγκόσμια δύναμη του, που με τα αδιαπέραστα σκότη και τη φθορά καταπίνει κάθε ζωή και δηλητηριάζει ολόκληρο το σύμπαν. Αλλά τώρα, με την ανάσταση του Λαζάρου, ο «θάνατος αρχίζει να τρέμει». Ακριβώς από δω αρχίζει η αποφασιστική μονομαχία ανάμεσα στη Ζωή και το Θάνατο και μας προσφέρει το κλειδί για μια πλήρη κατανόηση του λειτουργικού μυστηρίου του Πάσχα.

Στην πρώτη Εκκλησία, το Σάββατο του Λαζάρου ονομαζόταν «αναγγελία του Πάσχα». Πραγματικά αυτό το Σάββατο αναγγέλει, προμηνύει, το υπέροχο φως και τη γαλήνη του επομένου Σαββάτου, του Αγίου και Μεγάλου Σαββάτου, που είναι ημέρα του Ζωηφόρου Τάφου.

Το πρώτο μας βήμα ας είναι η προσπάθεια να καταλάβουμε το εξής: ο Λάζαρος, ο φίλος του Ιησού Χριστού, είναι η προσωποποίηση όλου του ανθρωπίνου γένους και φυσικά κάθε ανθρώπου ξεχωριστά. Η Βηθανία, η πατρίδα του Λαζάρου, είναι το σύμβολο όλου του κόσμου, είναι η πατρίδα του καθενός. Ο καθένας από μας δημιουργήθηκε να είναι φίλος του Θεού και κλήθηκε σ’ αυτή τη θεϊκή Φιλία που είναι η γνώση του Θεού, η κοινωνία μαζί Του, η συμμετοχή στη ζωή Του. «Εν αύτω ζωή ην, και η ζωή ην το φως των ανθρώπων» (Ιω. 1, 4). Και όμως αυτός ο φίλος (ο άνθρωπος), τον οποίο τόσο αγαπάει ο Θεός και τον οποίο μόνο από αγάπη δημιούργησε, δηλαδή τον έφερε στη ζωή, τώρα καταστρέφεται, εκμηδενίζεται από μια δύναμη που δεν τη δημιούργησε ο Θεός: το θάνατο . Ο Θεός συναντάει μέσα στον κόσμο, που Αυτός δημιούργησε, μια δύναμη που καταστρέφει το έργο Του και εκμηδενίζει το σχέδιο Του. Έτσι ο κόσμος δεν είναι πια παρά θρήνος και πόνος, δάκρυα και θάνατος.

Πως είναι δυνατόν αυτό; Πως συνέβηκε κάτι τέτοιο; Αυτά είναι ερωτήματα που διαφαίνονται στη λεπτομερή διήγηση που κάνει ο Ιωάννης στο Ευαγγέλιο του για τον Ιησού Χριστό όταν έφτασε στον τάφο του φίλου Του Λαζάρου. «Που τεθείκατε αυτόν; λέγουσι αυτώ · Κύριε έρχου και ίδε. Εδάκρυσεν ο Ιησούς». (Ιω. 11, 35). Γιατί, αλήθεια, ο Κύριος δακρύζει βλέποντας το νεκρό Λάζαρο αφού γνωρίζει ότι σε λίγα λεπτά ο ίδιος θα του δώσει ζωή; Μερικοί Βυζαντινοί υμνογράφοι βρίσκονται σε αμηχανία σχετικά με το αληθινό νόημα αυτών των δακρύων. Μιλάνε για δάκρυα που χύνει η ανθρώπινη φύση του Χριστού, ενώ η δύναμη της ανάστασης ανήκει στη θεϊκή Του φύση. Η Ορθόδοξη όμως Εκκλησία μας διδάσκει ότι όλες οι πράξεις του Χριστού ήταν «Θεανδρικές», δηλαδή θεϊκές και ανθρώπινες ταυτόχρονα. Οι πράξεις Του είναι πράξεις ενός και του αυτού Θεού-Ανθρώπου, του σαρκωμένου Υιού του θεού. Αυτός, λοιπόν, που δακρύζει δεν είναι μόνο Άνθρωπος αλλά και Θεός, και Αυτός που καλεί το Λάζαρο να βγει από τον τάφο δεν είναι μόνο Θεός αλλά και Άνθρωπος ταυτόχρονα.

Επομένως αυτά τα δάκρυα είναι θεία δάκρυα. Ο Ιησούς κλαίει γιατί βλέπει το θρίαμβο του θανάτου και της καταστροφής στον κόσμο το δημιουργημένο από τον Θεό.

«Κύριε, ήδη όζει …», λέει η Μάρθα και μαζί της oι παρεστώτες Ιουδαίοι, προσπαθώντας να εμποδίσουν τον Ιησού να πλησιάσει το νεκρό. Αυτή η φοβερή προειδοποίηση αφορά ολόκληρο τον κόσμο, όλη τη ζωή. Ο Θεός είναι η ζωή και η πηγή της ζωής. Αυτός κάλεσε τον άνθρωπο να ζήσει μέσα στη θεία πραγματικότητα της ζωής και εκείνος τώρα «όζει» (μυρίζει άσχημα). Ο κόσμος δημιουργήθηκε να αντανακλά και να φανερώνει τη δόξα του Θεού και εκείνος «όζει» …

Στον τάφο του Λαζάρου ο Θεός συναντά το Θάνατο, την πραγματικότητα που είναι αντι-ζωή, που είναι διάλυση και απόγνωση. Ο Θεός συναντά τον εχθρό Του, ο οποίος του απέσπασε τον κόσμο Του και έγινε ο ίδιος «άρχων του κόσμου τούτου». Και όλοι εμείς που ακολουθούμε τον Ιησού Χριστό καθώς πλησιάζει στον τάφο του Λαζάρου, μπαίνουμε μαζί Του στη «δική Του ώρα» («ιδού ήγγικεν η ώρα …») · στην ώρα για την όποια πολύ συχνά είχε μιλήσει και την είχε παρουσιάσει σαν το αποκορύφωμα, το πλήρωμα ολοκλήρου του έργου Του.

