περιβάλλον και πολιτική

Posts Tagged ‘κείμενα μου

έχει δίκιο ο Peter Singer ότι δεν υπάρχει Θεός;

with one comment

Μια αντίκρουση στον Peter Singer

O Piter Singer (στην συνέχεια ΠΣ) υποστήριξε ότι δεν μπορεί να υπάρχει Θεός γιατί αυτό θα ήταν αδύνατο και αντίθετο προς τις βασικές του ιδιότητες. Δηλαδή αυτές τις ιδιότητες που εμείς του αποδίδουμε, κυρίως οι Χριστιανοί (πιθανά και οι Εβραίοι ή οι Μουσουλμάνοι, αφού ιδιαίτερα οι τελευταίοι πιστεύουν σε έναν ελεήμονα Θεό ανάμεσα στα άλλα. Οι συλλογισμοί του όμως έχουν ως γνώμονα και κύριο αντίδικο-στόχο την χριστιανική αντίληψη των πραγμάτων.

Λέει λοιπόν πως μπορεί να είναι παντοδύναμος και αγαθός-καλός αν επιτρέπει σε τόσο κακό να υπάρχει στον κόσμο. Και ως κραχτά παραδείγματα αναφέρει τον Χίτλερ (και 6.000.000 θύματα εβραίους), τον Στάλιν (και 20.000.000 θύματα της εποχής και της πολιτικής του) και τον Πολ Ποτ, στην Καμπότζη (που εξόντωσε το 20% του πληθυσμού της χώρας του).

Ως τίμιος αναζητητής της αλήθειας και διανοητής αναφέρει την άποψη των χριστιανών (την χαρακτηρίζει κύρια και από παλαιά υπάρχουσα) που έρχεται να δώσει απάντηση στο θέμα. Και αυτή είναι η ύπαρξη της ελεύθερης βούλησης. Σύμφωνα λοιπόν με αυτήν το κακό υπάρχει ως καρπός της ελεύθερης βούλησής μας, πράγμα που είναι πολύ σημαντικό και ας πούμε μπορεί να δικαιολογήσει αυτή την τραγικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης και της ιστορίας του κόσμου. Μοιάζει να σέβεται και να εκτιμά αυτή τη θέση. Πλην όμως στην συνέχεια την απορρίπτει γιατί την καταρρίπτει. Ως μη δυνάμενη να εξηγήσει μία άλλη συνθήκη του βίου μας, αδιαπραγμάτευτη ως προς την ύπαρξή της και πλήρως ανεξήγητη ως προς την αιτία της.

Ερωτά: εντάξει το κακό που είναι απότοκος της δικής μας κακής βούλησης. Όμως τι γίνεται με το κακό που υπάρχει στον κόσμο και δεν οφείλεται σε εμάς, αυτό που οφείλεται σε φυσικά αίτια και μοιάζει τόσο παράλογο ή πολλές φορές εκπληκτικό σε μέγεθος και το υπόκειται ο άνθρωπος χωρίς τίποτε να μπορεί να τον σώσει από αυτό ή να μπορεί να εξηγήσει γιατί του συμβαίνει. Πως μπορεί αυτός ο φιλεύσπλαχνος και πανάγαθος Θεός να αφήνει να χάνονται τόσες ανθρώπινες ζωές ή να υποφέρουν ή να καταστρέφονται από φαινόμενα όπως ένας σεισμός, ένα τσουνάμι (μην ξεχνάμε, περίπου 200.000 θύματα από κάτι τέτοιο 13 περίπου χρόνια πριν).

Αυτό δεν μπορεί να εξηγηθεί από την δική μας κακή παρεμβολή στον κόσμο.

Άρα η ύπαρξη ενός Θεού με τις γνωστές ιδιότητες, που αφήνει αυτά να συμβαίνουν αντιβαίνει είτε προς τις ιδιότητές του είτε προς την ύπαρξή του. Προφανές και λογικό συμπέρασμα είναι ότι αυτό το πλάσμα, αυτό το Ον δεν μπορεί να υπάρχει.

Στην συνέχεια της συγκεκριμένης ομιλίας ο ΠΣ αναφέρεται στο πρόσωπο του Ιησού. Λέει λοιπόν ότι αυτός ο άνθρωπος ήδη μέσα από τα ίδια του τα λόγια διαψεύδεται. Μάλιστα διαψεύδεται από πράγματα όχι μακρινά από την εποχή του ή τον περίγυρό του. Ο ΠΣ χαρακτηριστικά αναφέρει την πρόβλεψη του Ιησού ότι η Δευτέρα Παρουσία θα γίνει πολύ σύντομα και γιαυτό κάποιοι από τους ακροατές του δεν θα γνωρίσουν τον θάνατο. Αυτό όμως δεν συνέβη. Άρα εντελώς λάθος προέβλεψε τα γεγονότα και εντελώς λανθασμένη ήταν η δήλωση του Ιησού. Στην εξέταση που κάνει για την θέση των χριστιανών επί του θέματος, αναφέρει το ότι οι Χριστιανοί υποστηρίζουν ότι τα λόγια αυτά δεν πρέπει να λαμβάνονται κυριολεκτικά αλλά μεταφορικά. Ο ΠΣ αυτό το απορρίπτει υποστηρίζοντας ότι είναι σαφές ότι ο Ιησούς δεν ομιλούσε μεταφορικά αλλά κυριολεκτικά. Επομένως αυτοδιαψεύδεται και ισχύει ο συλλογισμός περί της ανακρίβειας, αναλήθειας και λαθών του.

Σε όλα αυτά –κατά τον ΠΣ- η απόδειξη βρίσκεται στις ίδιες τις γραφές, σε πολλά σημεία όπου υπάρχουν σχετικές αναφορές.

Βεβαίως ο ΠΣ είναι άνθρωπος της δυτικής σκέψης, διανόησης και αντίληψης. Και σίγουρα είναι γνώστης και μελετητής πολλών θεμάτων ίσως και σε βάθος. Και προφανώς έχει μεγάλη δύναμη σκέψης και πρωτοτυπίας, πιθανά να έχει θέσει και ρηξικέλευθες απόψεις για τον σύγχρονο φιλοσοφικό κόσμο.

Θεωρείται και εκτιμείται ως ένας από τους κορυφαίους διανοητές της εποχής μας. Και ο λόγος του είναι καθαρός, καλοδομημένος, κατά την γνώμη μου μοιάζει καλοπροαίρετος και ευγενής και ειλικρινής.

 

Εάν όμως έχει μία βιβλική θέαση περί της ιστορίας του κόσμου, τότε δεν γνωρίζει ότι το κακό όταν εισήρθε στον κόσμο εισήρθε καθολικά τόσο για τον άνθρωπο όσο και για την Φύση; Αυτό που ως γεγονός ονομάζουμε Πτώση (καρπός του προπατορικού αμαρτήματος) είχε συνέπειες για εμάς αλλά και για ολόκληρο το Σύμπαν. Ο κόσμος έπαψε να είναι όπως αρχικά ήταν. Δεν έγινε ακριβώς εχθρικός, όμως έπαψε να είναι –θα τολμήσω τις εκφράσεις- σίγουρος, ασφαλής, άνετος, ακίνδυνος για εμάς. Και όχι μόνο για εμάς. Αλλά για όλα τα πλάσματα και τα όντα που υπάρχουν μέσα σε αυτόν.

Εξ αυτού του λόγου γεννήθηκε αυτό που με μία λέξη ονομάζουμε κακό ή αλλιώς χρησιμοποιούμε όρους όπως δυστυχία, τραγικότητα κλπ. Υπό αυτή την έννοια μόνο μπορεί να εξηγηθεί το γιατί συμβαίνουν αυτά που συμβαίνουν στον κόσμο και δεν τα χωράει το μυαλό μας: οι σεισμοί και τα τσουνάμι (πχ Κίνα 200.000 νεκροί το 1920, Ιαπωνία 140.000 το 1923, 200.000 στο γνωστό προ 13ετίας τσουνάμι, και για ηφαίστειο ας σκεφθούμε λίγο την μοίρα των ατυχών κατοίκων της Πομπηίας κλπ κλπ). Έτσι εξηγείται ο πόνος των αθώων πλασμάτων, των παιδιών, των προσφύγων, των αρρώστων, των αστέγων, των εγκαταλελειμμένων ηλικιωμένων και τόσα άλλα.

Το θέμα όμως είναι ότι αυτό που εγώ ονόμασα εξήγηση των πραγμάτων, δεν χωρά στο νου μας. Και από εκεί ξεκινά η αντίδρασή μας, η επανάσταση μας, ο θυμός, η προσπάθεια δημιουργίας ενός συνεπούς και λογικού σύμπαντος. Και για να υπάρξει αυτό το λογικό σύμπαν πρέπει να εκλείψει η ιδέα του σπλαχνικού Θεού. Δεν χωρά. Αντιβαίνει και στις πιο στοιχειώδεις λογικές παραδοχές και αντιληπτικές μεθόδους.

 

Όμως, εάν ο ΠΣ θυμόταν λίγο παραπάνω τις γραφές θα έπρεπε να μας έχει πετάξει στα μούτρα κάτι άλλο πιο χοντρό, πιο τραγικό και αχώνευτο. Δύο χιλιάδες νήπια σφαγιάσθηκαν από τον βασιλέα της Ιουδαίας στην προσπάθειά του να εξοντώσει τον Ιησού. Αυτά κι αν ήταν αθώα. Και το γεγονός αυτό, τόσο κοντινό στην γέννηση του Ιησού, που την θυμόμαστε και γιορτάζουμε στα Χριστούγεννα, αφενός το ξεχνούμε συνήθως. Και αφετέρου, αν ασχοληθούμε μαζί του, πώς να το αγγίσουμε, τι να καταλάβουμε για αυτό, πώς να το αποδεχθούμε;

Θεέ μου, τι θεός είναι αυτός που είναι όλο αγάπη, έστειλε τον μικρό, γλυκό Χριστούλη ανάμεσά μας και άφησε να γίνει αυτό το κακό; Γιατί το άφησε; Γιατί δεν το σταμάτησε; Τι νόημα είχε;

Αν ο Θεός είναι πατέρας και βλέπει ένα παιδί του έτοιμο να πέσει στο γκρεμό ή στη φωτιά, δεν θα κάνει αυτό που θα έκανε κάθε ανθρώπινος γονιός (ακόμη και ένας πολύ μέτριος σε τρυφερότητα και αγάπη γονιός), δεν θα απλώσει το χέρι του να σώσει από τον βέβαιο χαμό το παιδί του;

Δεν το κάνει. Γιατί; Ή ίσως το κάνει σπάνια, λίγες φορές, μιλάμε για θαύμα σε τέτοιες περιπτώσεις και το θεωρούμε εκτός φυσικών νόμων ή τέλος πάντων της κανονικής «φυσιολογικής» ροής των πραγμάτων.

Γιατί ενεργεί έτσι ο Θεός; Σέβεται την ελευθερία μας, αυτά που συμβαίνουν είναι καρπός της δικής μας επιλογής, της πτώσεως κλπ κλπ. Σχετικώς εντάξει με κάποια τέτοια άποψη, πλην όμως τελικά δεν καλύπτει την απορία και το κενό. Είναι λίγη.

Όμως μήπως η απάντηση –ή μια κάποια απάντηση- βρίσκεται στο ακόλουθο; Ο Θεός δεν έφτιαξε απλώς τον άνθρωπο. Τον δημιούργησε αλλά περισσότερο η πράξη αυτή ήταν μία πράξη ανάλογη με τη γέννηση που δίνουμε εμείς στα παιδιά μας. Ο Θεός λοιπόν «γέννησε» τον άνθρωπο. Και αυτό έγινε από αγάπη. Ίσως είναι δύσκολο να εννοήσουμε γιατί ένα απόλυτο Ον έπρεπε να γεννήσει κάτι. Ας παρακάμψουμε αυτό προς το παρόν και ας πούμε ότι ο Θεός γέννησε τον άνθρωπο ενεργώντας με αγάπη, πολλή αγάπη προς το τέκνο του. Κάτι ανάλογο με την επιθυμία των ανθρώπων γονιών που θέλουν να γεννήσουν τα δικά τους παιδιά και το επιθυμούν αυτό διακαώς.

