περιβάλλον και πολιτική

Posts Tagged ‘ιστορία

Αγία Σοφία

with one comment

Το έργο «Lost Voices of Hagia Sofia» από τη χορωδία Capella Romana, ένα φωνητικό μουσικό σύνολο ειδικευμένο στην απόδοση θρησκευτικών ύμνων υπό τη διεύθυνση του Αλεξάντερ Λίνγκας, είναι μια μορφή Αγίας Κοινωνίας και μηχανής του χρόνου ταυτόχρονα. Η πρόσβαση στο έργο, στους ύμνους της Αγίας Σοφίας όπως ακούγονται σαν να βρίσκεται ο ακροατής μέσα στην Αγία Σοφία, μπορεί να γίνει και μέσω του YouTube. Πρόκειται για ένα επίτευγμα της σύζευξης της θρησκείας και της τέχνης με την τεχνολογία. 

βλ. τα πιο κάτω

 

Η Αγία Σοφία έχει πάψει να λειτουργεί ως χριστιανικός ναός από το 1453, αλλά μια πρωτοποριακή μελέτη του πανεπιστημίου Στάνφορντ της Καλιφόρνια των ΗΠΑ οδήγησε στην ανακάλυψη και στη χαρτογράφηση του ακουστικού αποτυπώματος του ναού, που σφραγίζει και διαμορφώνει το ηχόχρωμα των ύμνων. Η καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών του Στάνφορντ, Μπισέρα Πέντσεβα, πρωτοστάτησε στην έρευνα αυτή επιστρατεύοντας τον καθηγητή Υπολογιστικών Ερευνών στη Μουσική και στην Ακουστική του ίδιου πανεπιστημίου, Τζόναθαν Άμπελ. Η προσπάθεια οδήγησε σε ένα «θεόπνευστο software» που επιτρέπει στην Capella Romana να ερμηνεύει τους ύμνους σε οποιοδήποτε θέατρο του κόσμου, αλλά ο ήχος που φτάνει στους παρευρισκομένους από τα μεγάφωνα να είναι ίδιος με εκείνον που θα άκουγαν αν βρίσκονταν μέσα στην Αγία Σοφία.

 

 

Ζωντανεύοντας το Βυζάντιο

Αν οι Οθωμανοί «έκλεψαν» τον ναό από τη βυζαντινή παράδοση, η Πέντσεβα και οι συνεργάτες της κατά κάποιον τρόπο τον ανέκτησαν και τον «άνοιξαν» ξανά στη βυζαντινή λειτουργία, ζωντάνεψαν το Βυζάντιο σχεδόν έξι αιώνες μετά. Ίσως ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι το ότι το εκκλησίασμα γίνεται πλέον διαδικτυακό και διεθνές. Μπορείτε να εισέλθετε στην Αγία Σοφία μέσα από τον υπολογιστή σας, όπου κι αν βρίσκεστε, και να σκεφτείτε ότι συμμετέχετε σε μια λειτουργία της. Ίσως αυτή η εμπειρία, που είχε χαθεί για αιώνες και αναβίωσε μέσω της νέας τεχνολογίας και της τολμηρής σκέψης της χριστιανής ορθόδοξης Αμερικανίδας ακαδημαϊκού βουλγαρικής καταγωγής, να μπορεί να δράσει ως αντίδοτο στο «σοκ» της δεύτερης μετατροπής του ναού σε ισλαμικό τέμενος. Σίγουρα είναι μια επιλογή απροσδόκητα ταιριαστή με την εποχή των lockdown και της κοινωνικής αποστασιοποίησης.