Ο Σταυρός, η αναγκαιότητα του και το παγκόσμιο νόημα του αποκαλύπτονται με την πολύ σύντομη φράση του Ευαγγελίου: «και εδάκρυσεν ο Ιησούς …;». Τώρα μπορούμε να καταλάβουμε γιατί δάκρυσε : αγαπούσε το φίλο Του Λάζαρο και γι’ αυτό είχε τη δύναμη να τον φέρει πίσω στη ζωή. Η δύναμη της Ανάστασης δεν είναι απλά μια θεϊκή «δύναμη αυτή καθ’ εαυτή», αλλά είναι δύναμη αγάπης, ή μάλλον η αγάπη είναι δύναμη.

Ο Θεός είναι Αγάπη και η Αγάπη είναι Ζωή. Η Αγάπη δημιουργεί Ζωή … Η Αγάπη, λοιπόν, είναι εκείνη που κλαίει μπροστά στον τάφο και η Αγάπη είναι εκείνη που επαναφέρει τη ζωή. Αυτό είναι το νόημα των θεϊκών δακρύων του Ιησού. Μέσα απ’ αυτά η αγάπη ενεργοποιείται και πάλι – αναδημιουργεί, απολυτρώνει, αποκαθιστά τη σκοτεινή ζωή του ανθρώπου: «Λάζαρε, δεύρο έξω!..» Προσταγή απολύτρωσης. Κάλεσμα στο φως. Ακριβώς γι’ αυτό το Σάββατο του Λαζάρου είναι το προοίμιο και του Σταυρού, σαν τη μέγιστη θυσία της αγάπης, και της Ανάστασης, σαν τον τελικό θρίαμβο της αγάπης.

π. Αλεξάνδρου Σμέμαν, Η Μεγάλη Εβδομάδα, Σύντομη λειτουργική εξήγηση των ημερών της Μεγάλης Εβδομάδας. Εκδ. Ακρίτας 1990.

Βαϊφόρος.jpg
σχετικά: kantonopou’s blog

Κάλαντα του Λαζάρου


παλαιότερες αναδημοσιεύσεις δικές μας:

Λάζαρος – Κύπρος, Αναστάσεις – Ρωσσία, Μυθολογία – πολιτική κα

[τα πιο κάτω δεν ενδιαφέρουν τους ψευτοπροοδευτικούς, κολλημένους με τον αθεϊσμό και την αριστερά έτσι όπως αυτοί την εννοούν κλπ. Ενδιαφέρουν όσους νοιάζονται για τον πολιτισμό και την πολιτική. Και αυτοί είναι που ενδιαφέρουν και εμάς. Άλλωστε στον τίτλο ΕΠΠΠΟ υπάρχουν 3π. Οι πρώτοι λοιπόν ας μην μπουν στον κόπο. Ας διαβάζουν μόνο ότι νομίζουν ότι αφορά το περιβάλλον. Και ας φυλαχθούν από την αμαρτία προς θάνατον: την σκέψη. Οι υπόλοιποι ίσως βρουν ενδιαφέρον την συνέχεια και το κλείσιμο του πασχαλινού αφιερώματος, όπου πολλά και εν πρώτοις άσχετα θα συσχετισθούν]

Ας κλείσουμε όπως περίπου αρχίσαμε (την Πασχαλινή περίοδο) με το Ανάσταση του Λαζάρου (Θεοφάνη του Κρητός) (μικρό πασχαλινό αφιέρωμα)

Είχαμε ξεκινήσει με μία εικόνα του Θεοφάνη του Κρητός. Ο οποίος  όχι απλώς δεν είναι τυχαίο πρόσωπο: αλλά ανήκει στη μεγάλη εκείνη οικογένεια των ελλήνων που σκορπισμένοι στον κόσμο, έφεραν μαζί τους τον πολιτισμό τους και την ελληνικότητά τους. Λέει ο Ν. Καζαντζάκης στο ταξιδιωτικό του βιβλίο για την Ρωσσία (που συνάμα ήταν ένας ύμνος στην μπολσεβικική επανάσταση τότε): «(μιλάει ένας ρώσσος και μάλιστα χαρακτηρίζεται σύντροφος από τον συγγραφέα) Ο πρώτος μεγάλος ζωγράφος μας ήρθε από την πατρίδα σας, ο Θεοφάνης ο Κρητικός,   και γίομωσαν οι εκκλησιές του παλιού Νόβγκοροντ με την άγρια πνοή του. Φλογεροί, μεγαλόπνοι, όλο πάθος είναι οι προφήτες του, οι Παναγιές του αυστηρές, χωρίς τρυφερότητα, σα μεγάλες φυσικές δυνάμες. Από τη δυνατή τούτη ρίζα του Θεοφάνη του Κρητικού ξεπετάχτηκε ο λυγερός βλαστός, ο Αντρέας Ρουμπλιώφ, πιο άνθρωπος, πιο πράος …»( σελ. 130, εκδ. Καζαντζάκη)