Τολμώ να πω ότι ο Θεός είναι ένα Ον με εσωτερική ζωή. Μπορεί να χαίρεται ή και να λυπάται. Υπό αυτήν την έννοιαν επιθύμησε τον άνθρωπο και τον εδημιούργησε. Βεβαίως ο άνθρωπος τον λύπησε και υποθέτουμε ότι τον λυπεί συνεχώς όταν ζει μακριά Του, Τον αποστρέφεται ή περιφρονεί. Ο Θεός όμως δεν παρεμβαίνει δυναμικά σε αυτή την κατάσταση. Η κύρια παρέμβασή του έγινε δια της ελεύσεως του Χριστού στον κόσμο. Ο οποίος επιπλέον κήρυξε και θαυματούργησε κυρίως όμως θυσιάστηκε. Με τη θυσία Του έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία στον άνθρωπο. Μάλιστα αυτή η δεύτερη ευκαιρία, η Καινή Διαθήκη, το Ευαγγέλιο, ξεπερνά την πρώτη ευκαιρία, την αρχική (την Παλαιά Διαθήκη).

Με τον Χριστό και την Σταύρωσή του τα πράγματα ξεφεύγουν πολύ. Και μπαίνουν σε ένα δρόμο χωρίς επιστροφή, το άλμα που έχει γίνει είναι τεράστιο, αδιανόητο, ουσιαστικά αχώρητο.

Κατά την δική μου άποψη και θέση που τολμώ εδώ, ο Θεός ουσιαστικά στον άνθρωπο, ως γνήσιος γονιός που λατρεύει το παιδί του τα δίνει όλα. Δεν κρατά την θέση του, δεν παραμένει ανώτερος, ισχυρότερος κλπ. Εξισώνεται. Ο Θεός προσφέρει στον άνθρωπο ισότητα. Προσφέρει στον άνθρωπο ισότητα, όχι βέβαια ως προς την ύλη, τις ιδιότητες και τις ποιότητες που έχει ήδη ο άνθρωπος, αλλά ως προς τις δυνατότητες, τον δρόμο που ανοίγεται εμπρός του, το που μπορεί να φτάσει.

Για να το κατορθώσει όμως αυτό πρέπει μόνος του να το κατορθώσει ο άνθρωπος. Με την δική του θέληση, επιθυμία, εσωτερική κίνηση. Γιαυτό και στο δρόμο αυτό όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά. Γιαυτό και ο δρόμος αυτός κυλάει αργά, δύσκολα, με πόνο και δυστυχία πολλές φορές ανείπωτη.

Είναι δικός του αυτός ο δρόμος του ανθρώπου. Μόνο δικός του. Ο Θεός αποσύρεται από αυτόν. Όχι ότι δεν νοιάζεται όχι ότι δεν θέλει να βοηθήσει. Και νομίζω ότι το κάνει μάλιστα αυτό. Εννοώ ότι βοηθά, αλλά κρυφά, προσεκτικά, τρυφερά, να μη φανεί ότι παρεμβαίνει, να μην προσβάλλει το παιδί του. Το αναμένει αυτό το παιδί με όλη τη δύναμη των πατρικών συναισθημάτων εντός της καρδιάς του, αλλά σεβόμενος το ότι είναι Ον το παιδί αυτό, όχι απλό δημιούργημα, είναι αναγκαίο να μπορεί ο Πατέρας να το αφήνει ελεύθερο ακόμη και όταν αυτό ασωτεύει, καταστρέφει, σκοτώνει, πληγώνει, υβρίζει, επαναστατεί.

Τολμώ να πω είναι βαριά και για τον Θεό ακόμη η ισότητα που προσέφερε στον άνθρωπο. Όμως αυτός είναι ένας Θεός αγάπης πρώτα και κύρια. Γιαυτό όλες του οι άλλες ιδιότητες, η ισχύς, η δικαιοσύνη, υποχωρούν μπροστά σε αυτή την αγάπη που καρτερικά περιμένει και επιθυμεί αυτό που ένας άνθρωπος γονιός θα έλεγε: «την πρόοδο του παιδιού του». Ώστε όλα όσα είναι δικά Του να τα προσλάβει ο αγαπημένος του κληρονόμος.

Προπαραμονή του Σαββάτου του Λαζάρου 2017

ΔΔΣ

  • σχετικά για τον Peter Singer (στο ΠκΠ)
  • Μια αντίκρουση στον Piter Singer1 (με προσθήκες και σχόλια στο https://my.pcloud.com/για τον υπερδεσμό στείλτε e-mail στο: dds1@hol.gr)

Written by dds2

Μαΐου 12, 2017 at 8:38 μμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Tagged with , , ,

(Χρ. Γιανναρά) «Η Ανάσταση για αρχάριους» και ένας μικρότατος πρόλογος

leave a comment »

Ο Χρ. Γιανναράς έχει πολλούς επηρεάσει (και από εμάς) και έχει γράψει σπουδαία βιβλία και άρθρα. Πλην όμως κοινός τόπος πολλών εξ ημών –τα τελευταία χρόνια– ήταν ότι μας κούραζε και δεν είχαμε όρεξη να τον διαβάσουμε.

Και ιδού. Σε μία πρόσφατη επιφυλλίδα, στην Καθημερινή του Μ. Σαββάτου και της Κυριακής του Πάσχα ΄17, κάτω από τον τίτλο «Η Ανάσταση για αρχάριους» και τον υπότιτλο «…και στην Ανάσταση είμαστε όλοι αρχάριοι.» γράφει ένα κείμενο που το θεωρώ καταπληκτικό, ευφυέστατο και το καλύτερο που έχω ποτέ διαβάσει για την Ανάσταση (ως εκ τούτου και για τον προαπαιτούμενο θάνατο). Ο παραλληλισμός που κάνει με το αγέννητο έμβρυο που δια της γεννήσεως αλλάζει τρόπο ύπαρξης για να μπορέσει τελικά να υπάρξει ως άνθρωπος και οι παρατιθέμενες σκέψεις συνιστούν πράγματι υψηλό φιλοσοφικό και οντολογικό λόγο.

Από τους πολλούς θαυμάσιους συλλογισμούς του κειμένου ξεχωρίζω δύο (η  επισήμασνση τους δεν είναι τόσο για αξιολογικούς λόγους όσο για την πρωτοτυπία του πρώτου και για την ερωτικότητα του δευτέρου: «Kανένα έμβρυο δεν «γύρισε πίσω» ποτέ, να ξαναγίνει έμβρυο μετά τη γέννησή του, ποτέ δεν επέστρεψε ως βρέφος στα έμβρυα, να τα «πληροφορήσει» ποια θα είναι η υπαρκτική τους πραγματικότητα μετά τη γέννησή τους» και «Ξέρουμε και το πώς έρχεται στην ύπαρξη το ανθρώπινο έμβρυο: χάρη σε δεδομένη φυσική δυνατότητα και στην ερωτική συναρπαγή ενός ανδρόγυνου ζεύγους, στη συγκλίνουσα ελευθερία τους. Aπεριόριστα κλιμακούμενη η σύγκλιση στο ψυχο-σωματικό πεδίο: από την όποια κτηνώδη απληστία εγωτικού ηδονισμού (ή και από ωμό βιασμό) ώς την εκ-στατική ολοκληρία της αυθυπερβατικής αγάπης, την πληρωματική ευφροσύνη της συναρπαστικής αμοιβαιότητας». 

Στην τελευταία παράγραφο ο Γιανναράς λέει:»H «ανάσταση εκ νεκρών» που προσδοκούμε οι Xριστιανοί δεν είναι μια επαναβίωση – επιστροφή σε ατέρμονη παράταση του χρόνου, της φθοράς, της υπαρκτικής αποτυχίας». Πιάνομαι από αυτό για να κάνω το ακόλουθο σχόλιο. Συναφές με το ζήτημα της Αναστάσεως και της μετά θάνατον ζωής είναι αυτό της Αιωνιότητος. Η αιωνιότης είναι δύσκολη στην σύλληψη της έννοια. Στην πραγματικότητα το ευκόλως εννοούμενο είναι αυτό που πιο πάνω αναφέρθηκε ως «ατέρμονη παράταση του χρόνου» (χωρίς να υπάρχει συνήθως στο συλλογισμό μας το δεύτερο κομμάτι του συλλογισμού του Γιανναρά περί φθοράς  και υπαρκτικής αποτυχίας, γιατί τότε θα μας έπιανε απελπισία σε μια τέτοια προοπτική.

Για το ζήτημα της αιωνιότητος θα κάνω εδώ μία παρέκβαση και αφού στο κείμενο του Γιανναρά μας δόθηκε μία εισαγωγή για αρχάριους για την Ανάσταση, για το συναφές θέμα της Αιωνιότητος θα αναφέρω την ερμηνεία της από τον Σωφρόνιο Σαχάρωφ (υπάρχει στο «Οψόμεθα τον Θεόν καθώς εστί»): «Η αιωνιότης δεν έχει διάρκειαν, καίτοι περιβάλλει πάσας τας εκτάσεις των αιώνων και του κοσμικού χώρου. Δυνάμεθα να ομιλώμεν περί αυτής ως «περί αιωνίου στιγμής», ήτις δεν υπόκειται εις ορισμόν ή καταμέτρησιν χρονικήν, διαστημικήν ή λογικήν».

Υποψιάζομαι ότι δια της Αναστάσεως αυτή την Αιωνιότητα κερδίζουμε.

Υποσημειώσεις:

[1]  Περιττό να πω ότι για πολλούς[2] το άρθρο δεν θα αξίζει λόγω της εθελουσίας τυφλότητός τους ως προς οτιδήποτε το σχετιζόμενο με θρησκεία ή της μαγικοθρησκευτικής αντίληψής τους για τον Χριστό, την Ανάσταση, την μετά θάνατον ζωή. Πρόβλημα τους. Ας κρατήσουν την οπτική τους αναπηρία και διανοητική αυτοχειρία ως νοητικό και φιλοσοφικό οντολογικό εφόδιο. Για τους υπολοίπους όμως, αλλά και για τους τολμηρούς, το κείμενο μπορεί να είναι μία αποκαλυπτική απόλαυση και ουσιαστική εμβάθυνση.

[2] Υπάρχουν πολλοί τέτοιοι «πολλοί»: προοδευτικοί, αριστεροί, άθεοι, θεούσες, χιλιαστές, ψευτοορθόδοξοι κλπ. Θυμάμαι ένα «εκκλησιαστικό» βιβλιαράκι που έγραφε λίγο ως πολύ για τον Παράδεισο ότι θα υπάρχουν στρωμένα τραπέζια σε ωραία λιβάδια … Πόσο να φας και πόσο να περνάς τις άπειρες μέρες της αιωνιότητάς σου με βόλτες σε λιβάδια…

Στην συνέχεια αντιγράφω και παραθέτω το κείμενο:

Aνάσταση για αρχαρίους

πηγή: http://www.kathimerini.gr/905383/opinion/epikairothta/politikh/h-anastash-gia-arxarioys

Τ​​ην πραγματικότητα της ύπαρξης του ανθρώπινου εμβρύου πώς θα την ονομάζαμε, ζωή ή θάνατο; Eχει το ανθρώπινο έμβρυο «δυνάμει» (σε προοπτικές ανάπτυξης) τις προϋποθέσεις για να ζήσει, διαθέτει τις υπαρκτικές δυνατότητες για να συστήσει ενεργό παρουσία ατομικής υπόστασης του ζην. Oμως ακόμα δεν ζει. Πρέπει να «γεννηθεί» για να ζήσει.

Oι λεγόμενες «επιστήμες του ανθρώπου» διαθέτουν δυνατότητες πιστοποιήσεων, που μας επιτρέπουν να συμπεράνουμε ότι η γέννησή μας (η εγκατάλειψη της μήτρας με κοπή του ομφάλιου λώρου που μας μετάγγιζε δάνεια ζωή από το μητρικό σώμα) είναι μια οδυνηρή δοκιμασία (τραυματική εμπειρία) και αποτυπώνει ίχνη στον ψυχισμό μας. Oμως, χωρίς αυτή τη δοκιμασία, χωρίς το πέρασμα από τη δεδομένη (με τον λώρο και τον πλακούντα) τροφική εξάρτηση στην κατορθούμενη (με την αναζήτηση του μητρικού μαστού) τροφική σχέση, ούτε το έμβρυο θα συνεχίσει να υπάρχει ούτε θα συγκροτηθεί ποτέ λογικό (κοινωνούμενων σχέσεων) υποκείμενο.