Πάντως η διεκδίκηση του ναού από τους πιστούς μιας άλλης, ανταγωνιστικής θρησκείας ίσως είναι ενδεικτική όχι μόνο της «πολιτικότητας» που ανέκαθεν είχε η Αγία Σοφία ως σύμβολο μιας αυτοκρατορίας που καταλύθηκε, αλλά και της μεταφυσικής έλξης που η Αγία Σοφία ασκεί στους ανθρώπους, ανεξαρτήτως θρησκείας. Το βαθύτερο μυστικό της Αγίας Σοφίας βρίσκεται στη σύλληψη και στην κατασκευή της, η οποία έγινε από νεοπλατωνιστές αρχιτέκτονες στα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουστινιανού, όταν βρισκόταν σε εξέλιξη η βίαιη μετάβαση από τον πολιτισμό των αρχαίων Ελλήνων θεών στην εποχή του Χριστού. Ήταν μια δύσκολη εποχή, γιατί η αρχαία θρησκεία ήταν ταυτισμένη με τις επιστήμες και η απαλλαγή από αυτή θα ισοδυναμούσε αναπόφευκτα με το κλείσιμο των σχολών και τη σταδιακή έλευση του Μεσαίωνα. Η νέα θρησκεία δεν ήταν συμβατή με τη συνέχιση της λειτουργίας των φιλοσοφικών σχολών, που ήταν τα πανεπιστήμια της εποχής και κάλυπταν το σύνολο της γνώσης που σήμερα διαχωρίζουμε σε θεωρητικές και θετικές σπουδές. Η παλιά θρησκεία κατέρρεε, γιατί είχαν συνδεθεί με αυτήν οι ελίτ κάθε πόλης που είχαν οδηγήσει στο κοινωνικό και οικονομικό περιθώριο μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Όλοι αυτοί μέσα από τη νέα θρησκεία εξέφραζαν το αίτημα για κοινωνική δικαιοσύνη. Υπήρχαν όμως και εκείνοι που στέκονταν στο μεταίχμιο και, ενώ ευνοούσαν την εκδήλωση του ορμητικού λαϊκού κινήματος με σαφή πολιτικά χαρακτηριστικά, που ήταν τότε ο χριστιανισμός, φρόντιζαν να διασώσουν τη γνώση. Η Αγία Σοφία ως αρχιτεκτονικό δημιούργημα εκφράζει αυτό το πνεύμα, γίνεται μια Κιβωτός που μεταφέρει τη γνώση των θεών στην εποχή του Χριστού, καθώς ενσωματώνει στην κατασκευή της τα συμπεράσματα από τις μελέτες σπουδαίων επιστημόνων των Σχολών της Αλεξάνδρειας και των Αθηνών για τη μηχανική, την ακουστική, τη σχέση της ύλης με το πνεύμα και τη φύση του θείου.

 


Οι ψαλμοί, μέσα σε ένα περιβάλλον τόσο παρατεταμένης αντήχησης, υπερβαίνουν την απλή πληροφορία και γίνονται προσωδία. Ο λόγος αποκαλύπτει τον εσωτερικό ρυθμό του, ο οποίος, σε παραλληλία με τη μουσική, προσανατολίζει τη συνείδηση στο άχρονο και στο άπειρο.

 

Το λυκόφως του ελληνικού πνεύματος

Η Ακαδημία του Πλάτωνα στην Αθήνα είχε κλείσει το 529 μ.Χ., μόλις τρία χρόνια πριν από την έναρξη της κατασκευής της Αγίας Σοφίας, γεγονός που συγκέντρωσε στην Αλεξάνδρεια την επιστημονική ελίτ της εποχής. Η Αγία Σοφία θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως το κύκνειο άσμα ή το λυκόφως του ελληνικού πνεύματος, όπως εκδηλωνόταν από τον πνευματικό «φάρο» της πόλης που είχε ιδρύσει ο Αλέξανδρος μόλις πριν από επτά αιώνες. Η κεντρική ιδέα των αρχιτεκτόνων της Αγίας Σοφίας, του Ισιδώρου από τη Μίλητο και του Ανθεμίου από τις Τράλλεις, ήταν ότι ο άνθρωπος μπορεί να προσεγγίσει το θείο μέσα από την επιστήμη. Οι δύο επιστήμονες ήταν μαθητές του Αμμώνιου Ερμείου, που κατείχε την έδρα της Φιλοσοφίας στην Αλεξάνδρεια και ήταν μαθητής του Πρόκλου. Η συσσωρευμένη γνώση για τη γεωμετρία, τα ανώτερα μαθηματικά και τη συμπεριφορά των στερεών μέσα στα στερεά υπάρχει αναλλοίωτη στη δομή της Αγίας Σοφίας και «ευθύνεται» για τη θρησκευτική εμπειρία που προσφέρει ο ναός.

Για παράδειγμα, οι ψαλμοί ανεβαίνουν προς τον τρούλο και επιστρέφουν στον κεντρικό χώρο (τον «Καλλιχώρο»), ενθυλακώνοντας τους πιστούς σε μια μυσταγωγία. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι απλοί πιστοί δεν συγκεντρώνονταν μέσα στους αρχαίους ναούς, όπως συγκεντρώνονται σήμερα οι πιστοί των νεότερων θρησκειών, του χριστιανισμού και του ισλαμισμού. Οι αρχαίες θρησκευτικές τελετές πραγματοποιούνταν σε υπαίθριο χώρο, προφανώς για να τονιστεί η σχέση με τη φύση, τον ήλιο και τον ουράνιο θόλο που αντιπροσώπευαν το θείο. Με την πάροδο των αιώνων, όμως, οι αρχαίοι ναοί έγιναν σύμβολα ενός θρησκευτικού κατεστημένου που έλεγχε τις πόλεις, συγκέντρωνε τον πλούτο και καταπίεζε τους πολλούς. Η νέα θρησκεία ήθελε να μεταδώσει μήνυμα κατάλυσης των αποκλεισμών, ανοίγοντας σε όλους τις πόρτες των νέων οίκων του Θεού, οι οποίοι χτίζονταν στις θέσεις των αρχαίων ναών. Για να διευρύνει την απήχησή της, η νέα θρησκεία πρόσφερε σε όλους πρόσβαση στον προνομιακό χώρο. Όμως, η επαφή με τον ουρανό ως νοητική διαδικασία διαλεκτικής με την ανώτερη δύναμη χάθηκε και έπρεπε να αντικατασταθεί.