Η εικόνα που είχαμε βάλει αφορούσε την ανάσταση του Λαζάρου. Ο Λάζαρος γιορτάζεται ιδιαίτερα στην Κύπρο, ιδίως στη Λάρνακα, όπου διετέλεσε πρώτος Επίσκοπος Κιτίου τον πρώτο αιώνα μ. Χ. [περισσότερα λοιπόν για την γιορτή και την εικονογραφία στην Κύπρο στο http://larnacainhistory.wordpress.com/2011/04 …%85/ . ΄Οπου δύο ενδιαφέρουσες αναφορές: περί του αν ξαναγέλασε ο Λάζαρος και περί Λατινοκρατίας στο νησί][επίσης, μια έκθεση για τις εικαστικές τέχνες στο Βυζάντιο, από το 7ο Γυμνάσιο Ρόδου, χρονιά 2011-2012, http://www.slideboom.com/presentations/50 ….%BF, μια συμπαθητική δουλειά των μαθητών και όπου στο slide 35 η σπάνια απεικόνιση της Έγερσης του Λαζάρου από την δημοσιευόμενη και από εμάς εικόνα]

Την πολύπαθη Κύπρο που για άλλη μια φορά δοκιμάζεται, προδίδεται ή τουλάχιστον εγκαταλείπεται από την ελλαδίτικη μητέρα-κοινωνία και μάλιστα ως τραγική ειρωνία (πιθανότατα όχι και τόσο ειρωνία) η καινούργια δοκιμασία της ξεκίνηση την ημέρα της Εθνικής Επετείου της 25ης Μαρτίου (2013).

Eliades_-_Chotzakoglou__Agios_Lazaros_ekthesi_GR_-_EN_page27_image11.jpg

[ Από έκθεση του Κυπριακού οργανισμού τουρισμού, ο κατάλογος της έκθεσης, O ΑΓΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ ΚΑΙ Η ΚΥΠΡΟΣ, Το προσκύνημα, η εικονογραφία, η λατρεία και οι παραδόσεις του Aγίου στην Κύπρο, ΕΚΘΕΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΚΕΙΜΗΛΙΩΝ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ’, Λευκωσία, 2 Μαρτίου – 8 Μαΐου 2010 στο http://www.academia.edu/1940341/_._._O_._A_2_-_8_2010_2010_-_-_-_

.

Σε μορφή pdf: Eliades_-_Chotzakoglou__Agios_Lazaros_ekthesi_GR_-_EN ]

Eliades_-_Chotzakoglou__Agios_Lazaros_ekthesi_GR_-_EN_page27_image12.jpg

Τέλος στο πιο κάτω άρθρο γίνεται μια ενδιαφέρουσα αναφορά στο αφύσικο γεγονός της Αναστάσεως και σε μυθολογίες όπου συναντάμε ανάλογες (μα ποτέ ίδιας ουσίας) αναφορές και ιστορίες με την Ανάσταση του Χριστού. Ενδιαφέρουσα σύμπτωση: ο αρθρογράφος ξεκινά με εικόνα από ταινία μεγάλου ρώσσου σκηνοθέτη, που στις ταινίες του οι προαναφερθέντες πιο πάνω ζωγράφοι έχουν σημαντικό ρόλο …

Η εσωτερική αναγέννηση

Του Ηλια Μαγκλινη

Σε μια σκηνή της ταινίας «Σολάρις» (1972) του Αντρέι Ταρκόφσκι παρακολουθούμε την επώδυνη, αγωνιώδη ανάσταση μιας γυναίκας. Στο φιλμ, ο μυστηριώδης, πηχτός ωκεανός που περιβάλλει τον πλανήτη Σολάρις «διαβάζει» το υποσυνείδητο των κοσμοναυτών φέρνοντας στην επιφάνεια μορφές από το παρελθόν τους. Ο νεοφερμένος στον διαστημικό σταθμό Κρις Κέλβιν παρακολουθεί έντρομος τη γυναίκα που κάποτε αυτοκτόνησε εξαιτίας του να πεθαίνει ξανά (πάλι εξαιτίας του) και να ξαναζωντανεύει μπροστά του. Οπως και η γέννηση, έτσι και η ανα-γέννηση περιέχει πόνο και αγωνία. Είναι κάτι που αντιβαίνει κάθε φυσικό -ακόμα και ηθικό- νόμο. Και όμως η ιδέα της ανάστασης -της ανέλπιστης αναίρεσης του οριστικού που χαρακτηρίζει τον θάνατο- είναι κομβικής σημασίας για τον χριστιανισμό. Αναστάσιμα επεισόδια εξάλλου απαντούν και σε μύθους της προχριστιανικής εποχής.