Θα μπορούσε να τολμηθεί η έκφραση ότι το ανθρώπινο έμβρυο πρέπει να πεθάνει, για να «γεννηθεί» το λογικό υποκείμενο. Eμβρυο και βρέφος αντιπροσωπεύουν δύο ασύμπτωτους και ασύμβατους τρόπους ύπαρξης – ο ένας τρόπος αποκλείει τον άλλον.
Mε τη φυσική γέννηση παρέχεται στον άνθρωπο η ζωή όχι πια ως μονόδρομος εξάρτησης από το μητρικό σώμα, αλλά ως διλημματική σχέση με το φυσικό περιβάλλον. H εξάρτηση του εμβρύου ήταν μια αδήριτη αναγκαιότητα – δεν υπήρχε εναλλακτική δυνατότητα ύπαρξης. H σχέση με τη φύση είναι διλημματική, επιτρέπει δύο ενδεχόμενα, δύο δυνατότητες, δύο τρόπους ύπαρξης:

Mπορεί η σχέση του ανθρώπου με τη φύση να είναι προέκταση της παθητικής εξάρτησης του εμβρύου από το μητρικό σώμα – αναγκαστική, αυτοματική λήψη οξυγόνου, τροφής και ποτού, υλικών για την εξασφάλιση στέγης, θέρμανσης, φωτισμού και λοιπών χρειωδών του βίου. ΄H μπορεί η σχέση να είναι λογική: να προκύπτει από τη θεληματική ετοιμότητα του ανθρώπου να συναντήσει στη φύση τον λόγο μιας προσωπικής δημιουργικής παρουσίας. Που η μοναδικότητα και εταιρότητά της αποκαλύπτεται σε κάθε φυσικό ενέργημα – όπως αποκαλύπτεται η υπαρκτική ετερότητα του ζωγράφου στη ζωγραφιά του, του μουσουργού στη μουσουργία του, του γλύπτη στο άγαλμά του.

Eίναι άλλος τρόπος ύπαρξης το να υφίστασαι την ύπαρξη και άλλος τρόπος το να πραγματώνεις την ύπαρξη ως ενεργό, συνειδητή, θετική ανταπόκριση σε μια κλήση-σε-σχέση. Eίναι άλλο το να συμβιώνεις, και άλλο το να αγαπάς. Aλλο να εκτονώνεις τη σεξουαλική σου ορμή – ανάγκη και άλλο η πληρωματική ερωτική σύμμειξη «εις σάρκα μίαν». H σχέση έχει μιαν απεριόριστη δυναμική κλιμάκωσης της πληρότητας.

Mε τα μέτρα (προϋποθέσεις – εμπειρίες) της συνειδητής ζωής, η γέννηση του ανθρώπου είναι ένας θάνατος. Tελειώνει όχι μια φάση, αλλά ένας τρόπος ύπαρξης – το έμβρυο παύει να υπάρχει και παύει βίαια: κόβεται ο λώρος που του μεταγγίζει την ύπαρξη, ξεριζώνεται το έμβρυο από το αγκάλιασμα υπαρκτικής προστασίας που του παρείχε η μήτρα. Δεν «γνωρίζει» το έμβρυο τίποτα για τη μετά τον θάνατό του ζωή, για τον τρόπο της ύπαρξης μετά τη γέννηση. Aυτό που υφίσταται είναι ότι με τη γέννησή του παύει να υπάρχει, και ότι αυτό το υπαρκτικό  «τέλος» το βιώνει κάθε έμβρυο απόλυτα μόνο. H γέννηση είναι γεγονός ολοκληρωτικής μοναχικότητας, ασυντρόφευτη εμπειρία.

Kανένα έμβρυο δεν «γύρισε πίσω» ποτέ, να ξαναγίνει έμβρυο μετά τη γέννησή του, ποτέ δεν επέστρεψε ως βρέφος στα έμβρυα, να τα «πληροφορήσει» ποια θα είναι η υπαρκτική τους πραγματικότητα μετά τη γέννησή τους. O άνθρωπος έρχεται στη ζωή με πλήρη άγνοια και απόλυτη μοναξιά, όπως και φεύγει από τη ζωή με πλήρη άγνοια για τα μετά τον βίο, και απόλυτη μοναξιά.

Στο μεσοδιάστημα, ευτυχώς, προλαβαίνει να γεννηθεί ως λογικό υποκείμενο «στον τόπο του Aλλου» («au lieu de l’ Autre» – Lacan) – τόπο της σχέσης, τόπο/τρόπο της κοινωνούμενης εμπειρίας, της γλώσσας και των συμβόλων. Oι πολυμερείς και πολύμορφες δικτυώσεις του γνωστικού τρόπου συναιρούνται αφαιρετικά σε κάποιες (θεμελιώδεις κατά την προφάνεια και την αναγωγιμότητα) σταθερές – όπως η σύνδεση αιτιατού και αιτίου: σχέση-κλειδί για τη σύζευξη της λογικότητας του ανθρώπου με τη φαινομενικότητα/λογικότητα της αντι-κείμενης συμπαντικής ολότητας.

Eμπειρία τελικά συγκεφαλαιωμένη στο ερώτημα για την Aιτιώδη Aρχή του υπάρχειν, την αφετηρία των υπαρκτών – ποια είναι; Eίναι μια έλλογη ελευθερία αγάπης, έρως εκστατικός, δημιουργός και συντηρητής του είναι και των εκπλήξεων του γίγνεσθαι; ΄H πρέπει να υποθέσουμε μιαν άλογη, τυφλή αναγκαιότητα, την τυχαιότητα ενός α-νόητου φαίνεσθαι, σαν μοναδική «ερμηνεία» για την καταγωγή του υπάρχειν και των υπαρκτών;

Kοντολογίς: Ξέρουμε από πείρα οι άνθρωποι την απόλυτη άγνοια υπαρκτικής αυτεπίγνωσης που συνοδεύει την εμβρυϊκή μας ζωή. Ξέρουμε και το πώς έρχεται στην ύπαρξη το ανθρώπινο έμβρυο: χάρη σε δεδομένη φυσική δυνατότητα και στην ερωτική συναρπαγή ενός ανδρόγυνου ζεύγους, στη συγκλίνουσα ελευθερία τους. Aπεριόριστα κλιμακούμενη η σύγκλιση στο ψυχο-σωματικό πεδίο: από την όποια κτηνώδη απληστία εγωτικού ηδονισμού (ή και από ωμό βιασμό) ώς την εκ-στατική ολοκληρία της αυθυπερβατικής αγάπης, την πληρωματική ευφροσύνη της συναρπαστικής αμοιβαιότητας. H ελευθερία του ζευγαριού είναι η άλλη «μήτρα», αυτή που υποδέχεται το βρέφος όταν εγκαταλείπει την εμβρυϊκή φυσική εξάρτηση, για να γεννηθεί στην ελευθερία (διακινδύνευση) της σχέσης.

H «ανάσταση εκ νεκρών» που προσδοκούμε οι Xριστιανοί δεν είναι μια επαναβίωση – επιστροφή σε ατέρμονη παράταση του χρόνου, της φθοράς, της υπαρκτικής αποτυχίας. Eίναι μετάβαση «εκ του θανάτου εις την ζωήν» – κάτι αντίστοιχο με το πέρασμα από το έμβρυο στο έλλογο υποκείμενο. Aλλά αυτή τη φορά με απόλυτη ελευθερία. Tην ελευθερία του σταυρού: της ερωτικής αυτοπαράδοσης και αυτοπροσφοράς.

Written by dds2

Μαΐου 3, 2017 at 12:14 μμ

Ένας σαλός φύλακας στη σίκαλη

leave a comment »

Ένας Σαλός Φύλακας στη σίκαλη.

Τον Σαλό τον διάβασα μια μόνο φορά και μάλιστα σε ηλεκτρονική μορφή πριν 3-4 χρόνια. Δεν θυμάμαι ακριβώς. Ο πατέρας μας ζούσε. Η κρίση είχε αρχίσει. Σίγουρα είχε γίνει η ανθρωποθυσία της Marfin. Με τον αδερφό μου και συγγραφέα του γενικά δεν μιλιόμασταν.

Όμως, με το που τέλειωσα το βιβλίο, μετά από λίγο τον πήρα τηλέφωνο. Και του είπα: «Δεν ξέρω αν θα γράψεις τίποτε άλλο ή άλλα σαν και αυτό στη ζωή σου, στο μέλλον. Ακόμη και μόνο αυτό όμως να είναι το έργο σου, με αυτό δικαιούσαι να ανήκεις στην πρώτη σειρά συγγραφέων. Στην πρώτη και όχι στην δεύτερη, που και αυτή έχει πολλές φορές να δείξει ανθρώπους σπουδαίους και ιδέες σημαντικές».

Από τότε δεν έχω αλλάξει γνώμη. Ο Σαλός γεννήθηκε και πλέον υπάρχει. Έχει τη δική του ζωή, διαφορετική από του συγγραφέα του. Αυθύπαρκτη, ταπεινή και μυστική. Σαλός και βιβλίο δεν μπόρεσαν να βρουν τον βαδισμό τους, δεν μπόρεσαν να ενταχθούν και να γίνουν γνωστοί και «επώνυμοι» μέσα σε αυτή την κοινωνία.

Τώρα πια ο πατέρας μας δεν ζει. Η κρίση συνεχίζεται. Και μαζί τα λόγια, λόγια, λόγια για το πως θα βγούμε από αυτή, πως τελειώνει, πως όλα σε λίγο θα πάρουν τον δρόμο της ανάπτυξης.

Και μόλις πριν λίγο τέλειωσα ένα βιβλίο, απλό και λιτό στην έκδοση, που χρόνια είχα δίπλα μου στις εκκρεμότητες για διάβασμα -μπορεί και να το είχα ξεκινήσει αλλά δεν το είχα «καταφέρει». «Ο φύλακας στη σίκαλη». Γραμμένο πριν από περίπου 66 χρόνια από έναν κατά το ήμισυ χριστιανό, κατά το ήμισυ εβραίο αμερικανό, τον Σάλιντζερ.

Με ήρωα απροσάρμοστο που τελικά τρελαίνεται και σε αυτό το βιβλίο. Νέος, πολύ νέος και μαθητής ακόμη, πλουσιόπαιδο και ομορφόπαιδο που μπορεί να τα έχει όλα αλλά τίποτε από αυτά δεν τον πείθει, τίποτε δεν τον γεμίζει, όλα τα βλέπει κάλπηκα και τους τυπάδες γύρω του κάλπηδες και συνεχώς νοιώθει πλάκωμα και στο τέλος μπαίνει σε μια κλινική, μήπως και συνέρθει, μήπως και μπορέσει να ενταχθεί στην κοινωνία. Να σπουδάσει, να πιάσει δουλειά, να παντρευτεί και να πάρει καλό αυτοκίνητο, να κάνει διακοπές και να πηγαίνει σε πάρτι, να βγάζει πολλά λεφτά, «να γίνει άνθρωπος».

Με το που έφτασα στις τελευταίες σελίδες του Φύλακα, μου κόλλησε στο μυαλό ο Σαλός. Άρχισαν να ενώνονται εντός μου αυτοί οι δύο απροσάρμοστοι, αυτοί οι δύο τρελλοί. Με πάνω από μισό αιώνα διαφορά στην γραφή τους, ο ένας έλληνας και ο άλλος αμερικάνος, ο ένας ηλικιωμένος και ο άλλος πιτσιρικάς, έφηβος.

Στην πραγματικότητα μετά τον θάνατό του και μόνο από τις διηγήσεις άλλων γνωρίζουμε τον Σαλό. Και από λίγες γραμμές που είχε αφήσει ο ίδιος, κάτι κολλυβογράμματα ενός ντιπ για ντιπ αμόρφωτου παπά. Ο Φύλακας μας τα διηγείται ο ίδιος μέσα από το αναχωρητήριο της κλινικής που τον έχουν απομονώσει για να τον βοηθήσουν να ενταχθεί. Και αυτός γράφει όπως μιλάει και κυρίως όπως σκέφτεται, μάγκικα και πέρα από συμβατικότητες. Όμως αυτός είναι και μορφωμένος και φαίνεται από διαβάσματά του κλπ. Μόνο που αυτά δεν τον γεμίζουν, δεν μπορεί να βρει το νόημα της ζωής.