 


Παράλληλα με την ουράνια ακουστική, η Αγία Σοφία είναι σχεδιασμένη έτσι ώστε να επιτρέπει αντανακλάσεις του φωτός που μετατρέπουν τη στερεότητα του χώρου σε ρευστότητα.

 

Θεός και άνθρωπος σε αρμονία

Το νέο ζητούμενο, το «αίνιγμα» που έθετε η νέα θρησκεία και το οποίο οι Έλληνες αρχιτέκτονες πριν από 15 αιώνες προσπάθησαν να επιλύσουν ήταν πώς μέσα σε έναν κλειστό χώρο (και όχι πλέον κάτω από τον ουράνιο θόλο) μπορεί ο άνθρωπος να συλλάβει με τις πεπερασμένες αισθήσεις του κάτι από το άφατο του θείου. Η απάντηση που έδωσαν είναι ότι αυτό μπορεί να γίνει μέσα από την αρμονική ενεργοποίηση των πυθαγόρειων άφατων συμβόλων, δηλαδή των αριθμών, των μαθηματικών, που πλήρως προσδιορίζουν κάθε υλική κατασκευή, αλλά και κάθε εκδήλωση στο υλικό πεδίο. Σκέφτηκαν ότι θεωρητικά θα μπορούσε να εντοπιστεί εκείνη η αρμονική σύνθεση που να οδηγεί στη δημιουργία ενός υλικού χώρου με την ιδιότητα να δρα ως «ενδιάμεσος χώρος» ανάμεσα στο ανθρώπινο και το θείο. Η Αγία Σοφία είναι ακριβώς αυτή η αρμονική σύνθεση στην οποία κατέληξαν.

Είναι η συγκεκριμένη απάντηση που οι επιστήμονες έδωσαν στο πιο προκλητικό, αφηρημένο, μεταφυσικό ερώτημα. Οι μαθηματικές εξισώσεις που αποδίδουν τις μη αισθητές διαστάσεις της πραγματικότητας είναι «χτισμένες» μέσα στην τοιχοποιία της Αγίας Σοφίας. Η Αγία Σοφία είναι ίσως ο τελειότερος μηχανισμός επαφής με το θείο μετά τον Παρθενώνα, που ασφαλώς είχε μια εντελώς διαφορετική σύλληψη, συμβολισμό και λειτουργία. Όλα αυτά ίσως μας βοηθούν να κάνουμε και τη σκέψη ότι είναι μάλλον ευεξήγητη η διεκδίκηση του ναού από όσους επίσης θα ήθελαν να προσεγγίσουν το θείο με κάποιους άλλους ύμνους. Αλλά και ότι ο ναός είναι μεγαλύτερος από τις εποχές και τους ανθρώπους που έρχονται και φεύγουν, μεγαλύτερος ίσως και από τις ίδιες τις θρησκείες – με την έννοια ότι τα άφατα σύμβολα που τον ορίζουν μπορεί είναι μια «θρησκεία» πάνω από τις θρησκείες.

Το βιβλίο της Μπισέρα Πέντσεβα «Hagia Sofia: Sound, Space and Spirit in Byzantium (Pennsylvania State University Press, 2017) κέρδισε το 2018 το βραβείο για την καλύτερη μονογραφία στις ιστορικές σπουδές της American Academy of Religion. Σε συνέντευξή της στην «Καθημερινή» (5.4.2020) η ακαδημαϊκός είπε: «Στον μεσαιωνικό κόσμο δεν υπήρχε η έννοια του “πραγματικού” (real). Υπήρχε η έννοια της “Αλήθειας” (Truth). Ο χώρος της Αγίας Σοφίας είναι έτσι σχεδιασμένος ώστε να παράγει διαρκώς Αλήθεια, δηλαδή Σοφία. Και η Σοφία ταυτίζεται με το θείο. Η Αλήθεια έρχεται πιο κοντά στις αισθήσεις μας, στον υλικό κόσμο μας, μέσα από το φως και τον ήχο. Σκεφτείτε τη “Μεγαλοφωνία”, τον λαμπερό, ευρύ ήχο που παράγεται μέσα από την ανθρώπινη συμμετοχή στην τελετή, των ψαλτών, αλλά και του χριστεπώνυμου πληρώματος που συμμετέχει στις επαναλήψεις των ψαλμών. Αυτό είναι το φαινόμενο που αποκαλούμε “μυσταγωγία”». Η Αγία Σοφία παράγει και προσφέρει μια άχρονη αλήθεια σε όλη την ανθρωπότητα, η οποία είναι διαφορετική από εκείνη που αναπαράγουν οι πολιτικοί ηγέτες και τα δελτία ειδήσεων. Ας προσπαθήσουμε να την ακούσουμε. ■

Written by dds2

23 Ιουλίου, 2020 at 8:44 μμ

Ακρόπολη. Από μια φθινοπωρινή επίσκεψη

leave a comment »

Από μια όμορφη επίσκεψη στην φθινοπωρινή Ακρόπολη, μια μέρα μετά τη βροχή αλλά με ένα υπέροχο αττικό ουρανό και ζωοδότη Ήλιο!

