περιβάλλον και πολιτική

Posts Tagged ‘θρησκεία

Μυθολογίες και ορθός λόγος

leave a comment »

Κάποιοι βάλουν κατά της μυθολογικής και θρησκευτικής περιόδου της ανθρωπότητος. Κατά την άποψή τους η επικράτηση του ορθού λόγου (κατάκτηση των αρχ. Ελλήνων λένε και είναι προφανώς αλήθεια) καθιστά τις μυθολογίες και τις θρησκείες άχρηστες. Βέβαια αναγνωρίζουν την ύπαρξη και ισχύ της μυθολογικής και θρησκειολογικής παρουσίας στα τεκταινόμενα της ανθρωπότητας. Αλλά ως μειονέκτημα, κάτι που πρέπει να θεραπευτεί και τελικά να ξεπεραστεί.
Ωραία.
Πλην όμως ξεχνούν ότι ο άνθρωπος έρχεται από ένα βαθύ και δυσκολοαντίληπτο αχανές και εν πολλοίς απροσδιόριστο παρελθόν και οδεύει προς ένα άγνωστο μέλλον, βέβαιο μεν αλλά αφενός ανεπιθύμητο και αφετέρου μυστηριώδες και πέραν κάθε λογικής.
Ακόμη και στη φυσική πολλά είναι μη προσδιορίσιμα ή και στα όρια της λογικής μας αντίληψης.
Στην ανθρώπινη ζήση είναι ποτέ δυνατό να αναμένονται όλες οι απαντήσεις από τον ορθό λόγο και να θεωρείται ότι οι μύθοι και οι θρησκείες είναι άχρηστα ή και αρνητικά μόνο;
Σε αυτό τον σύντομο σταθμό ανάμεσα σε δύο άπειρα και ατελεύτητα άγνωστα, σε αυτό τον σύντομο σταθμό που ονομάζουμε ζωή, θα κρατάμε ως μόνο εφόδιο τον ορθό λόγο; Και θα απεμπολήσουμε την διάστασή μας (την μυθολογική και θρησκευτική) που μας συνδέει με το πέραν της λογικής, με το πέραν του χρόνου;
Και με αυτό το ένα εφόδιο θα μπορέσουμε να κρατήσουμε την ποίηση, τον έρωτα, το γιατί της ομορφιάς των ρόδων και των αστεριών;

Advertisements

Written by dds2

Ιουνίου 17, 2017 at 11:04 μμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Tagged with , ,

(Χρ. Γιανναρά) «Η Ανάσταση για αρχάριους» και ένας μικρότατος πρόλογος

leave a comment »

Ο Χρ. Γιανναράς έχει πολλούς επηρεάσει (και από εμάς) και έχει γράψει σπουδαία βιβλία και άρθρα. Πλην όμως κοινός τόπος πολλών εξ ημών –τα τελευταία χρόνια– ήταν ότι μας κούραζε και δεν είχαμε όρεξη να τον διαβάσουμε.

Και ιδού. Σε μία πρόσφατη επιφυλλίδα, στην Καθημερινή του Μ. Σαββάτου και της Κυριακής του Πάσχα ΄17, κάτω από τον τίτλο «Η Ανάσταση για αρχάριους» και τον υπότιτλο «…και στην Ανάσταση είμαστε όλοι αρχάριοι.» γράφει ένα κείμενο που το θεωρώ καταπληκτικό, ευφυέστατο και το καλύτερο που έχω ποτέ διαβάσει για την Ανάσταση (ως εκ τούτου και για τον προαπαιτούμενο θάνατο). Ο παραλληλισμός που κάνει με το αγέννητο έμβρυο που δια της γεννήσεως αλλάζει τρόπο ύπαρξης για να μπορέσει τελικά να υπάρξει ως άνθρωπος και οι παρατιθέμενες σκέψεις συνιστούν πράγματι υψηλό φιλοσοφικό και οντολογικό λόγο.