Ο κύκλος της ζωής

Ενδεικτικά, η μυθολογία των Φοινίκων παρουσιάζει …

http://news.kathimerini.gr …._1_04/05/2013_519501

 

Eliades_-_Chotzakoglou__Agios_Lazaros_ekthesi_GR_-_EN_page27_image6.jpg

και για όσους ενδιαφέρονται για την Βυζαντινή Τέχνη γενικότερα (με αφορμή ίσως και τα πιο πάνω): http://www.scribd.com/doc/118138221/%C …%82

 

Πάσχα 2012

13 Απρ 2012

Χωρίς Σχόλια

131785input_file0082609.jpg

Με την ευκαιρία της Μεγάλης Εβδομάδος, προτείνουμε το πιο κάτω βιβλίο

Η ΕΝΤΟΣ ΗΜΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΑ (ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΟΡΦΗ)

εκδόσεις Ακρίτα

[μπορεί να διαβασθεί ψηφιακά-διαδικτυακά στο

η εντός ημών βασιλεία (Flipping Book)]

Ανάσταση του Λαζάρου (Θεοφάνη του Κρητός) (μικρό πασχαλινό αφιέρωμα)

29 Απρ 2013

1 Σχόλιο

[Λίγες σκέψεις: γιατί η εικόνα αυτή; Γιατί σε αυτήν ο Χριστός φαίνεται με δάκρυα. Δάκρυα λύπης για τον θάνατο του φίλου του Λαζάρου. Δακρύζει λοιπόν και ο Θεός; Φαίνεται πως ναι, δακρύζει, όταν λυπάται για κάτι τόσο τραγικό όσο ο θάνατος ενός φίλου του, ενός ανθρώπου.

Η εικόνα ανήκει στις σπουδαίες δημιουργίες της βυζαντινής τέχνης. Δημιουργός της ο Θεοφάνης ο Κρης, της Κρητικής Σχολής. Για όλα αυτά υπάρχει δυνατότητα για να βρεθούν περισσότερες πληροφορίες πιο κάτω.

Γιατί όμως εικόνες (θρησκευτικές θα τις πουν κάποιοι) και θεολογία σε ένα περιβαλλοντικό Ιστολόγιο; Μα γιατί περιβάλλον χωρίς θεολογική θεώρηση (ασχέτως κατά βάσιν θρησκείας) δεν μπορεί να εννοηθεί. Και επιπλέον η Εταιρεία Περιβάλλοντος Κύμης επιθυμεί την θεώρηση του περιβάλλοντος εντός του γενικότερου πλαισίου του πολιτισμού. Οπότε δεν μπορεί παρά να προσπαθεί να έχει μνήμη των μεγάλων πολιτιστικών (τουλάχιστον) συνθηκών του βίου μας]

alt
«Η Έγερση του Λαζάρου», Μονή Σταυρονικήτα Αγίου Όρους,
Ξύλο, αυγοτέμπερα, 54Χ37 εκ. Κρητική Σχολή,
Θεοφάνης ο Κρης, έτος 1546

Περισσότερα για την εικόνα: http://librodoro.blogspot.gr/2012/04/blog-post_07.html

Περισσότερα για τον ζωγράφο: http://christiancrete.wikispaces.com…%82

και στη Wikipedia

Περισσότερα για την Κρητική Σχολή: http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/1993/10/10101993.pdf

—————————————-

για όσους ενδιαφέρονται για την τέχνη, λίγο για την θεολογία και για το τι κάθε μέρα γίνεται στις εκκλησίες την Μ. Εβδομάδα (καθώς και κάποιες πολιτικές ταυτόχρονα θεωρήσεις):

Πάσχα 2012

πάσχα (από ΣΔΑΠΠΕ)

—————————————-

Ευχές σε όλους τους συμπατριώτες, στην Κύμη, την Σκύρο, την Μάνη, την Χαλκιδική και όπου αλλού για μια περιβαλλοντική Άνοιξη και το Πάσχα του 2013

Μ. Σάββατο

Σάββατο, 23 Απριλίου 2011 11:00 μμ · Από ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΚΥΜΗΣ · 4σχόλια

alt

Μ. Παρασκευή

Παρασκευή, 22 Απριλίου 2011 12:00 πμ · Από ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΚΥΜΗΣ · χωρίς σχόλια

alt

Μ. Πέμπτη βράδυ

Πέμπτη, 21 Απριλίου 2011 3:31 μμ · Από ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΚΥΜΗΣ · χωρίς σχόλια

 H Σταύρωση

alt
Eικ.42α.: Aμφιπρόσωπη εικόνα. A’ όψη: Σταύρωση. 14ος αι. Aθήνα, Bυζαντινό Mουσείο.
alt alt

Μ. Τετάρτη – Μ. Πέμπτη

Πέμπτη, 21 Απριλίου 2011 9:30 πμ · Από ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΚΥΜΗΣ · χωρίς σχόλια

Νιπτήρας – Μεγάλη Τετάρτη

alt

Η προδοσία – Μεγάλη Πέμπτη

alt

Μ. Τρίτη

Τρίτη, 19 Απριλίου 2011 11:22 μμ · Από ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΚΥΜΗΣ · χωρίς σχόλια

alt

Μ. Δευτέρα

Δευτέρα, 18 Απριλίου 2011 7:25 μμ · Από ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΚΥΜΗΣ · 4σχόλια

alt

Δεν είναι σαν του θρησκευτικούς και πολιτικούς πρίγκιπες του καλού υπόκοσμου της καθωσπρέπει κοινωνίας μας …

……

Είναι σαν τους Ιρακινούς και τους Αφγανούς και τους Παλαιστίνιους. Που σταυρώνονται, χρόνια τώρα …

ολόκληρο εδώ

αρχίζει η Μ. Εβδομάδα

Σάββατο, 16 Απριλίου 2011 5:55 μμ · Από ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΚΥΜΗΣ · 3σχόλια