Χαμένοι λοιπόν και οι δύο. Και ο Σαλός και ο Φύλακας. Παλαβοί για δέσιμο.

Και οι συγγραφείς τους; Ο ένας είναι ακόμη νέος αρκετά, δεν ξέρουμε τι θα γίνει ή τι θα ακολουθήσει στη ζωή και στο έργο του. Ο άλλος έφυγε πριν λίγα χρόνια, πάνω από 90. Έχοντας ζήσει μια ζωή μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας που το σπουδαίο αυτό βιβλίο του μπορούσε να του προσφέρει. Ούτε φωτογραφίες δεν έβγαζε. Και το κατοπινό του έργο -το συγγραφικό- ήταν, από όσο ξέρω, λίγο σε μέγεθος και δεν μπορεί να αναμετρηθεί με τον Φύλακα στη σίκαλη ούτε στο ελάχιστο.

Πως γίνονται όλα αυτά; Πως μια κοινωνία σε τέλεια παρακμή και κατεβαίνοντας καθημερινά τα σκαλοπάτια της φτώχειας και της εξαθλίωσης, γεννά ένα Σαλό; Και πως μια κοινωνία που θριαμβεύουσα μετά από ένα νικηφόρο πόλεμο και αυξάνοντας καθημερινά σε πλούτο και ακόμη περισσότερο πλούτο και αγαθά γεννά μέσα στη ψυχή ενός εφήβου ως μόνη επιθυμία το να ήταν ένας απλός φύλακας σε ένα χωράφι με σίκαλη;

Και γιατί συνθήκη και των δύο δημιουργών είναι ένας ηθελημένος απομονωτισμός, μία εξορία και μία άρνηση κοινωνικότητας;

Δεν την ξέρω την απάντηση. Και δεν ξέρω και αν χρειάζεται να την ξέρω ή αν μπορώ να την ανακαλύψω. Δεν έχει και τόση σημασία αυτό.

Σημασία για εμένα έχει τούτο. Αυτοί οι δύο τύποι, αυτοί οι δύο τόσο διαφορετικοί στην πρώτη ματιά άνθρωποι, ο φτωχός και ρακένδυτος τρελοπαπάς και ο όμορφος και αλήτικος νεαρός μπήκαν μέσα μου σαν ζωντανές υπάρξεις. Τους γνώρισα και τους πίστεψα σαν ανθρώπους που έχω γνωρίσει στη ζωή μου, αληθινούς ανθρώπους. Μόνο που τώρα μπερδεύονται μέσα στο μυαλό και την θύμησή μου. Ποιοι από αυτούς που θυμάμαι και τους δίνω σημασία ήταν όντως αληθινοί; Ποιοι πατήσανε στο χώμα και ποιοι πατήσανε μόνο στο χαρτί;

Και τελικά ανακαλύπτω ότι μπορώ μέχρι και να αγαπάω ανθρώπους που άλλοι από αυτούς ήταν χωμάτινοι και άλλοι χάρτινοι.

Και τώρα τους βάζω να κάνουνε παρέα, τους μπερδεύω, μπορεί και να παίζω μαζί τους: ένας φύλακας στη σίκαλη που ήταν σαλός και ένας σαλός που θα μπορούσε πολύ καλά να γίνει φύλακας στη σίκαλη.

Και από κοντά, θέλετε το πιστεύετε θέλετε όχι, ένας δικός μου σύντροφος και φίλος που αλλιώς τον είχα όταν διάβαζα το πρώτο βιβλίο και αλλιώς τώρα που τέλειωσα το δεύτερο. Και θέλω να πιστεύω ότι θα μπορεί να κάνει καλή παρέα με αυτούς τους δυο…

Δημήτρ. Δ. Σουφλέρης
8/10/16

Written by dds2

Απρίλιος 28, 2017 at 12:03 πμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Tagged with ,

τρίχρονα (14η Απριλίου 2014-1η Απριλίου 2017)

leave a comment »

μόνο που δεν είναι παιδιά ή γενέθλια. Το τελευταίο, με την έννοια που του αποδίδουν οι πολλοί. Οπότε υπό άλλην έννοιαν, όντως τρίχρονα γενέθλια.

Επειδή ξαναέφτιαξα την εικόνα, βάζω εδώ αυτήν που χρησιμοποίησα και άλλες 3 που από πολλές ξεδιάλεξα για πιθανή τους χρήση σε αυτή την επισκευή.

Επίσης ξαναδημοσιεύω εδώ το «Ο κήπος του παππού» του Δημ. Δ. Σουφλέρη που πιθανά να του προσθέσω κάποια πράγματα ακόμη.

Written by dds2

Απρίλιος 3, 2017 at 6:18 μμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Tagged with , ,

υδροβιότοπος Λιβάδι-Κολοβρέχτης

3 Σχόλια

πρόσθετα μεταγενέστερα στοιχεία, σύνδεσμοι και ιστότοποι για την υπόθεση:

από τη Βάση Δεδομένων του logo_ygrotopio του WWF (στο http://www.oikoskopio.gr/ygrotopio/general/report.php?id=75&param=themeleiwdn&lang=el_GR )

Περιγραφή

Το έλος Ψαχνών ή Κολοβρέχτης βρίσκεται περίπου 3 χιλιόμετρα βόρεια της Νέας Αρτάκης, στο Δήμο Χαλκιδέων. Έχει καταγραφεί ως υγρότοπος από το ΕΚΒΥ με κωδικό GR242274000 και όνομα «Έλος Ψαχνά ή Λιβάδι ή Κολοβρέχτης» (Ζαλίδης & Μαντζαβέλλας 1994) και περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς για τους υγρότοπους του Αιγαίου (Κατσαδωράκης & Παραγκαμιάν 2007). Το μεγαλύτερο τμήμα του είναι έλος γλυκού νερού, με καρστική τροφοδοσία ενώ τα στραγγιστικά κανάλια που έχουν διανοιχθεί οδηγούν το νερό στη θάλασσα σχηματίζοντας μια τεχνητή εκβολή. Στο παράκτιο τμήμα υπάρχουν αλμυρόβαλτοι και αλίπεδα. Σε αυτήν την κατηγορία υγρότοπων είναι ο μεγαλύτερος στην Εύβοια και ένας από τους μεγαλύτερους στο νησιωτικό Αιγαίο. Λόγω της σύνθεσής του και των τύπων οικότοπων που απαντώνται είναι πολύ σημαντικός για την ορνιθοπανίδα. Οι κύριες ανθρώπινες δραστηριότητες στον υγρότοπο είναι οι εντατικές καλλιέργειες στα όριά του και η παρουσία ιχθυοτροφείου κοντά στη θάλασσα. Οι στραγγίσεις για την επέκταση των καλλιεργειών αποτέλεσαν και αποτελούν την κύρια απειλή για το έλος. Οι δραστηριότητες στην λεκάνη απορροής είναι σχετικά έντονες με κυρίαρχες τις καλλιέργειες, τη βοσκή και την ασυνεχή δόμηση. Απαντώνται οι οικότοποι 72Α0 – Καλαμώνες, 1310 – Μονοετής βλάστηση με Salicornia και άλλα είδη των λασπωδών και αμμωδών ζωνών και 1410 – Μεσογειακά αλίπεδα (Juncetalia maritimi). Η βλάστηση είναι κυρίως υπερυδατική με αγριοκάλαμα (Phragmites australis) και βούρλα (Juncus sp. & Carex sp.), υφυδατική με φακή (Lemna minor), ενώ στον αλμυρόβαλτο προς τη θάλασσα φύονται κυρίως αρμυρήθρες. [Επισκέψεις για την απογραφή: Γ. Κατσαδωράκης, Ν. Γεωργιάδης & Ν. Παναγιώτου 3/2005].


ΚΟΛΟΒΡΕΧΤΗΣ Α & Β ΖΩΝΗ

στην φωτογραφία η Α΄και Β΄ζώνη προστασίας

«Καταγγελία περιστατικών αυθαίρετης καύσης και εκχέρσωσης καλαμιώνων και καταπάτησης δημόσιας γης στην περιοχή του υγροβιοτόπου «Λιβάδι» (Κολοβρέχτης) στα διοικητικά όρια του Δήμου Διρφύων – Μεσσαπίων (Δημοτική Ενότητα Μεσσαπίων, Δημοτική Κοινότητα Ψαχνών)»

Από την Ορνιθολογική προέρχεται το πιό πάνω (Αθήνα, 6 Φεβρουαρίου 2017 Αριθ. πρωτ.: 17/040, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ,  www.ornithologiki.gr )

«Παραβάσεις του Ν. 1650/86 εντός της προστατευόμενης περιοχής και ζώνης
οικιστικού ελέγχου (ΖΟΕ) «Λιβάδι» ή «Κολοβρέχτης» εντός διοικητικών ορίων των
Δήμων Διρφύων – Μεσσαπίων και Χαλκιδέων»

Το ανωτέρω είναι έγγραφη απάντηση από την ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ – ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΩΝ – ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ – ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΥΔΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Π. Ε. ΕΥΒΟΙΑΣ, Χαλκίδα, 23 Ιανουαρίου 2017,
Αρ. πρωτ.: 207896/1727/16



η αρχική δημοσίευση της 20/2/17

[Δημοσιεύω το πιο κάτω κείμενο μου. Είναι από το 2010. Τα πράγματα στην περιοχή όχι μόνο δεν έχουν βελτιωθεί αλλά αντιθέτως έχουν χειροτερεύσει πολυποίκιλα. Το τελευταίο δίμηνο 4 πυρκαγιές ξέσπασαν μέσα στην προστατευόμενη περιοχή. Στο παρελθόν έχουν υπάρξει άνθρωποι και ομάδες που έχουν κάνει προσπάθειες για την προστασία του τόπου και ανάδειξη του θέματος. Το ίδιο συμβαίνει και αυτές τις μέρες. Ως συνδρομή και για ενημέρωση ευρύτερη, αφού κατά βάθος δεν υπάρχει γνώση και ευαισθησία στη τοπική κοινωνία, αναρτώ το παρόν. Το Δίκτυο Πολιτών και  Οργανώσεων για το Περιβάλλον που κάποια χρόνια πριν δραστηριοποιήθηκε για κάποια περίοδο στην Εύβοια είχε προχωρήσει σε κάποιες ενέργειες και είχε υπάρξει ενόχληση αυτοδιοικητικών φορέων εξ αυτού του λόγου. 

Προσθέτω το κείμενο-ανάρτηση από το Ουλαλούμ (ελευθεριακή πολιτική συλλογικότητα) και την ΟΜΑΔΑ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΤΟΥ ΚΟΛΟΒΡΕΧΤΗ (Επικοινωνία – kolobrextissos@gmail.com).

Φαίνεται όμως ότι διαχρονικά υπάρχουν λίγοι φίλοι και γνωστοί που αγωνίζονται για τον σημαντικό και τόσο κοντινό αυτό υγροβιότοπο. Εύχομαι να επιτύχουν κάτι στην τωρινή φάση του αγώνα τους]

Η περίπτωση του υγρότοπου Λιβάδι-Κολοβρέχτης

Πρόκειται για έναν μικρό υγρότοπο που βρίσκεται 12 χλμ βόρεια της Χαλκίδας, στα όρια των δήμων Ψαχνών και Νέας Αρτάκης. Η δυτική του πλευρά βρέχεται από τον Βόρειο Ευβοϊκό κόλπο. Το όνομά του το έχει πάρει από τον ποταμό που τον διασχίζει και χύνεται στον Β. Ευβοϊκό κόλπο. Η περιοχή έχει ιδιαίτερη φυσική, οικολογική, αισθητική κλπ αξία (βλ. εικ.1). Ο υγρότοπος είναι προστατευόμενος από το Π.Δ. 642/1-8-1989 (ΦΕΚ 642/9 Οκτ 1989).