Αντανάκλαση από ένα θεραπευμένο μέλλον

Ο Ιερός Βράχος με το Ναό της Απτέρου Νίκου

Παρθενώνας

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Η Ανατολική όψη του Ναού

Ερέχθειον και Καρυάτιδες

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Ηρώδειο και θέατρο Διονύσου

και το νέο Μουσείο

αφιερωμένο στην εμπνεύστρια της επίσκεψης, την Κατερίνα

© Δημ.Δ.Σουφλέρης All rights reserved

Written by dds2

27 Νοεμβρίου, 2019 at 10:12 μμ

Εύβοια, γη Αβάντων

leave a comment »

Εύβοια, Γη Αβάντων

Τετάρτη 30 και Πέμπτη 31 Οκτωβρίου 2019

το πλήρες πρόγραμμα: Εὔβοια, γῆ Ἀβάντων – ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ, Χαλκίδα 30-31 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2019

Written by dds2

17 Σεπτεμβρίου, 2019 at 12:36 πμ

A People’s History of the United States, 1492-Present (Howard Zinn)

leave a comment »

A People’s History of the United States, 1492-Present

A People’s History of the United States, 1492-Present, By Howard Zinn

αρχείο σε PDF

Written by dds2

11 Ιουνίου, 2019 at 11:01 πμ

Η Συμφωνία των Πρεσπών

with one comment

Αρχικά τίθενται υπερδεσμοί όπου μπορεί να δούμε την «Συμφωνία των Πρεσπών».

Ακολούθως θα διατυπώσω την άποψη μου ως νομικός. Θα παρουσιάσω δύο και μόνο επιχειρήματα για να μην χαθούμε στην πληθώρα των πολλών που λέγονται αυτές τις μέρες και ώρες.

Και στο τέλος θα διατυπώσω την θέση μου ως Έλληνας πολίτης.

http://s.kathimerini.gr/resources/article-files/symfwnia–2.pdf

http://s.kathimerini.gr/resources/article-files/symfwnia-aggliko-keimeno.pdf

http://s.kathimerini.gr/resources/article-files/sxedio-nomoy—prespes.pdf

https://www.protothema.gr/files/2019-01-20/prespes.pdf

https://www.naftemporiki.gr/documents/1436947/i-sumfonia-ton-prespon

https://www.scribd.com/document/397997933/Simfonia-Document#from_embed

https://issuu.com/efsyn/docs/es20190119_21-22-75-76

[Σκοπίμως τίθενται πολλοί και διαφορετικοί υπερδεσμοί για να μην μπορεί να υπάρχει αμφιβολία, περί της ακριβείας του κειμένου]

Η νομική άποψη μου:

α) Ο όρος που περιλαμβάνεται στο 1 Μέρος, άρθρο 1, αριθμός 3 γ, περί αναγνωρίσεως της Μακεδονικής Γλώσσας από την Τρίτη Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Τυποποίηση των Γεωγραφικών Ονομάτων, που διεξήχθη στην Αθήνα το 1977, είναι απολύτως ψευδής γιατί αυτό δεν συνέβη κατά κανένα τρόπο ευθέως  και ακόμη και ως πλαγίου αναγνώριση θα ήταν πολύ δύσκολο να γίνει δεκτό (και μόνο εάν είχαν στο τότε κείμενο του ΟΗΕ ή μεταγενέστερο υπάρξει σαφείς διασαφήσεις, και που ποτέ δεν έγινε)[1].

β) Στο άρθρο 7 αριθμός 2, η περιγραφή-προσδιορισμός που γίνεται για την γεωγραφική περιοχή της ελληνικής Μακεδονίας είναι τόσο πρόχειρος και ασαφής που όχι μόνο δεν την προσδιορίζει ικανοποιητικά αλλά αντιθέτως δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα και για τις γειτνιάζουσες ελληνικές περιοχές της Θράκης (βόρεια, βορειανατολικά) και Ηπείρου (βόρεια, βορειοδυτικά).

Συνεπώς μία συμφωνία που από την αρχική της δημιουργία στηρίζεται σε ψεύδη και ταυτοχρόνως περιλαμβάνει τόσο μεγάλες ασάφειες και προχειρότητες όχι μόνο είναι ακατάλληλη για τον σκοπό που προορίζεται αλλά είναι και επικίνδυνη και σαφώς δεν πρέπει να υπογραφεί από το μέρος (δηλαδή την Ελλάδα) που είτε ζημιώνεται από τα ψεύδη, είτε διακινδυνεύει από τις ασάφειες και προχειρότητες.