Σάββατο του Λαζάρου – Κυριακή των Βαϊων

όπου και το κείμενο του π. Αλεξάνδρου Σμέμαν, Η Μεγάλη Εβδομάδα, Σύντομη λειτουργική εξήγηση των ημερών της Μεγάλης Εβδομάδας. Εκδ. Ακρίτας 1990.

alt

όπου και το πότε ξαναχαμογέλασε ο Λάζαρος μετά την ανάστασή του
Advertisements

Written by dds2

Μαρτίου 30, 2018 at 7:58 μμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Tagged with

(Χρ. Γιανναρά) «Η Ανάσταση για αρχάριους» και ένας μικρότατος πρόλογος

leave a comment »

Ο Χρ. Γιανναράς έχει πολλούς επηρεάσει (και από εμάς) και έχει γράψει σπουδαία βιβλία και άρθρα. Πλην όμως κοινός τόπος πολλών εξ ημών –τα τελευταία χρόνια– ήταν ότι μας κούραζε και δεν είχαμε όρεξη να τον διαβάσουμε.

Και ιδού. Σε μία πρόσφατη επιφυλλίδα, στην Καθημερινή του Μ. Σαββάτου και της Κυριακής του Πάσχα ΄17, κάτω από τον τίτλο «Η Ανάσταση για αρχάριους» και τον υπότιτλο «…και στην Ανάσταση είμαστε όλοι αρχάριοι.» γράφει ένα κείμενο που το θεωρώ καταπληκτικό, ευφυέστατο και το καλύτερο που έχω ποτέ διαβάσει για την Ανάσταση (ως εκ τούτου και για τον προαπαιτούμενο θάνατο). Ο παραλληλισμός που κάνει με το αγέννητο έμβρυο που δια της γεννήσεως αλλάζει τρόπο ύπαρξης για να μπορέσει τελικά να υπάρξει ως άνθρωπος και οι παρατιθέμενες σκέψεις συνιστούν πράγματι υψηλό φιλοσοφικό και οντολογικό λόγο.

Από τους πολλούς θαυμάσιους συλλογισμούς του κειμένου ξεχωρίζω δύο. Η  επισήμανση τους δεν είναι τόσο για αξιολογικούς λόγους όσο για την πρωτοτυπία του πρώτου και για την ερωτικότητα του δευτέρου: «Kανένα έμβρυο δεν «γύρισε πίσω» ποτέ, να ξαναγίνει έμβρυο μετά τη γέννησή του, ποτέ δεν επέστρεψε ως βρέφος στα έμβρυα, να τα «πληροφορήσει» ποια θα είναι η υπαρκτική τους πραγματικότητα μετά τη γέννησή τους» και «Ξέρουμε και το πώς έρχεται στην ύπαρξη το ανθρώπινο έμβρυο: χάρη σε δεδομένη φυσική δυνατότητα και στην ερωτική συναρπαγή ενός ανδρόγυνου ζεύγους, στη συγκλίνουσα ελευθερία τους. Aπεριόριστα κλιμακούμενη η σύγκλιση στο ψυχο-σωματικό πεδίο: από την όποια κτηνώδη απληστία εγωτικού ηδονισμού (ή και από ωμό βιασμό) ώς την εκ-στατική ολοκληρία της αυθυπερβατικής αγάπης, την πληρωματική ευφροσύνη της συναρπαστικής αμοιβαιότητας». 

Στην τελευταία παράγραφο ο Γιανναράς λέει:»H «ανάσταση εκ νεκρών» που προσδοκούμε οι Xριστιανοί δεν είναι μια επαναβίωση – επιστροφή σε ατέρμονη παράταση του χρόνου, της φθοράς, της υπαρκτικής αποτυχίας». Πιάνομαι από αυτό για να κάνω το ακόλουθο σχόλιο. Συναφές με το ζήτημα της Αναστάσεως και της μετά θάνατον ζωής είναι αυτό της Αιωνιότητος. Η αιωνιότης είναι δύσκολη στην σύλληψη της έννοια. Στην πραγματικότητα το ευκόλως εννοούμενο είναι αυτό που πιο πάνω αναφέρθηκε ως «ατέρμονη παράταση του χρόνου», χωρίς να υπάρχει συνήθως στο συλλογισμό μας το δεύτερο κομμάτι του συλλογισμού του Γιανναρά περί φθοράς  και υπαρκτικής αποτυχίας, γιατί τότε θα μας έπιανε απελπισία σε μια τέτοια προοπτική.

Για το ζήτημα της αιωνιότητος θα κάνω εδώ μία παρέκβαση και αφού στο κείμενο του Γιανναρά μας δόθηκε μία εισαγωγή για αρχάριους για την Ανάσταση, για το συναφές θέμα της Αιωνιότητος θα αναφέρω την ερμηνεία της από τον Σωφρόνιο Σαχάρωφ (υπάρχει στο «Οψόμεθα τον Θεόν καθώς εστί»): «Η αιωνιότης δεν έχει διάρκειαν, καίτοι περιβάλλει πάσας τας εκτάσεις των αιώνων και του κοσμικού χώρου. Δυνάμεθα να ομιλώμεν περί αυτής ως «περί αιωνίου στιγμής», ήτις δεν υπόκειται εις ορισμόν ή καταμέτρησιν χρονικήν, διαστημικήν ή λογικήν»[3].

Υποψιάζομαι ότι δια της Αναστάσεως αυτή την Αιωνιότητα κερδίζουμε.