%ce%b4%ce%af%cf%81%cf%86%cf%85

εικ.1. Άποψη του υγρότοπου προς τα Ανατολικά. Στο βάθος η Δίρφυ.

Στον υδροβιότοπο που υπάρχει στην περιοχή φωλιάζουν, ξεκουράζονται και ανεφοδιάζονται μερικά από σπάνια είδη πουλιών, ακόμη και παγκοσμίως, όπως ερωδιοί, χαλκόκοτες, λιβαδόκιρκοι, μαυρογλάρονα, βαλτόκιρκοι, καλαμοτσικνάδες, αλκυόνες κα. Μερικά εξ αυτών ανήκουν στα απειλούμενα με εξαφάνιση είδη. Στον βιότοπο έχουν καταμετρηθεί από 49-56 (διαφορετικά στοιχεία σε διάφορες μελέτες) είδη προστατευόμενων πουλιών. Επίσης δεκάδες μεταναστευτικών (βλ. εικ. 2).

%ce%ba%cf%89%ce%bb%ce%bf%ce%b2%cf%81%ce%ad%cf%87%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%80%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%b9%ce%ac

εικ. 2.

Επίσης υπάρχουν πέραν των πτηνών βάτραχοι, νεροχελώνες, νερόφιδα κα. Και στην χλωρίδα του υγρότοπου υπάρχουν πολλά και αξιόλογα είδη.

Ο υδροβιότοπος αυτός είναι ένα αξιολογότατο ενδιαίτημα για πολλά είδη ζώων και κυρίως πουλιών. Η σημασία του θα μπορούσε να ειπωθεί είναι αντιστρόφως ανάλογη του μεγέθους του. Επιπλέον στην πραγματικότητα αποτελεί μέρος, ένα κρίκο, σε μια αλυσίδα-δίκτυο υγροβιότοπων που απλώνονται κατά μήκος του νησιού της Εύβοιας. Αυτοί ξεκινούν από την Ιστιαία (Μικρό και Μεγάλο Λιβάρι) και προχωρούν μέχρι το νότιο μέρος του νησιού, στην Κάρυστο, με ενδιάμεσους σταθμούς βόρεια και νότια της Χαλκίδας (Κολοβρέχτης, Αλυκές Δροσιάς και Αλυκές Ν. Λαμψάκου), νοτιότερα φυσική λίμνη του Δύστου κλπ.

Εάν τα πράγματα ήταν μόνο έτσι όπως αναφέρεται πιο πάνω θα ήταν πολύ καλά. Πολύ καλά για να αποτελούν μέρος της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας. Και βέβαια δεν είναι έτσι. Η πραγματικότητα του συγκεκριμένου υγρότοπου είναι κακή και ορισμένως φαίνεται και απελπιστική.

Αρχικά θα πρέπει να επισημανθεί ότι δυστυχώς τον υγρότοπο τέμνει η εθνική οδός Χαλκίδος-Β. Ευβοίας (επαρχιακό μεν δίκτυο, αρκετού όμως πλάτους και με μεγάλη κυκλοφοριακή φόρτιση). Έτσι ο υγρότοπος χωρίζεται σε δύο τμήματα, το δυτικό προς την θάλασσα και το ανατολικό προς το εσωτερικό του νησιού. Τα δύο τμήματα επικοινωνούν με τον ομώνυμο ποταμό που διέρχεται δια μέσω του υγρότοπου και με κάποια κανάλια.

Από το 1980 και μετά άρχισε μία μείωση των τρεχούμενων νερών και περιμετρική αργή συρρίκνωση του υγρότοπου. Η θάλασσα που μέχρι τότε χρησιμοποιείτο για μπάνια από κατοίκους της περιοχής άρχισε σιγά-σιγά να λασπώνει και έτσι οι λουόμενοι να μειώνονται. Μέχρι τότε η περιοχή και η θάλασσά της θεωρούντο σχεδόν παρθένα και ανεξερεύνητα μέρη, παρά την εγγύτητα τους σε μεγάλο αστικό κέντρο.

Το 1999 άρχισαν να εμφανίζονται μαγαζιά και σπίτια κυρίως στο προς την θάλασσα μέτωπο του υγρότοπου. Το 2000 μετά από ένα μεγάλο χρονικό διάστημα ξηρασίας (μία από τις πολύ κακές τελευταίες χρονιές για όλη την Ελλάδα) κάποιοι βάζουν φωτιά. Μεγάλη έκταση καίγεται ολοσχερώς. Σε όλη την τελευταία δεκαετία γίνεται εκτεταμένη ρύπανση του υγρότοπου με εναπόθεση σκουπιδιών σε πάρα πολλά σημεία του. Κοντά του και στην θαλάσσια περιοχή στα δυτικά του εκρέουν οι βιολογικοί καθαρισμοί παρακείμενων δήμων. Η ποιότητα της επεξεργασίας των λυμάτων είναι πολύ αμφισβητούμενη και οι οικείες δημοτικές αρχές δεν δίνουν στοιχεία για αυτούς.

Ταυτοχρόνως ασκούνται έντονες πιέσεις από αγρότες της περιοχής. Με την βοήθεια και της ξηρασίας που για πολλά έτη παρουσιάστηκε, μεγάλες εκτάσεις περιμετρικά αλλά ακόμη και εσωτερικά του υγροβιότοπου χρησιμοποιούνται για καλλιέργεια (λόγω της φυσικής αποξήρανσης). Οι αγρότες μάλιστα υποστηρίζουν ότι έχουν τίτλους για την περιοχή (πράγμα μάλλον ανυπόστατο) και καλλιεργούν με ένταση και χρησιμοποιώντας όλα τα γνωστά και όχι ιδιαίτερα ωφέλιμα για το περιβάλλον μέσα (φυτοφάρμακα και χημικά λιπάσματα, οργώματα κλπ).

Ακολουθούν και άλλες πράξεις παρεμβάσεων και καταστροφών: καύση και εκχέρσωση του υπάρχοντος καλαμιώνα, κοπή δένδρων και άλλων ειδών της αυτοφυούς βλάστησης σε δεκάδες στρέμματα, όργωμα και άλλων σημείων για να χρησιμοποιηθούν για μελλοντική καλλιέργεια. Επιπλέον και από τα χειρότερα: ανοίγονται καινούργια κανάλια στραγγιστικά και κάποια που υπάρχουν από παλαιότερα χρόνια εκβαθύνονται (εικ.3). Σε σημεία της παραλίας της περιοχής καίγονται τοξικά υλικά όπως καλώδια και επίσης γίνεται μία διάσπαρτη απόρριψη χημικών και τοξικών υλικών όπως λάδια αυτοκινήτων, ηλεκτρονικές και ηλεκτρικές συσκευές κα. Ακόμη σε κανάλια πολλές φορές καταλήγουν νεκρά ζώα (γουρούνια κα, στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν πολλές μονάδες εκτροφής ζώων).

%ce%ba%cf%89%ce%bb%ce%bf%ce%b2%cf%81%ce%ad%cf%87%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%ba%ce%b1%ce%bd%ce%ac%ce%bb%ce%b9

εικ. 3. Ένα από τα πρόσφατα κανάλια που διανοίχθηκαν

(πηγή: Σερβιτόρος της Εύβοιας)

Τέλος φαίνεται επειδή οι γνωστοί – άγνωστοι καταπατητές και καταστροφείς της περιοχής δεν είχαν μείνει ικανοποιημένοι από όλα τα προηγούμενα κατασκευάστηκε ένας νέος δρόμος εντός του πυρήνα του υγροβιότοπου. Ο δρόμος αυτός μήκους 2000 μέτρων έκοψε τον Κολοβρέχτη στην μέση. Πέραν της προφανούς καταστροφικής του ύπαρξης, ολέθριος ήταν και ο τρόπος κατασκευής του: χρησιμοποιήθηκαν μεταλλευτικά κατάλοιπα της εξορυκτικής δραστηριότητος της ΛΑΡΚΟ. Το υλικό αυτό κυρίως είναι οξείδια και σύμπλοκα βαρέων μετάλλων, περιέχον μεγάλες ποσότητες νικελίου, καδμίου και χρωμίου.

Τι έχει μείνει από τον κατά τ΄αλλα   προστατευόμενο υγρότοπο; Κατά πόσον μπορεί να συνεχίσει να είναι ενδιαίτημα όλων αυτών των οργανισμών, όλων αυτών των πουλιών που κάποτε τον κατοικούσαν και χρησιμοποιούσαν; Κατά πόσον μπορεί να χρησιμοποιείται από τον τοπικό πληθυσμό ή από επισκέπτες για δραστηριότητες απλές όπως ένας περίπατος, μπάνιο στην θάλασσα, παρατήρηση πουλιών (bird watching) η απλά για να μπορεί να ξεκουραστεί κανείς μέσα σε μία θεωρητικά προστατευόμενη περιοχή πλούσιου οικοσυστημικά και αισθητικά περιβάλλοντος;

Οι απαντήσεις στα προηγούμενα είναι πολύ δυσάρεστες. Ως προς την διαμόρφωση του τοπίου και την αισθητική του τόπου μόνο οι λέξεις αίσχος και θλίψη μπορούν να περιγράψουν την κατάσταση. Γιαυτό άλλωστε και κανείς δεν επισκέπτεται τον τόπο για να χαρεί την ομορφιά του και πλέον είναι σχεδόν δεκαετίες που έχουν εξαφανισθεί και οι κολυμβητές. Η αισθητική απαξίωση και αλλοίωση είναι τόση που έχει γυρίσει σαν μπούμεραγκ κατά των οικοπεδοφάγων: έχει σταματήσει σε μεγάλο βαθμό η οικιστική παρέμβαση στο θαλάσσιο μέτωπο, είτε για κατοικίες (εξοχικές) είτε για καταστήματα (ταβέρνες) αφού τίποτε δεν μπορεί να χαρεί κανείς (καθαρός αέρας, ανόθευτο φυσικό περιβάλλον, εγγύτητα στην θάλασσα κλπ).

Η κατάτμηση του Κολοβέχτη από τον εθνικό δρόμο τον χωρίζει με τρόπο τραγικό ιδίως για τα χερσαία ζώα (βλ. εικ. 4). Μικρά θηλαστικά και ερπετά με δυσκολία μπορούν να τον διασχίσουν και να επιβιώσουν. Ο νέος δρόμος που διανοίχθηκε εντός του πυρήνα δημιουργεί νέα κατατμημένα τμήματα του ενδιαιτήματος της περιοχής. Τις κατατμήσεις αυτές επιτείνουν και τα στραγγιστικά κανάλια που έχουν διανοιχθεί. Αυτά με σαφώς λιγότερο επιζήμιες συνέπειες από ότι οι δρόμοι. Η μείωση των εδαφών που ανήκουν στον υγρότοπο και η υποκλοπή τους από την γεωργική καλλιέργεια έχουν μειώσει σε πάρα πολύ μεγάλο ποσοστό την έκταση του συνολικού ενδιαιτήματος.

%ce%ba%cf%89%ce%bb%ce%bf%ce%b2%cf%81%ce%ad%cf%87%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%87%ce%b5%ce%bb%cf%8e%ce%bd%ce%b1

εικ. 4. Χελώνα που σκοτώθηκε στην προσπάθεια διέλευσης του δρόμου (πηγή: http://kolobrexths.pblogs.gr/2008/04/h-helwna-den-ta-katafere.html )

Τα παρατηρούμενα στην περιοχή πτηνά έχουν μειωθεί. Είναι λιγότερα σε αριθμό ειδών, οι πληθυσμοί είτε μεταναστευτικών είτε μόνιμης παρουσίας ειδών έχουν μικρύνει. Ακόμη έχει μειωθεί ο χρόνος παραμονής των μεταναστευτικών.

Η σημαντική αξία του υγρότοπου έχει αναγνωρισθεί τόσο από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία (από το 2000) όσο και από τον Συνήγορο του Πολίτη. Και οι δύο αυτοί φορείς έχουν κάνει προσπάθεια ανάδειξης και διόρθωσης των προβλημάτων με επανειλημμένες παρεμβάσεις τους. Δυστυχώς τα μέχρι τώρα αποτελέσματα και η εξέλιξη του σημαντικού αυτού βιοτόπου είναι αρνητική και δυσοίωνη για το μέλλον.