Η θέση μου ως Έλληνας πολίτης:

Η παρούσα συμφωνία και οι πράξεις της Ελληνικής Κυβερνήσεως που σχετίζονται με αυτήν, καθώς και της παρούσας Βουλής όπως και του Προέδρου της Δημοκρατίας,  δημιουργούν άλλο ένα τεράστιο κίνδυνο για τη χώρα και το λαό μας, μου προκαλούν ντροπή και πόνο και τις αρνούμαι καθολικά και απόλυτα.

[1] βλ. και αναγνωρίσθηκε το 1977 η «μακεδονική» γλώσσα;

στις αρχές Φεβρουαρίου παρουσιάσθηκε η ΑΝΑΦΟΡΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΩΝ ΚΑΚΟΥΡΓΗΜΑΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΔΙΩΚΟΝΤΑΙ ΑΥΤΕΠΑΓΓΕΛΤΑ προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών με κοινοποίηση στην Εισαγγελέα του ΑΠ της Χριστίνας Σαλεμή στο https://eleftheroiellines.blogspot.com/2019/02/blog-post_68.html…29  και στο https://justiceforgreece.wordpress.com/2019/02/05/…E%B7/

 

Written by dds2

25 Ιανουαρίου, 2019 at 12:53 μμ

΄Αρης Βελουχιώτης «Το δίλημμα» (Ντοκιμαντέρ του Φ. Λαμπρινού)

leave a comment »

Άρης Βελουχιώτης – Το δίλημμα | Σκηνοθεσία: Φώτος Λαμπρινός …

Σενάριο: Φώτος Λαμπρινός – Ο ιστότοπος τους σκηνοθέτη: http://www.fotos-lamprinos.gr/

Αφηγητής: Γιώργος Σαμπάνης – Μουσική ενορχήστρωση και διεύθυνση: Λουκιανός Κηλαϊδόνης – Παραγωγή: 1981 – Διάρκεια: 113′

 

Written by dds2

29 Νοεμβρίου, 2017 at 9:35 μμ

Ο Στρατηλάτης Κωνσταντίνος και ο Ελληνικός Λαός

leave a comment »

Το βιβλίο έφθασε στα χέρια μου από προσφορά της εφημερίδας ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Η ανάγνωσή του υπήρξε πολύ μα πολύ ενδιαφέρουσα. Μετά από αναζήτηση παραθέτω πιο κάτω το αγγλικό, από το Internet Archive, από όπου μπορεί σε πολλές διαφορετικές μορφές να κατέβει για ανάγνωση.

https://archive.org/details/constantineigree01hibb

constantineigree01hibb_0010

constantineigree01hibb_0011

Το βιβλίο στην ελληνική του έκδοση είναι το πιο κάτω και μπορεί να βρεθεί σε αρκετά βιβλιοπωλεία διαδικτυακά:

Ακολουθεί σχόλιο από τη σελίδα του βιβλιοπωλείου Πολιτεία, με σχόλιο αναγνώστη, το οποίο βρίσκω ενδιαφέρον πλην αδυνατώ να σχολιάσω. Ίσως μετά την ανάγνωση του πρωτοτύπου:

«Το 1915, ο μορφωμενος και πολυπραγμων(διπλωματης, στρατιωτικος, πολιτικος και δημοσιογραφος)Αμερικανος Paxton Hibben, σταλθηκε στην Ελλαδα ως ανταποκριτης του Associated Press προκειμενου να καλυψει τον Εθνικο Διχασμο που ηδη ξεκινουσε! Εκατσε εδω εως το 1917 και ειχε τη δυνατοτητα να συνομιλησει με τον Βασιλεα Κωνσταντινο, τον Ελευθεριο Βενιζελο και διαφορους αλλους πολιτικους, διπλωματες και αμεσα εμπλεκομενους. Μετα την αναχωρηση του απο εδω, αποφασισε να καταγραψει σε βιβλιο τα οσα απιστευτα ειδε. Το βιβλιο ομως εκδοθηκε τελικα το 1920, διοτι εν τω μεταξυ οι ΗΠΑ προσχωρησαν στον πολεμο, στο πλευρο της Ανταντ, την οποια δεν συνεφεραν τα συμπερασματα του Hibben! Με ευθυτητα και ειλικρινεια κατεγραψε τα αισχη των αγγλογαλλικων μυστικων υπηρεσιων, την μυωπικη πολιτικη των πρεσβαυτων της Ανταντ και την αγαστη συνεργασια τους με τον βενιζελισμο για την συκοφαντηση του Βασιλεως Κωνσταντινου. Τα δε συμπερασματα του ως προς την σταση και οπτικη του Κωνσταντινου ειναι μονο μερικως σωστα, χωρις ωστοσο να ευθυνεται ο Hibben γι’αυτο(δεν ειχε στην διαθεση του τοτε, τις μυστικες συμφωνιες Κωνσταντινου-Γερμανων που υπαρχουν στα γερμανικα διπλωματικα αρχεια). Ειναι απο τα βιβλια που αρεσκονται οι βασιλοφρονες να προβαλουν(αποκρυπτοντας τα στοιχεια των γερμανικων διπλωματικων αρχειων) και οι βενιζελικοι να αποκρυπτουν(το ιδιο ισχυει και με τα βιβλια των Driault και Thomson)! Δυστυχως στην Ελλαδα πρωτοεκδοθηκε μολις το 2005 σε επιμελεια και μεταφραση του γνωστου βασιλοφρονα Κωστα Μπαρμπη, η οποια ομως ειναι απαραδεκτη, αφου φτανει σε σημειο να κοβει φρασεις που δεν βολευουν την οπτικη του! Προσφατα δοθηκε ως ενθετο σε γνωστη κυριακατικη εφημεριδα. Τα δε αρνητικα σχολια των αναγνωστων της εφημεριδας στην σελιδα της στο fb, μονο και μονο επειδη ειδαν το ονομα «Κωνσταντινος», δειχνει το χαμηλοτατο επιπεδο ιστορικης γνωσης και την ελλειψη πολιτικης ωριμοτητας των Νεοελληνων…»