Υποσημειώσεις:

[1]  Περιττό να πω ότι για πολλούς[2] το άρθρο δεν θα αξίζει λόγω της εθελουσίας τυφλότητός τους ως προς οτιδήποτε το σχετιζόμενο με θρησκεία ή της μαγικοθρησκευτικής αντίληψής τους για τον Χριστό, την Ανάσταση, την μετά θάνατον ζωή. Πρόβλημα τους. Ας κρατήσουν την οπτική τους αναπηρία και διανοητική αυτοχειρία ως νοητικό και φιλοσοφικό οντολογικό εφόδιο. Για τους υπολοίπους όμως, αλλά και για τους τολμηρούς, το κείμενο μπορεί να είναι μία αποκαλυπτική απόλαυση και ουσιαστική εμβάθυνση.

[2] Υπάρχουν πολλοί τέτοιοι «πολλοί»: προοδευτικοί, αριστεροί, άθεοι, θεούσες, χιλιαστές, ψευτοορθόδοξοι κλπ. Θυμάμαι ένα «εκκλησιαστικό» βιβλιαράκι που έγραφε λίγο ως πολύ για τον Παράδεισο ότι θα υπάρχουν στρωμένα τραπέζια σε ωραία λιβάδια … Πόσο να φας και πόσο να περνάς τις άπειρες μέρες της αιωνιότητάς σου με βόλτες σε λιβάδια;

[3]  Η προσέγγιση της εννοίας της αιωνιότητος μας φέρνει μπροστά στο ούτως ή άλλως δυσνόητο αν και συνεχές (τουλάχιστον όσο είμαστε σε αυτό που αποκαλούμε ζωή) του ζητήματος του χρόνου. Επ΄ αυτού παραθέτω ένα απόσπασμα από το δοκίμιο του Χρήστου Μαλεβίτση (υπάρχει στο «Εφημερία», εκδ. Δωδώνη), που φέρει τον τίτλο «Το μυστήριο του χρόνου»:

«…Ό χρόνος είναι το πάθος της υπάρξεως· το αμφίσημο σημείο της, που το αίρει ως σταυρό και που επάνω του σταυρώνεται. Καθώς είναι ίδιον του χρόνου να όριοθετείται από το μηδέν, ιδιό­τητα της υπάρξεως καθίσταται ή διηνεκής απειλή να καταποθεί από το μηδέν. ΄Ωστε ή ύπαρξη είναι εκ κατασκευής τραγική. Ό χρόνος έκτος της συνειδήσεως μεταποιείται σε αρνητική αιωνιό­τητα, που είναι το μηδέν. Εντός όμως της συνειδήσεως μετα­σχηματίζεται σε θετική αιωνιότητα, καθόσον στο νυν συναιρείται το παρελθόν και το μέλλον. Η συναίρεση όμως αυτή ισοδυναμεί με την κατάργηση τους, δηλαδή με το πέρασμα τους στην αιω­νιότητα.

Πράγματι. Το νυν θα ήταν ανύπαρκτο αν δεν έσήμαινε την διάνοιξη της αιωνιότητας. Πόσο φτωχοί γινόμαστε όσοι δεν αντι­λαμβανόμαστε το νυν ως τον ανύσταχτο οφθαλμό του Θεού, το βλέμμα του οποίου μας συνιστά ως υπάρξεις! Το αποφεύγουμε όσο διαφεύγουμε προς το ανύπαρκτο παρελθόν και προς το ανυπόστατο μέλλον. Μια ψευδής διαφυγή, ωστόσο, γι’ αυτό και θανατερή. Είναι ωσάν να ζητάς να επιβιώσεις στην έρημο του χρόνου. Ενώ σου χαρίστηκε απρόοπτα η όαση του νυν της αιωνιότητας.

Να σταθείς στο ύψος του αιωνίου νυν δεν προκύπτει από ηθική προτροπή, συνιστά το σχήμα της πνευματικής σου αξιοπρέ­πειας. Διότι το αιώνιο νυν είναι το πνεύμα. Συνιστά όμως και το σχήμα του οντολογικού σου καθήκοντος. Είσαι ό φορέας του νυν της αιωνιότητας, του μόνου ζώντος ύδατος μέσα στην έρημο του χρόνου. Μπορείς να το χύσεις το νερό. Θα το καταπιεί αμέσως ή άμμος ή άπειρη. Και τότε θα μείνεις δοχείο αδειανό, στοιχείο της ερήμου κενωμένο από την αιωνιότητα.

Δεν θα διαθέταμε τη συνείδηση του χρόνου έαν δεν κατεχόμα­σταν από την είδηση του αιωνίου. Για να αντιληφθείς τον χρόνο πρέπει να βγεις εκτός του. Άλλα το βήμα έκτος του χρόνου είναι δυνατό, επειδή μπορείς να πατήσεις στην αιωνιότητα -— επειδή μπορείς να ζήσεις την αιωνιότητα του παρόντος σου. Βεβαίως αυτό είναι μόλις δυνατό. Πράγμα πού οριοθετεί την κατάσταση της εκπτώσεως σου. Και όμως ο άνθρωπος επιδιώκει το μόλις δυνατό επειδή το κομίζει στο οντολογικό του όνειρο, το οποίο και τον συνέστησε».