Βιβλιογραφία και Δικτυογραφία:

  • 1) ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, Προγράμματα Συμπληρωματικής Εκπαίδευσης, 397 – ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ, ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ & ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ, 2009, Πετράκης.
  • 2) Σερβιτόρος της Εύβοιας, http://www.servitoros.gr/index.php
  • 3) Περιοδικό ΕΡΩΔΙΟΣ, τ.1, Απρίλης 1992
  • 4) Περιοδικό Παρρησία, τ.1, Άνοιξη 1999
[το κείμενο προέρχεται από εργασία μου στο ΕΚΠΑ:
Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ, ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ-(l397) -Εξέταση 4η – Ιαν. 2010 – Θέμα 2: «Εντοπίστε και περιγράψτε μια πραγματική περίπτωση κατακερματισμού ενός ενδιαιτήματος από την ελληνική πραγματικότητα. Αναφερθείτε στον ρόλο που διαδραμάτισε ο κατακερματισμός αναφορικά με τη διαμόρφωση του τοπίου και την επιβίωση των ειδών»]

Όχι στην καταστροφή του Κολοβρέχτη – Ο υγροβιότοπος είναι πηγή ζωής

Ο υγροβιότοπος Λιβάδι (Κολοβρέχτης)  βρίσκεται στα σύνορα των δήμων Μεσσαπίων-Διρφύων και Χαλκιδέων και αποτελεί ένα οικοσύστημα μεγάλης φυσικής και οικολογικής αξίας. Έχει κηρυχτεί προστατευόμενη περιοχή με  Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ. 642 Δ 9-10-1989) και προστατεύεται από  διεθνείς συνθήκες (Ramsar-Βέρνης) τις οποίες έχει υπογράψει και δεσμεύουν το ελληνικό κράτος. Όμως, στην πραγματικότητα αντί να προστατεύεται, ο υγροβιότοπος υποβαθμίζεται, λεηλατείται και καταστρέφεται συνειδητά:  από τις φωτιές που μπαίνουν στους καλαμιώνες με στόχο την καταπάτηση του χώρου και την επέκταση των γεωργικών καλλιεργειών, από τα βιομηχανικά απόβλητα που ρέουν από γειτονικές επιχειρήσεις, τις απορρίψεις σκουπιδιών και μπάζων, τα αστικά λύματα, τις παράνομες εκχερσώσεις και επιχωματώσεις με στόχο την καταπάτηση, την παράνομη κατασκευή καναλιών απορροής, τα φυτοφάρμακα και τα αγροτοκτηνοτροφικά απόβλητα, το παράνομο κυνήγι και την παράνομη βοσκή ζώων, την κίνηση τροχοφόρων και το παράνομο στρώσιμο δρόμων. Όλα αυτά πάντα με τη συνένοχη παντελή αδιαφορία των υποτιθέμενων υπεύθυνων αρχών.

Διαχρονικά στον υγροβιότοπο ζούσαν ή διαχείμαζαν πολλά πουλιά (ερωδιοί, χαλκόκοτες, γλαρόνια, πρασινοκέφαλες πάπιες, γερακίνες, ασημόγλαροι και καστανοκέφαλοι γλάροι, καλημάνες κ.α) αφού αποτελεί ένα σημαντικό πέρασμα υδρόβιων πτηνών μερικά από τα οποία είναι πολύ σπάνια, όπως οι καλημάνες.  Στο παρελθόν έχουν καταμετρηθεί 49 προστατευόμενα είδη πουλιών ενώ υπάρχουν και δεκάδες άλλα μεταναστευτικά και μη.

Σήμερα, θεωρείται ότι οι ανθρώπινες παρεμβάσεις μειώνουν τραγικά τους πληθυσμούς των πουλιών. Οι καταπατητές συνεχίζουν ανενόχλητοι την καταστροφή με εμπρησμούς και άλλες παρεμβάσεις ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες του Κράτους κάνουν εδώ και δεκαετίες  τα στραβά μάτια.  Η ‘’Ομάδα Πολιτών για τη Διάσωση του Υγροτόπου του Κολοβρέχτη’’ καταγγέλλει:  τον τελευταίο καιρό με αλλεπάλληλες φωτιές-εμπρησμούς, οι επίδοξοι διεκδικητές και καταπατητές του υγροτόπου προσπαθούν να δημιουργήσουν το έδαφος για να εισβάλουν περισσότερο μέσα στον πυρήνα του υδροβιοτόπου. Επιπλέον και αμέσως μετά τις πρόσφατες πυρκαγιές του Δεκεμβρίου ένα καμένο κομμάτι έχει ήδη μπαζωθεί από κάποιους διεκδικητές, ενώ εντός της ζώνης Α’ του υδροβιότοπου βρίσκεται εγκατεστημένη μπουλντόζα η οποία προχωρά σε εργασίες διαμόρφωσης.΄

ko6-300x225ko3-300x225

Οι εμπρησμοί όμως δεν είναι κάτι που συμβαίνει τελευταία, είναι η πάγια εγκληματική τακτική των καταπατητών εδώ και πολλά χρόνια, οι οποίοι, με την ανοχή πάντα των αρμόδιων υπηρεσιών, σταδιακά καταστρέφουν τον υγροβιότοπο. Ο προηγούμενος εμπρησμός είχε συμβεί στις 20 Φεβρουαρίου του 2014. ‘’Το θέαμα ήταν ανατριχιαστικό. Λίγο πριν νυχτώσει μια τεράστια φωτιά κατέστρεψε μεγάλο τμήμα του πυρήνα του βιότοπου. Τα πουλιά έφυγαν ή κάηκαν. Οι φωλιές τους, τα βατράχια, οι χελώνες κάηκαν’’.

Επίσης θα πρέπει να θυμίσουμε ότι στο παρελθόν ομάδα δημοτικών συμβούλων του δήμου Μεσσαπίων προσπάθησαν να θέσουν επίσημα θέμα αποξήρανσης και εκμετάλλευσης για οικοπεδοποίηση. Επίσης, ότι ο Δήμος Μεσσαπίων παράνομα έστρωσε δρόμο μέσα στον πυρήνα (Α’ Ζώνη) του υγρότοπου με χώμα από τα μεταλλεία της Λάρκο.

Μετά  από διαμαρτυρίες πολιτών και τοπικών συλλόγων ο συνήγορος του πολίτη παρενέβη δύο φορές με επιστολές (στις 19/6/2008 και  9/10/2008), με αυστηρές συστάσεις προς τη δημόσια  διοίκηση και τους δήμους Μεσσαπίων και Χαλκιδέων για την καταστροφή του Κολοβρέχτη.

Τι έκαναν όμως οι Δήμοι και οι αρμόδιες υπηρεσίες του Κράτους μέχρι σήμερα;  Απολύτως τίποτα. Άφησαν δηλαδή ανενόχλητους τους καταπατητές  να καταστρέφουν  τον υγροβιότοπο με συνεχείς εκχερσώσεις και επιχωματώσεις, την κατασκευή καναλιών απορροής και εμπρησμούς.  Οι ευθύνες λοιπόν των αρμόδιων αρχών (Δήμοι-Περιφέρεια) για τη σημερινή καταστροφή είναι μεγάλες και είναι ακόμη μια απόδειξη ότι δεν πρέπει να περιμένουμε τίποτα από αυτούς. Μόνο η συλλογική κινητοποίηση και ευαισθητοποίηση των ίδιων των πολιτών μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα. Το παράδειγμα της αρχιτεκτονικής αποκατάστασης της Δημοτικής Αγοράς της Χαλκίδας ενάντια στην ισοπεδωτική μανία του δημάρχου το αποδεικνύει περίτρανα. Μια ομάδα πολιτών με επιμονή, δημοκρατική οργάνωση, αγάπη για την τοπική ιστορία και την επιστημονική τεκμηρίωση κατάφερε όχι μόνο  να αποτρέψει το γκρέμισμα αλλά και να αναδείξει τους ιστορικούς και επιστημονικούς όρους της ορθής αποκατάστασης.

Δεν πρέπει λοιπόν να ανεχτούμε άλλο αυτή την κατάσταση, δεν μπορούμε να παραμένουμε αμέτοχοι στην καταστροφή. Η λεηλασία πρέπει να σταματήσει και η ζωή να αποκατασταθεί πλήρως στο οικοσύστημα του Κολοβρέχτη. Είναι το χρέος μας απέναντι στις επόμενες γενιές και τα πλάσματα που ζουν μέσα οικοσύστημα.

Πρέπει αμέσως να σταματήσει η καταπάτηση και η καταστροφή του οικοσυστήματος 

Να καθαριστεί απολύτως η περιοχή από σκουπίδια και μπάζα και να περιφραχθεί τουλάχιστον η Α’ Ζώνη (πυρήνας) 

Να σταματήσει η μόλυνση των υδάτων από τα λύματα του βιολογικού καθαρισμού της Ν. Αρτάκης καθώς και από τα αγροτοκτηνοτροφικά απόβλητα 

Το οικολογικό έγκλημα που συντελείτε αφορά όλους τους πολίτες αυτού του τόπου, αν ενώσουμε τις φωνές μας, αν αντισταθούμε οργανωμένα στη λεηλασία της ζωής θα έχουμε θετικά αποτελέσματα.

ΟΥΛΑΛΟΥΜ

ulaloum@gmail.com

Όρια του Πυρήνα του Υγροβιότοπου

unnamed-2-300x212

unnamed-300x212


η ανακοίνωση από την ΟΜΑΔΑ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΤΟΥ ΚΟΛΟΒΡΕΧΤΗ

Επικοινωνία – kolobrextissos@gmail.com

ΕΥΒΟΙΑ: Ο ΥΔΡΟΒΙΟΤΟΠΟΣ ΚΟΛΟΒΡΕΧΤΗΣ ΠΑΛΙ ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ ΕΜΠΡΗΣΤΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΑΤΗΤΩΝ

κοπή δένδρων εντός της Χαλκίδος: επιστολή-αίτημα για ανάληψη ενεργειών και η απάντηση του Δασαρχείου Χαλκίδος

leave a comment »

[προσθήκη της 21/2/16: ένα χρόνο μετά δεν έχουν αλλάξει και πολλά πράγματα. Η σφαγή και για την τρέχουσα χρονιά ξεκίνησε. Μάλιστα έχει ανακοινωθεί ότι για κλάδευση φέτος είναι περισσότερα δέντρα, περίπου 330-350. Η τεχνική προδιαγραφή που αναφέρει το Δασαρχείο στην πιο κάτω επιστολή του (που δεν νομίζω ότι έχει ληφθεί σοβαρά υπόψη από οποιοδήποτε αρμόδιο παράγοντα της υπόθεσης) αναρτάται εδώ: Ελληνική Τεχνική Περιγραφή ΕΛΟΤ ΤΠ 1501-10-06-04-01 ]

Ακολουθεί επιστολή μου (στο κείμενο της και σε αρχείο του word) που τίθεται το θέμα της αντιεπιστημονικής και καταστρεπτικής κοπής (ως δήθεν κλάδευσης) των δένδρων εντός της Χαλκίδος (αλλά και της υπολοίπου Ευβοίας). Η επιστολή είναι της 1/2/2016 και εν τέλει η απάντηση του Δασαρχείου ήρθε το καλοκαίρι (απάντηση Δασαρχείου της 28/6/2016).

Η απάντηση ήταν καλύτερη από ότι περίμενα. Ως προς ορισμένα ζητήματα. Ως προς άλλα … απλά τα παρέκαμψε ή θεώρησε ότι αν στη θέση 25 μέτρων ευκαλύπτων με τεράστια κόμη έχουμε ένα κούτσουρο 4 -5 μέτρων με μερικά φυλλαράκια … επαναφέρεται η εικόνα και λειτουργία των δένδρων.  Φυσικά διαφωνώ αλλά … ας κάνουμε τα στραβά μάτια.