 

 

Written by dds2

18 Νοεμβρίου, 2016 at 8:28 μμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Tagged with ,

περί του κρυφού σχολειού

leave a comment »

πηγή: http://www.antibaro.gr/article/14665

Γράφει ο Ανδρέας Σταλίδης.
[Το πρώτο μέρος δημοσιεύθηκε στην Εστία στις 22 Μαρτίου 2016 και το δεύτερο μέρος στις 5 Απριλίου στην Εστία.]

Στις 30.11.2012 κυκλοφόρησε το βιβλίο του Γιώργου Κεκαυμένου «Κρυφό Σχολειό. Το Χρονικό μιας Ιστορίας» από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις. Πρόκειται για ευθεία απάντηση στον Άλκη Αγγέλου («Κρυφό Σχολειό. Το Χρονικό ενός μύθου», 1997), αλλά κυρίως στην αρμάδα πανεπιστημιακών και δημοσιογράφων, οι οποίοι με το φαινόμενο της ακαδημαϊκής ανακύκλωσης αναφορών ο ένας στον άλλον και όλοι μαζί στον Αγγέλου επιχειρούν την «αποδόμηση του εθνικού μύθου». Ο Κεκαυμένος ήταν καταπέλτης. Γκρεμοτσάκισε όλη την εππιχειρηματολογία των αποδομητών παρουσιάζοντας πλειάδα πρωτογενών πηγών και αμφισβητώντας την επιστημοσύνη τους.

Η κατηγορηματική άρνηση των ιστορικών αναθεωρητών ότι δήθεν η επιστημονική προσέγγιση απέκλεισε τελεσίδικα την υπόθεση απαγόρευσης της εκπαίδευσης των Χριστιανών και ότι δεν υπάρχει καμία απολύτως περιγραφή ή ιστορική πηγή, ούτε καν ο παραμικρός υπαινιγμός για το αντίθετο, είναι μάλλον αντι-επιστημονική εξ ορισμού. Απέραντο θράσος να πιστεύουν ότι έχουν διατρέξει όλες τις ιστορικές πηγές και δύνανται να αποφαίνονται οριστικά.

Το γελοίον είναι ότι δεν διάβασαν καλά ούτε τον Αγγέλου(!), διότι εκείνος δεν υποστηρίζει ότι ο «μύθος» πλάθηκε όψιμα από κύκλους της Εκκλησίας το 1850-70 (όπως υποστηρίζουν αμετροεπώς οι ίδιοι, βάσει του πίνακα του Γύζη ή του ποίηματος «φεγγαράκι μου λαμπρό»), αλλά από ρομαντικούς κύκλους διαφωτιστών, αμέσως λίγο μετά την επανάσταση. Εξ ου και παραδέχεται την πρώτη πηγή του Στέφανου Κανέλλου το 1822. Ο σκελετός της επιχειρηματολογίας τους είναι απλός: ποτέ δεν διώχθηκε η παιδεία, άρα δεν υπήρξε η ανάγκη του κρυφού σχολειού. Διώχθηκε η παιδεία;

Πάμε στις πηγές.