Στην συνέχεια αντιγράφω και παραθέτω το κείμενο του Χρ. Γιανναρά:

Aνάσταση για αρχαρίους

πηγή: http://www.kathimerini.gr/905383/opinion/epikairothta/politikh/h-anastash-gia-arxarioys

Τ​​ην πραγματικότητα της ύπαρξης του ανθρώπινου εμβρύου πώς θα την ονομάζαμε, ζωή ή θάνατο; Eχει το ανθρώπινο έμβρυο «δυνάμει» (σε προοπτικές ανάπτυξης) τις προϋποθέσεις για να ζήσει, διαθέτει τις υπαρκτικές δυνατότητες για να συστήσει ενεργό παρουσία ατομικής υπόστασης του ζην. Oμως ακόμα δεν ζει. Πρέπει να «γεννηθεί» για να ζήσει.

Oι λεγόμενες «επιστήμες του ανθρώπου» διαθέτουν δυνατότητες πιστοποιήσεων, που μας επιτρέπουν να συμπεράνουμε ότι η γέννησή μας (η εγκατάλειψη της μήτρας με κοπή του ομφάλιου λώρου που μας μετάγγιζε δάνεια ζωή από το μητρικό σώμα) είναι μια οδυνηρή δοκιμασία (τραυματική εμπειρία) και αποτυπώνει ίχνη στον ψυχισμό μας. Oμως, χωρίς αυτή τη δοκιμασία, χωρίς το πέρασμα από τη δεδομένη (με τον λώρο και τον πλακούντα) τροφική εξάρτηση στην κατορθούμενη (με την αναζήτηση του μητρικού μαστού) τροφική σχέση, ούτε το έμβρυο θα συνεχίσει να υπάρχει ούτε θα συγκροτηθεί ποτέ λογικό (κοινωνούμενων σχέσεων) υποκείμενο.

Θα μπορούσε να τολμηθεί η έκφραση ότι το ανθρώπινο έμβρυο πρέπει να πεθάνει, για να «γεννηθεί» το λογικό υποκείμενο. Eμβρυο και βρέφος αντιπροσωπεύουν δύο ασύμπτωτους και ασύμβατους τρόπους ύπαρξης – ο ένας τρόπος αποκλείει τον άλλον.
Mε τη φυσική γέννηση παρέχεται στον άνθρωπο η ζωή όχι πια ως μονόδρομος εξάρτησης από το μητρικό σώμα, αλλά ως διλημματική σχέση με το φυσικό περιβάλλον. H εξάρτηση του εμβρύου ήταν μια αδήριτη αναγκαιότητα – δεν υπήρχε εναλλακτική δυνατότητα ύπαρξης. H σχέση με τη φύση είναι διλημματική, επιτρέπει δύο ενδεχόμενα, δύο δυνατότητες, δύο τρόπους ύπαρξης:

Mπορεί η σχέση του ανθρώπου με τη φύση να είναι προέκταση της παθητικής εξάρτησης του εμβρύου από το μητρικό σώμα – αναγκαστική, αυτοματική λήψη οξυγόνου, τροφής και ποτού, υλικών για την εξασφάλιση στέγης, θέρμανσης, φωτισμού και λοιπών χρειωδών του βίου. ΄H μπορεί η σχέση να είναι λογική: να προκύπτει από τη θεληματική ετοιμότητα του ανθρώπου να συναντήσει στη φύση τον λόγο μιας προσωπικής δημιουργικής παρουσίας. Που η μοναδικότητα και εταιρότητά της αποκαλύπτεται σε κάθε φυσικό ενέργημα – όπως αποκαλύπτεται η υπαρκτική ετερότητα του ζωγράφου στη ζωγραφιά του, του μουσουργού στη μουσουργία του, του γλύπτη στο άγαλμά του.

Eίναι άλλος τρόπος ύπαρξης το να υφίστασαι την ύπαρξη και άλλος τρόπος το να πραγματώνεις την ύπαρξη ως ενεργό, συνειδητή, θετική ανταπόκριση σε μια κλήση-σε-σχέση. Eίναι άλλο το να συμβιώνεις, και άλλο το να αγαπάς. Aλλο να εκτονώνεις τη σεξουαλική σου ορμή – ανάγκη και άλλο η πληρωματική ερωτική σύμμειξη «εις σάρκα μίαν». H σχέση έχει μιαν απεριόριστη δυναμική κλιμάκωσης της πληρότητας.

Mε τα μέτρα (προϋποθέσεις – εμπειρίες) της συνειδητής ζωής, η γέννηση του ανθρώπου είναι ένας θάνατος. Tελειώνει όχι μια φάση, αλλά ένας τρόπος ύπαρξης – το έμβρυο παύει να υπάρχει και παύει βίαια: κόβεται ο λώρος που του μεταγγίζει την ύπαρξη, ξεριζώνεται το έμβρυο από το αγκάλιασμα υπαρκτικής προστασίας που του παρείχε η μήτρα. Δεν «γνωρίζει» το έμβρυο τίποτα για τη μετά τον θάνατό του ζωή, για τον τρόπο της ύπαρξης μετά τη γέννηση. Aυτό που υφίσταται είναι ότι με τη γέννησή του παύει να υπάρχει, και ότι αυτό το υπαρκτικό  «τέλος» το βιώνει κάθε έμβρυο απόλυτα μόνο. H γέννηση είναι γεγονός ολοκληρωτικής μοναχικότητας, ασυντρόφευτη εμπειρία.

Kανένα έμβρυο δεν «γύρισε πίσω» ποτέ, να ξαναγίνει έμβρυο μετά τη γέννησή του, ποτέ δεν επέστρεψε ως βρέφος στα έμβρυα, να τα «πληροφορήσει» ποια θα είναι η υπαρκτική τους πραγματικότητα μετά τη γέννησή τους. O άνθρωπος έρχεται στη ζωή με πλήρη άγνοια και απόλυτη μοναξιά, όπως και φεύγει από τη ζωή με πλήρη άγνοια για τα μετά τον βίο, και απόλυτη μοναξιά.