Επικεντρωνώμενοι στο θετικό της μέρος, που είναι και το μεγαλύτερο και επειδή προσδιορίζει και φιλόδοξους στόχους και δεσμεύσεις για τους συναρμόδιους φορείς και υπηρεσίες (για τις κλαδεύσεις και κοπές δένδρων) την αναδημοσιεύω αυτούσια ώστε όλοι οι ενδιαφερόμενοι να λάβουν γνώση και να την λάβουν υπόψη τους, τόσο γενικότερα όσο και στην περίοδο που έρχεται και θεωρείται ότι είναι περίοδος κλαδεύσεων κλπ (για φωτογραφική κάλυψη του θέματος στο: Τα δέντρα της Χαλκίδας δέχονται επίθεση! Συντελεστές: Dimitris Manargias (owner), Giannis Ripis, Άγγελος Ορφανάκος και Tassos Papaioannou – δημοσιευμένο στο facebook στο https://www.facebook.com/giannis.ripis …m_x ).

Προς:

ΔΑΣΑΡΧΕΙΟ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ,

Λεωφόρος Χαϊνά 97,

Χαλκίδα 1/2/2016

Θέμα: Αίτηση για παροχή πληροφοριών και ανάληψη ενεργειών εκ μέρους σας για την κοπή των δένδρων της πόλεως της Χαλκίδος

Παρακαλώ όπως,

Μέσα στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων της Υπηρεσίας και κυρίως της εργασιακής και επιστημονικής ενασχόλησης σας με τον δασικό πλούτο της χώρας μας, την προστασία των δασών αλλά και των μεμονωμένων δένδρων (κυρίως των χαρακτηριζόμενων ως δασικών) επιμεληθείτε του τεράστιου προβλήματος που έχει προκύψει εδώ και έτη μέσα στην πόλη της Χαλκίδος, αλλά και ευρύτερα στο νησί είτε εντός πόλεων είτε εκτός αυτών και συνεχίζεται δυστυχώς αμείωτα και χωρίς καμία συμφωνία με το συμφέρον των κατοίκων αυτής της πόλης, δηλαδή με το συμφέρον όλων μας.

Αναφέρομαι στην κοπή των μεγάλων δένδρων της πόλης και της ευρύτερης περιοχής. Κοπή που ισοδυναμεί με καρατόμηση-καταστροφή των δένδρων ασχέτως του εάν ονομάζεται κλάδευση. Γιατί φυσικά το κόψιμο του κεντρικού κορμού ενός δένδρου δεν μπορεί να θεωρηθεί κλάδευσή του.

Έτσι όλοι οι ευκάλυπτοι της πόλης, δένδρα ύψους 30 και 40 μέτρων, κόβονται σε ύψη λιγότερα των 10 μέτρων, καμιά φορά και στο ύψος των 5 μέτρων. Ομοίως έχουν κοπεί οι υπάρχουσες λεύκες και αυτό συνεχίζεται παρά το γεγονός ότι πολλά από τα δένδρα αυτά μετά την κοπή τους ξεράθηκαν (πχ το σύνολο αυτών που βρισκόντουσαν πλησίον του τεχνικού και επαγγελματικού Λυκείου στον Βούρκο ή εντός του περιβόλου του λιμανιού). Το φαινόμενο επεκτείνεται σε όλο τον νομό, οπουδήποτε πολλές φορές δίπλα στους δρόμους του εθνικού και επαρχιακού δικτύου του νομού (περιφερειακής ενότητας Ευβοίας).

Πρόσφατα, εντός του Δεκεμβρίου και του Ιανουαρίου σφαγιάσθηκαν όλοι σχεδόν οι ευκάλυπτοι της Σχολής Πεζικού. Μάλιστα στην σχολή Πεζικού το μένος κατακοπής των δένδρων έφθασε μέχρι του σημείου να κλαδευτούν βάναυσα και βάρβαρα και πεύκα (δείτε από τον περιφερειακό δρόμο, πλησίον του λιμανιού).

Έως πότε μπορεί να συνεχισθεί αυτό σε μία πόλη άδενδρη, πνιγμένη στο τσιμέντο και τις πολυκατοικίες; Ποιος ή τι θα φωτοσυνθέσει, θα δεσμεύσει CO2 και θα απελευθερώσει οξυγόνο σε αυτή την πόλη; Ποια δένδρα θα βοηθήσουν στην ύπαρξη και διατήρηση φιλικότερου μικροκλίματος εντός της πόλης ή θα καθαρίσουν την ατμόσφαιρα από άλλους περιβαλλοντικούς ρύπους, δουλειά που πολύ καλά ξέρετε ότι κάνουν τα δένδρα;

Οι αιτιάσεις ότι η κοπή γίνεται είτε γιατί τα δένδρα είναι άρρωστα, είτε για την προστασία των πεζών, είτε γιατί ενοχλούνται οι περίοικοι θα πρέπει να θεωρούνται ως αστείες ή και ανόητες. Σε όλες τις πολιτισμένες πόλεις της Ευρώπης τα δένδρα φυλάσσονται ως κόρη οφθαλμού και κανείς δεν διανοείται να προχωρά σε καταστροφή και μείωση τους με την ευκολία που αυτό συμβαίνει στον τόπο μας.

Όσο για τα «κλαδιά που σπάζουν» (που λέγεται εύκολα για τους ευκαλύπτους). Επί 15 χρόνια που παρακολουθώ κάποιους μεγάλους ευκαλύπτους δεν έχω δει ούτε ένα σπασμένο κλαδί που να είναι άξιο λόγου και να προέρχεται από αυτούς. Αντίθετα έχω δει αρκετά πεύκα και κυρίως εισαγόμενα διακοσμητικά κωνοφόρα να ξεριζώνονται σε δυνατούς αέρηδες.

Οι ευκάλυπτοι έχουν καλής ποιότητας ξύλο, ελαστικότητα μεγάλη και στην Αυστραλία, τον τόπο καταγωγής τους από όπου ήρθαν στην Ελλάδα περίπου το 1860, σχηματίζουν τεράστια δάση, όπως σε εμάς τα πεύκα. Το ύψος τους μπορεί να φθάσει και να ξεπεράσει τα 100 μέτρα Η φύση δεν θα έφτιαχνε ποτέ ένα τόσο ψηλό δένδρο χωρίς να το εξελίξει και εξοπλίσει κατάλληλα για να αντέχει στις καιρικές συνθήκες.

Υπάρχει η επιστήμη της γεωπονίας, ακόμη της δασοπονίας και της δενδροκομίας. Μπορείτε πολύ καλύτερα από εμένα να γνωρίζετε αυτά που ισχύουν για τα δένδρα εν γένει και το αστικό πράσινο.

Ακόμη και εάν υποτεθεί ότι καμία αρμοδιότητα δεν έχετε επί του θέματος, ως υπηρεσία που ασχολείται αυστηρά με αυτό που αποκαλούμε δάση και δασικές εκτάσεις, όμως μπορείτε και σας ζητώ να κάνετε δύο πράγματα:

  • 1) Στα πλαίσια του επιστημονικού, κοινωνικού και περιβαλλοντικού ρόλου τον οποίο έχετε ως Υπηρεσία και Δημόσιοι Υπάλληλοι οφείλετε να ενημερώσετε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (Δήμο Χαλκίδος, Περιφερειακή Ενότητα, Σχολή Πεζικού ή όπου αλλού κρίνεται κατάλληλο) για την ορθή φροντίδα των δένδρων, την προστασία τους και την μεγάλη σημασία τους για την ατμόσφαιρα, τον υδρολογικό κύκλο, το μικροκλίμα, ακόμη και των έλεγχο επικίνδυνων πληθυσμών εντόμων (πχ. κουνούπια και ευκάλυπτοι).
  • 2) Μπορείτε αρμοδίως και υπηρεσιακώς να ζητήσετε από αρμόδιους και συναρμόδιους φορείς και υπηρεσίες να επιληφθούν του θέματος και να προχωρήσουν στις πρέπουσες ενέργειες. Είναι προφανές ότι το αίτημα και η θέση που θα εκφρασθεί από την Δασική Υπηρεσία θα έχει πολύ μεγαλύτερη αξία και επιρροή από τις θέσεις και τις απόψεις απλών πολιτών και ως εκ τούτου θα έχει καλύτερη τύχη και αποτελεσματικότητα.

Επιπλέον, νομίζω ότι ισχύουν ιδιαίτερες νομικές ρυθμίσεις για την κοπή δένδρων ακόμη και εντός των πόλεων και ότι έχετε εσείς αρμοδιότητα επ΄ αυτού. Σε κάθε περίπτωση για τα δένδρα που κόβονται εκτός πόλεως Χαλκίδος, οπουδήποτε στο νησί και εκατέρωθεν του οδικού δικτύου είστε αρμόδιοι.

Φοβάμαι ότι η όλη υπόθεση είναι καρπός αμάθειας ή ημιμαθείας και κακής μιμήσεως. Βλέπουν δήμαρχοι και διάφοροι άλλοι ότι στο τάδε μέρος κόψανε τα δέντρα και λένε ας το κάνουμε και εμείς. Αυτό λοιπόν πρέπει να σταματήσει εάν απλά είναι λάθος και στις περισσότερες περιπτώσεις άνευ πραγματικής δικαιολογήσεως.

Εάν συνεχίσουμε έτσι, καμία ανάπτυξη των ΑΠΕ και φυσικά ούτε το εμπόριο CO2 δεν θα μας προστατεύσουν στο μέλλον και δεν θα βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και των συνεπειών της. Η χώρα μας, το νησί μας και η πόλη μας θα γίνονται κάθε μέρα λιγότερα ευχάριστοι και υγιεινοί τόποι για να ζούμε.

Αναμένω έγγραφη απάντησή σας και ενημέρωση επί του παρόντος, όπως άλλωστε προβλέπεται.

Και παρακαλώ και πάλι για την επί της ουσίας ενασχόλησή σας και δέουσα φροντίδα επί της παρούσας επιστολής-αίτησης που φυσικά ξεφεύγει από τα ειωθότα αλλά για έναν ιδιαίτερα σοβαρό λόγο.

Με εκτίμηση,

Δημήτριος Δούκα Σουφλέρης

Δικηγόρος


Στην συνέχεια η απάντηση του Δασαρχείου,  στο κείμενο της,  σε αρχείο word  και φωτογραφικά:

%ce%b5%cf%80%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%bb%ce%ae-%ce%b4%ce%b1%cf%83%ce%b1%cf%81%cf%87%ce%b5%ce%af%ce%bf%cf%851%ce%b5%cf%80%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%bb%ce%ae-%ce%b4%ce%b1%cf%83%ce%b1%cf%81%cf%87%ce%b5%ce%af%ce%bf%cf%852

Χαλκίδα     28-06-2016

Αριθ.Πρωτ.:   381/18806

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ – ΣΤ. ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Ν. ΕΥΒΟΙΑΣ ΔΑΣΑΡΧΕΙΟ ΧΑΛΚΙΔΑΣ

Τμήμα   Δασοτεχνικών Έργων

Χαϊνά 97 34100 Χαλκίδα Κων/νος Παλαιολόγος

22210-84444 (εσωτ 209)

ΠΡΟΣ: κ. Δημήτριο Δούκα Σουφλέρη

Δικηγόρο –

Τραπεζουντίου 4 – 341 00 ΧΑΛΚΙΔΑ

ΚΟΙΝ.: Δήμο Χαλκιδέων

Δ/νση Γεωτεχνικών Υπηρεσιών Τμήμα Φυτικού & Αστικού Περιβάλλοντος

Μπαλαλαίων 22 – Τ.Κ. 34100 Χαλκίδα

(με κοινοποίηση της επιστολής του κ. Σουφλέρη)

ΘΕΜΑ : «Παροχή πληροφοριών για την κοπή δένδρων εντός του Δήμου Χαλκιδέων»

ΣΧΕΤ.:  Η από 05-02-2016 αίτησης σας.