Ο πρώτος Πατριάρχης μετά την Άλωση Γεννάδιος Σχολάριος, γράφει το 1460 «πού τα παιδευτήρια της σοφίας; Κατεπόθησαν υπό του Μωάμεθ». Το 1570 ο αρχιγραμματέας του θρόνου Θεοδόσιος Ζυγομαλάς γράφει σε επιστολή του στον Γερμανό λόγιο Μαρτίνο Κρούσιο, ο οποίος το 1584 εξέδωσε την πλούσια συλλογή κειμένων Turcograecia: «σοφία γαρ ή μαθήματα, δούλοι όντες νυν, ουκ έχομεν» και σε επόμενη επιστολή του: «εν δουλεία όντες, τα ελευθέροις ανήκοντα μαθήματα σπουδάζειν, ως δει, κωλύοντα». Ο κυνηγημένος Χριστόφορος Άγγελος γράφει το 1607 από την Οξφόρδη «ούτε σχολείο μπορεί να υπάρξει, ούτε και κάποιος δάσκαλος που θα ήθελε να διδάξει σε μαθητές μπορεί να παραμείνει κάπου». Ο Άγγλος περιηγητής George Sandys γράφει λίγα χρόνια αργότερα ότι «Το φως της γνώσης δεν επιτρέπεται …από τα άγρια κτήνη της ανθρωπότητας» στην προσφώνησή του στον διάδοχο του Βρετανικού Θρόνου και μετέπειτα βασιλιά Κάρολο Α. Την ίδια περίοδο ο Μελέτιος Πηγάς αναφέρει 30 χιλιάδες κομμένες γλώσσες στην Αίγυπτο επειδή «μιλούσαν ελληνικά».

Στο ίδιο μήκος κύματος πηγές για την δίωξη της παιδείας έχουμε το 1627 από Πατριάρχη Αλεξανδρείας Μητροφάνη Κριτόπουλο, τον διάδοχό του Γεράσιμο Α’ το 1631, τον Γάλλο Ιησουΐτη Francois Richard το 1650, ο οποίος μάλιστα περιγράφει τους διωγμούς της Ανατολικής Εκκλησίας ως «σκληρότερους από αυτούς της επιχής του Νέρωνα, του Δομητιανού και του Διοκλητιανού». Ακολουθούν πηγές του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Νεκταρίου το 1660, του Άγγλου διπλωμάτη Sir Paul Rycaut το 1678, ο οποίος μαρτυρεί πως ιδίοις όμασι διαπίστωσε και κρυφά σχολειά, αλλά και κρυφές εκκλησίες, σε βιβλίο όπου περιέγραφε τη ζωή στην Οθωμανική αυτοκρατορία για λογαριασμό του βασιλιά Καρόλου Β. Έχουμε τη μαρτυρία του Thomas Smith το 1680, του Ηλία Μηνιάτη το 1688, του Γεωργίου Φατζέα, μητροπολίτη Φιλαδελφείας το 1760, του Αδαμαντίου Κοραή το 1801 στο «Σάλπισμα Πολεμιστήριον» («μας στερούσι τα αναγκαία μέσα να συστήσωμεν σχολεία»), καθώς και σε κείμενο Κρητών επαναστατών το 1866.

[Ακολουθεί το δεύτερο μέρος, Εστία 5.4.2016′]

Η παράθεση των πηγών από το βιβλίο του Γιώργου Κεκαυμένου «Κρυφό Σχολειό. Το Χρονικό μιας Ιστορίας» (30.11.2012, Εναλλακτικές Εκδόσεις) συνεχίζεται με πιο συγκεκριμένες αναφορές σε κρυφά σχολειά.

Ο Κωνσταντίνος Κούμας το 1777, μαθητής του Κοραή και έγκλειστος ως τα 10 του χρόνια για τον φόβο αρπαγής, αναφέρει ότι ο Μητροπολίτης Λαρίσσης Διονύσος Καλλιάρχος άνοιξε το 1794 το παλαιό ελληνικό σχολείο μετά από 24 χρόνια που ήταν κλειστό. Ο Άγγλος καθηγητής Noehden το 1828 αναφέρει το Γυμνάσιον Μηλιωτικόν (Μηλιές Πηλίου) ότι «ήταν αρκετά μακρυά από το φθονερό μάτι του Τούρκου κυβερνήτη». Ο Κωνσταντίνος Οικονόμος ο εξ Οικονόμων το 1821 γράφει ότι «Το σχολείον της Σμύρνης εδιώκετο, δια μόνον έν μεγάλον έγκλημα, ότι διδάσκει μαθηματικά και φιλοσοφία», ενώ ταυτόχρονα αναρωτιέται «ποίον σχολείον ηδύνατο να σταθεί εις την Ελλάδα;». Ο Σ. Τρικούπης στην Ιστορία της Ελ. Επαναστάσεως αναφέρει σχετικά με τα αλληλοδιδακτικά σχολεία Χανίων και Ρεθύμνου το 1821 ότι «εθεωρήθησαν σχολεία αποστασίας και πολέμου, εκλείσθησαν μεσούντος του Μαρτίου και οι διδάσκαλοι εφυλακίσθησαν». Ακόμη και το Σουλτανικό φιρμάνι Χάττι Χουμαγιούν το 1856 παραδέχεται ότι πολλοί Οθωμανοί αξιωματούχοι εμπόδιζαν τους πληθυσμούς να ανοίξουν ή να επισκευάσουν σχολεία.