Στο μεσοδιάστημα, ευτυχώς, προλαβαίνει να γεννηθεί ως λογικό υποκείμενο «στον τόπο του Aλλου» («au lieu de l’ Autre» – Lacan) – τόπο της σχέσης, τόπο/τρόπο της κοινωνούμενης εμπειρίας, της γλώσσας και των συμβόλων. Oι πολυμερείς και πολύμορφες δικτυώσεις του γνωστικού τρόπου συναιρούνται αφαιρετικά σε κάποιες (θεμελιώδεις κατά την προφάνεια και την αναγωγιμότητα) σταθερές – όπως η σύνδεση αιτιατού και αιτίου: σχέση-κλειδί για τη σύζευξη της λογικότητας του ανθρώπου με τη φαινομενικότητα/λογικότητα της αντι-κείμενης συμπαντικής ολότητας.

Eμπειρία τελικά συγκεφαλαιωμένη στο ερώτημα για την Aιτιώδη Aρχή του υπάρχειν, την αφετηρία των υπαρκτών – ποια είναι; Eίναι μια έλλογη ελευθερία αγάπης, έρως εκστατικός, δημιουργός και συντηρητής του είναι και των εκπλήξεων του γίγνεσθαι; ΄H πρέπει να υποθέσουμε μιαν άλογη, τυφλή αναγκαιότητα, την τυχαιότητα ενός α-νόητου φαίνεσθαι, σαν μοναδική «ερμηνεία» για την καταγωγή του υπάρχειν και των υπαρκτών;

Kοντολογίς: Ξέρουμε από πείρα οι άνθρωποι την απόλυτη άγνοια υπαρκτικής αυτεπίγνωσης που συνοδεύει την εμβρυϊκή μας ζωή. Ξέρουμε και το πώς έρχεται στην ύπαρξη το ανθρώπινο έμβρυο: χάρη σε δεδομένη φυσική δυνατότητα και στην ερωτική συναρπαγή ενός ανδρόγυνου ζεύγους, στη συγκλίνουσα ελευθερία τους. Aπεριόριστα κλιμακούμενη η σύγκλιση στο ψυχο-σωματικό πεδίο: από την όποια κτηνώδη απληστία εγωτικού ηδονισμού (ή και από ωμό βιασμό) ώς την εκ-στατική ολοκληρία της αυθυπερβατικής αγάπης, την πληρωματική ευφροσύνη της συναρπαστικής αμοιβαιότητας. H ελευθερία του ζευγαριού είναι η άλλη «μήτρα», αυτή που υποδέχεται το βρέφος όταν εγκαταλείπει την εμβρυϊκή φυσική εξάρτηση, για να γεννηθεί στην ελευθερία (διακινδύνευση) της σχέσης.

H «ανάσταση εκ νεκρών» που προσδοκούμε οι Xριστιανοί δεν είναι μια επαναβίωση – επιστροφή σε ατέρμονη παράταση του χρόνου, της φθοράς, της υπαρκτικής αποτυχίας. Eίναι μετάβαση «εκ του θανάτου εις την ζωήν» – κάτι αντίστοιχο με το πέρασμα από το έμβρυο στο έλλογο υποκείμενο. Aλλά αυτή τη φορά με απόλυτη ελευθερία. Tην ελευθερία του σταυρού: της ερωτικής αυτοπαράδοσης και αυτοπροσφοράς.

Written by dds2

Μαΐου 3, 2017 at 12:14 μμ

Μεγάλη Πέμπτη – Ν. Γκάτσος

leave a comment »

Μ. Πέμπτη3

ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ

 

Τα έργα του αληθινά και αι οδοί του εύθείαι.

 

Αυτός που κρέμασε τον ήλιο

στο μεσοδόκι τ’ ουρανού

κρέμεται σήμερα σε ξύλο —

ίλεως Κύριε γενού!

Και στ’ άσπαλάθια της έρημου

μια μάνα φώναξε: «παιδί μου»!

 

Διά ξύλου τα τέκνα του Αδάμ  Παραδείσου γεγόνασιν άποικοι.

 

Με του Απριλίου τ’ αρχαία μάγια

με των δαιμόνων το φιλί

μπήκε ατό σπίτι κουκουβάγια

μπήκε κοράκι στήν αυλή.

Κι όλα τ’ αγρίμια στο λαγκάδι

πήραν το δρόμο για τον «Αδη.

 

Έλήλυθε εις την γην ίνα μαρτυρήση τη αλήθεια.

 

Θα ξανασπείρει καλοκαίρια

στην άγρια παγωνιά του νου

αυτός πού κάρφωσε τ’ αστέρια

στην αγία σκέπη τ’ ουρανού.

Κι εγώ κι εσύ κι εμείς κι οί άλλοι

Θά γεννηθούμε τότε πάλι.

 

Ούτος εστίν ή ζωή και το φως και ή ειρήνη του κόσμου.


(ΦΥΣΑ ΑΕΡΑΚΙ ΦΥΣΑ ΜΕ…)

 

 

το πιο πάνω προέρχεται από το  Γκάτσος Μ. Πέμπτη2

Written by dds2

Απρίλιος 12, 2017 at 11:27 μμ