Απαντώντας στην από 05-02-2016 αίτηση σας με την οποία μας τίθεται ο αρκετά σοβαρός προβληματισμός σας και η σωστή επισήμανση σας για το κόψιμο – κούρεμα σχεδόν όλης της κόμης υψηλόκορμων δένδρων μέσα στον οικιστικό ιστό της πόλης σας πληροφορούμε τα εξής:

  1. Η κλάδευση των δένδρων στα πάρκα και στις δενδροστοιχίες δεν αποτελεί τον κανόνα αλλά την
    εξαίρεση στο πλαίσιο της ορθολογικής και επιστημονικά βασισμένης διαχείρισης του αστικού
    πρασίνου. Η κλάδευση θα πρέπει να διενεργείται μόνο όταν αυτή κρίνεται απαραίτητη και
    ενδεδειγμένα να εγκυμονεί κινδύνους. Ξερά κλαδιά, κλάδοι με μεγάλο φορτίο, δένδρα τα οποία
    είναι προσβεβλημένα στην κόμη τους.
  2. Όσο υγιέστερο είναι ένα δένδρο τόσο πληρέστερη είναι η κόμη του και αντιστρόφως. Η κόμη με
    το φύλλωμα της είναι το εργοστάσιο του δένδρου και η πηγή όλων των ευεργετικών επιδράσεων
    στον άνθρωπο. Συνεπώς οποιαδήποτε κλάδευση της κόμης χωρίς συγκεκριμένη αιτία είναι σφάλμα,
    μειώνει την ζωτικότητα του δένδρου ως συνόλου καθόσον απομακρύνεται ένα σημαντικό μέρος
    των αφομοιωτικών οργάνων. Τα δένδρα όσο το δυνατόν υπόκεινται σε λιγότερο κλάδεμα τόσο
    περισσότερο και για μακρύτερο χρόνο διατηρούνται υγιή.
  3. Η μαζική αποκλάδωση μεγάλων δένδρων μέσα σε πάρκα, άλση και χώρους πρασίνου μας
    βρίσκει αντίθετους για του παρακάτω λόγους:
  • – Οδηγεί στην υποβάθμιση του κλίματος, την αύξηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και την
    χειροτέρευση της ποιότητας του αέρα.
  • – Η έλλειψη σκίασης οδηγεί στην αύξηση της θερμοκρασίας.
  • – Σταματά την απορρόφηση και το φιλτράρισμα της ηλιακής ακτινοβολίας.
  • – Καθίσταται οπτική και αισθητική υποβάθμιση του χώρου. Οι κορμοί όπως διαμορφώνονται δεν
    συμβάλλουν στον εξωραϊσμό της πόλης και δεν δίνουν στους κατοίκους την αίσθηση της επαφής
    με την φύση.
  • – Τα πάρκα και άλση χάνουν την κοινωνική τους λειτουργία ως τόποι αναψυχής, χαλάρωσης,
    άθλησης, κοινωνικής συναναστροφής, περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για τους κατοίκους της πόλης.
  • – Σταματά η λειτουργία τους ως καταφύγια βιοποικιλότητας, ιδιαίτερα των πτηνών για σημαντικό
    χρονικό διάστημα μέχρι την εμφάνιση καινούργιων κλάδων και φυλλώματος.
  1. Ως κλάδεμα δένδρων ορίζεται η επιλεκτική απομάκρυνση τμήματος της βλάστησης αυτών, με
    σκοπό τη βελτίωση της υγείας και σφρυγιλότητας, τον έλεγχο της ανάπτυξης, την αύξηση της
    άνθησης και της καρποφορίας και τη βελτίωση της εμφάνισης.

Το κλάδεμα πρέπει μι γίνεται:

  • – Για να δοθεί σχήμα στο δένδρο ή να διατηρηθεί το σχήμα του.
  • – Για την καλύτερη ανάπτυξη του (ενδυνάμωση του).
  • – Για την αυξημένη παραγωγή ανθέων.
    Για /.όγους αισθητικής.
  • – Για λόγους ασφαλείας (να καθαριστεί η   κόμη   από νεκρά,   ασθενή,   σπασμένα και
    τραυματισμένα μέρη ή χαμηλά κλαδιά, που μπορεί να αποτελέσουν κίνδυνο για ανθρώπους,
    οχήματα ή κτίρια, ακόμη και ανάπτυξη δένδρων κοντά σε καλώδια της ΔΕΗ).

Τα δένδρα πρέπει να διαμορφώνονται σε επιθυμητό ύψος, ώστε η επόμενη επέμβαση για την διαμόρφωσή τους (συνήθως εντός τριετίας) να επιτυγχάνεται με μικρότερο κόστος (όχι υψηλόκορμα δένδρα 25 μ. έως 30 μ. που καταστούν αρκετά δαπανηρή την κλάδευση τους).

  1. Το κλάδεμα των δένδρων πρέπει να γίνεται σύμφωνα με την Ελληνική Τεχνική Περιγραφή
    ΕΛΟΤ ΤΠ 150ΜΟ-06-<Μ-ΟΙ (440 Ελληνικές Τεχνικές Προδιαγραφες-ΕΤΕΠ7 ΦΕΚ Β1 2221/2012).
  2. Αντιλαμβανόμαστε ότι τα οικονομικά των Δήμων στην περίοδο της οικονομικής κρίσης που όλοι
    βιώνουμε δεν βρίσκονται στην καλύτερη κατάσταση. Όμως η εξοικονόμηση πόρων από τα
    κλαδέματα στις αστικές περιοχές των Δήμων δεν μπορεί να επιτευχθεί με την αποκλάδωση των
    δένδρων, έτσι ώστε για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα αυτά να μην χρειάζονται κλάδεμα. Τα
    προβλήματα που θα προκύψουν στο μέλλον από αυτήν την πρακτική που βλέπουμε θα είναι πολύ
    περισσότερα από τα πρόσκαιρα οικονομικά οφέλη.
  3. Η Υπηρεσία μας θα ζητήσει από τον Δήμο Χαλκιδέων σε μελλοντικό του αίτημα του, για τον
    κλαδοκαθαρισμό υνηλόκορμων δένδρων σε κοινόχρηστους χώρους, πάρκα και άλση καθώς και
    στην παρόδια βλάστηση, το κλάδεμα των δένδρων όπου κρίνεται αναγκαίο, αυτό να γίνεται
    σύμφωνα με την Ελληνική Τεχνική Περιγραφή ΕΛΟΤ ΤΠ 1501-10-06-04-01.

Η δε κοπή και απομάκρυνση δένδρων (όλου του κορμού — σύριζα του εδάφους), να γίνεται με φωτογραφικό υλικό, από το οποίο θα φαίνεται η επικινδυνότητα τους και κατόπιν κοινής αυτοψίας με την Υπηρεσία μας.

  1. Τα περίπου 230 δένδρα τα οποία κλαδεύτηκαν ή και κόπηκαν, η διαπίστωση ότι χρειαζόταν να
    γίνει επέμβαση για το κλάδεμα τους ή την απομάκρυνση τους, έγινε κατόπιν κοινής αυτοψίας της
    Γεωτεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου Χαλκιδέων με την Υπηρεσία μας. Κατά την αυτοψία μας
    διαπιστώθηκε η ξήρανση της κόμης δένδρων σε ποσοστό μεγαλύτερο από 70%, άλλων δένδρων η
    κόμη   εισέρχονταν   σε   εναέρια   καλώδια της ΔΕΗ,  άλλων   οι   ρίζες   είχαν   σηκώσει πλάκες
    πεζοδρομίων, καθώς επίσης και η   επικινδυνότητα τους   (για τραυματισμούς) από σπάσιμο
    οριζόντιων κλάδων (βαρύ φορτίο από τους χυμούς τους) σε δυνατούς ανέμους, ακόμη και
    ολόκληρων δένδρων (π.χ. ένα από τα δύο δένδρα – δρύες στη περιοχή της ΔΕΗ).
  2. Η σημερινή εικόνα τους (πέντε μήνες μετά τις κλαδεύσεις) με την δημιουργία καινούργιων
    κλάδων και φύλλων επαναφέρει την εικόνα και λειτουργία των δένδρων ως άτομα τα οποία
    παρέχουν πληθώρα αγαθών και υπηρεσιών για τους κατοίκους της πόλης, καθώς και για την
    πτηνοπανίδα.

Ο ΔΑΣΑΡΧΗΣ

Γεώργιος Μήλιος

Δασολόγος

Written by dds2

Ιανουαρίου 17, 2017 at 12:21 μμ

Φιντέλ Κάστρο

leave a comment »

Για μένα ο θάνατος του Φιντέλ Κάστρο είναι στενάχωρος. Κάθε θάνατος μου είναι δυσάρεστος πολύ. Άλλωστε δεν κρύβω τον φόβο μου και την έγνοια μου γιαυτό το οριακό κακό της ζωής μας.
Με νευρίασαν κάποιες δεξιές εφημερίδες. Αμέσως θέλησαν να αναδείξουν πρώτα τα κουσούρια του ανθρώπου. Με νευρίασαν και δήθεν προχωρημένες απόψεις, περί του ότι οι Έλληνες φτιάχνουμε μύθους και μας αρέσουν κλπ.

Χωρίς μύθους ο άνθρωπος όχι μόνο δε ζει. Αλλά ακόμη περισσότερο δεν μπορεί να βρει νόημα στη ζωή του. Θρησκείες, σοσιαλισμοί, κομμουνισμοί και άλλοι ~ισμοί την δύναμή τους την αντλούν από το μυθολογικό στοιχείο που βρίσκεται εντός τους. Ακόμη και οι προοδευτικές έννοιες την ισχύ τους στην μυθοπλαστική τους δυναμική την στηρίζουν (αδελφοσύνη, ισότητα, ελευθερία κλπ).

Λοιπόν ο Κάστρο ήταν από τους τελευταίους μύθους της εποχής μας. Κράτησε στο χρόνο της ενσώματης ζωής του καλά. Θα δούμε πως θα τα καταφέρει και στο μέλλον τώρα πια που δεν θα είναι «ανάμεσά μας».

Η χώρα του, αυτό το πορνείο και καζίνο των ΗΠΑ πριν την κουβανική επανάσταση, προχώρησε μισό αιώνα τώρα αποκλεισμένη σε όλους τους τομείς από τον φοβερό γείτονα της. Φτώχια μπορεί να υπήρχε στη χώρα. Όμως υπήρξε και σαφής πρόοδος: οι Κουβανοί αναδείχθηκαν σε αθλητισμό, έβγαλαν καλούς γιατρούς, έφτιαξαν μια αρκετά καλή υγεία και παιδεία. Μπορεί να μην έφτασαν στο θρίαμβο αλλά σίγουρα αρκετά καλά για το καρυδότσουφλο Κούβα που με τον Φιντέλ στο τιμόνι έπρεπε συνέχεια να πλέει στα απόνερα του κολοσσιαίου αμερικάνικου υπερωκεάνειου.

Ήταν η Κούβα του Φιντέλ Κάστρο ένα προπύργιο κόντρα στην παγκοσμιοποίηση;
Νομίζω πως ναι. Ηθελημένα και αθέλητα ήταν. Άλλωστε με κάποιο τρόπο υπήρξε πολέμιος και της κομμουνιστικής παγκοσμιοποίησης, παρότι σε σχέση με την πάλαι ΕΣΣΔ.

Περίεργο! Στην προσωπική μου κοσμοθεωρεία η αριστερά έχει πολύ-πολύ μικρή αξία. Στο προσωπικό μου πάνθεο μάλλον υπάρχουν πολλοί  άνθρωποι που χαρακτηρίζονται «αριστεροί» ή κομμουνιστές.

Μια μουσική έρχεται συνέχεια στο νου μου με την φυγή του Κάστρο και της Κούβας της εποχής του.
Την βάζω εδώ πιο κάτω σαν αποχαιρετισμό (Buena Vista Social Club, a 1999 documentary film directed by Wim Wenders about the music of Cuba). Και μετά το ντοκιμαντέρ του Όλιβερ Στόουν για τη ζωή του ( 2002, Oliver Stone’s documentary “Comandante.” ).

Δυο μέρες μετά: διαπιστώνω ότι γενικά το υλικό για τον Κάστρο έχει την τάση να χάνεται λίγο-λίγο από το διαδίκτυο. Άραγε εντύπωσή μου ή ισχύει;

Θυμίζω πάντως και αυτή την ταινία για την Κούβα: mv5bmtqyndq2mzq5nl5bml5banbnxkftztgwndu5mjcymte-_v1_ux182_cr00182268_al_για την οποία περισσότερα στο http://www.imdb.com/title/tt0058604/ και η ίδια στο http://putlockers.ch/watch-i-am-cuba-online-free-putlocker.html

Written by dds2

Νοέμβριος 28, 2016 at 4:26 μμ