Ο Μακάριος Χριστιανόπουλος (Μαριδάκης) το 1743 γράφει αναφερόμενος «εις σένα τέκνον όπου μήτε ελληνικήν, μήτε λατινικήν έλαβες μάθησιν. Έμαθες να διαβάζεις ελευθέρως, ίσως μήτε ελευθέρως, εις τα απλά της εκκλησίας μας βιβλία», παρόλο που ζούσε στη «χρυσή πεντηκονταετία» 1720-1770 όπου οι διωγμοί κατά της παιδείας ήταν ελάχιστες με άνθιση σχολείων. Ο Ευγένιος Βούλγαρις το 1771 αναφέρει ρητά ότι είναι «επικίνδυνο» να μαθαίνεις ελληνικά γράμματα. Να σημειωθεί ότι πρόκειται για κορυφαίο του ελληνικού διαφωτισμού, ο οποίος γνώριζε την κατάσταση της παιδείας των Ελλήνων στην Οθωμανική αυτοκρατορία όσο ελάχιστοι, διδάσκοντας Νεύτωνα, Καρτέσιο και Βολταίρο στα Γιάννενα, την Κοζάνη, το Άγιο Όρος και στην Κωνσταντινούπολη επί 20 έτη.

Ο Νίκος Δραγούμης αναφέρει για τον πατέρα του Μάρκο Δραγούμη ότι «εκαυχάτο πάντοτε ότι εδάρη υπό Οθωμανού χάριν των ελληνικών γραμμάτων» και ότι πάντα υπήρχε ένας μαθητής ο οποίος πρόσεχε από το παράθυρο μήπως αντιληφθεί κανείς ότι γίνονταν μάθημα. Ο Στέφανος Κανέλλος, στην πιο γνωστή πηγή, γράφει στον Γερμανό συγγραφέα Iken ξεκάθαρα ότι «[οι Γραικοί] επροσπαθούσαν να συστένουν κοινά σχολεία κρυφίως». Ο Ιάκωβος Ρίζος-Νερουλός το 1826 γράφει ότι οι Τούρκοι απαγόρευαν αυστηρά την ίδρυση δημοσίων σχολείων». Τέλος, ο Φώτιος Χρυσανθακόπουλος (Φωτάκος), υπασπιστής του Κολοκοτρώνη γράφει στα απομνημονεύματά του ότι η παιδεία ήταν στα χέρια των ιερέων και ότι όλα αυτά «εγίνοντο εν τω σκότει και προφυλακτά από τους Τούρκους». Άλλες πηγές από τον Μισαήλ Αποστολίδη (1837), Γεώργιο Μαυροκορδάτο 1849, Κωνσταντίνο Φρεαρίτη 1863, Γεώργιο Χασιώτη 1881, μέχρι τον Γάλλο René Puaux (Πυώ) που μιλάει για  κρυφό σχολείο το 1913 στην οθωμανοκρατούμενη ακόμα Βόρειο Ήπειρο.

Δύο πηγές εκτός του βιβλίου αφορούν στην περίοδο πριν από την Άλωση για την περιοχή της Μικράς Ασίας. Μία πρωτογενής, του Ιωσήφ Βρυέννιου, ο οποίος έγραφε ότι «το διδάσκειν τοις Γραικοίς κεκόλασθαι» και μία δευτερογενής, του Σπύρου Βρυώνη (στο βιβλίο «Για τον εξισλαμισμό της Μ.Ασίας») ο οποίος καταλήγει στο ίδιο συμπέρασμα ότι η παιδεία απαγορευόταν για τους Χριστιανούς.

Με όλα αυτά, ο Κεκαυμένος εκτός από την ανατροπή της αποδόμησης πέτυχε και κάτι σπουδαιότερο: κατέδειξε ποια πλευρά είναι με τις πηγές, την επιστήμη και την ιστορική έρευνα και ποια πλευρά είναι με τη καταφυγή στην αυθεντία και την κλικοκρατία.

[Πρώτο μέρος – πρωτοσέλιδο της Εστίας 22.3.2016 και οπισθόφυλλο με τη συνέχεια του άρθρου
Δεύτερο μέρος – πρωτοσέλιδο της Εστίας 5.4.2016 και οπισθόφυλλο]

Κρυφό Σχολειό – http://www.kryfosxoleio.com

Written by dds2

5 Απριλίου, 2016 at 11:44 πμ

Μουσείο Μακρονήσου και Πανελλήνια Ένωση Αγωνσιτών Μακρονήσου

leave a comment »

Written by dds2

14 Δεκεμβρίου, 2015 at 11:07 μμ

Κοντογιάννη Ν., πολιτιστική και ιστορική τοπογραφία της Χαλκίδας από το Βυζάντιο μέχρι το τέλος της τουρκοκρατίας

leave a comment »

Written by dds2

10 Φεβρουαρίου, 2015 at 11:54 μμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Tagged with ,