Από τους πολλούς θαυμάσιους συλλογισμούς του κειμένου ξεχωρίζω δύο. Η  επισήμανση τους δεν είναι τόσο για αξιολογικούς λόγους όσο για την πρωτοτυπία του πρώτου και για την ερωτικότητα του δευτέρου: «Kανένα έμβρυο δεν «γύρισε πίσω» ποτέ, να ξαναγίνει έμβρυο μετά τη γέννησή του, ποτέ δεν επέστρεψε ως βρέφος στα έμβρυα, να τα «πληροφορήσει» ποια θα είναι η υπαρκτική τους πραγματικότητα μετά τη γέννησή τους» και «Ξέρουμε και το πώς έρχεται στην ύπαρξη το ανθρώπινο έμβρυο: χάρη σε δεδομένη φυσική δυνατότητα και στην ερωτική συναρπαγή ενός ανδρόγυνου ζεύγους, στη συγκλίνουσα ελευθερία τους. Aπεριόριστα κλιμακούμενη η σύγκλιση στο ψυχο-σωματικό πεδίο: από την όποια κτηνώδη απληστία εγωτικού ηδονισμού (ή και από ωμό βιασμό) ώς την εκ-στατική ολοκληρία της αυθυπερβατικής αγάπης, την πληρωματική ευφροσύνη της συναρπαστικής αμοιβαιότητας». 

Στην τελευταία παράγραφο ο Γιανναράς λέει:»H «ανάσταση εκ νεκρών» που προσδοκούμε οι Xριστιανοί δεν είναι μια επαναβίωση – επιστροφή σε ατέρμονη παράταση του χρόνου, της φθοράς, της υπαρκτικής αποτυχίας». Πιάνομαι από αυτό για να κάνω το ακόλουθο σχόλιο. Συναφές με το ζήτημα της Αναστάσεως και της μετά θάνατον ζωής είναι αυτό της Αιωνιότητος. Η αιωνιότης είναι δύσκολη στην σύλληψη της έννοια. Στην πραγματικότητα το ευκόλως εννοούμενο είναι αυτό που πιο πάνω αναφέρθηκε ως «ατέρμονη παράταση του χρόνου», χωρίς να υπάρχει συνήθως στο συλλογισμό μας το δεύτερο κομμάτι του συλλογισμού του Γιανναρά περί φθοράς  και υπαρκτικής αποτυχίας, γιατί τότε θα μας έπιανε απελπισία σε μια τέτοια προοπτική.

Για το ζήτημα της αιωνιότητος θα κάνω εδώ μία παρέκβαση και αφού στο κείμενο του Γιανναρά μας δόθηκε μία εισαγωγή για αρχάριους για την Ανάσταση, για το συναφές θέμα της Αιωνιότητος θα αναφέρω την ερμηνεία της από τον Σωφρόνιο Σαχάρωφ (υπάρχει στο «Οψόμεθα τον Θεόν καθώς εστί»): «Η αιωνιότης δεν έχει διάρκειαν, καίτοι περιβάλλει πάσας τας εκτάσεις των αιώνων και του κοσμικού χώρου. Δυνάμεθα να ομιλώμεν περί αυτής ως «περί αιωνίου στιγμής», ήτις δεν υπόκειται εις ορισμόν ή καταμέτρησιν χρονικήν, διαστημικήν ή λογικήν»[3].

Υποψιάζομαι ότι δια της Αναστάσεως αυτή την Αιωνιότητα κερδίζουμε.

Υποσημειώσεις:

[1]  Περιττό να πω ότι για πολλούς[2] το άρθρο δεν θα αξίζει λόγω της εθελουσίας τυφλότητός τους ως προς οτιδήποτε το σχετιζόμενο με θρησκεία ή της μαγικοθρησκευτικής αντίληψής τους για τον Χριστό, την Ανάσταση, την μετά θάνατον ζωή. Πρόβλημα τους. Ας κρατήσουν την οπτική τους αναπηρία και διανοητική αυτοχειρία ως νοητικό και φιλοσοφικό οντολογικό εφόδιο. Για τους υπολοίπους όμως, αλλά και για τους τολμηρούς, το κείμενο μπορεί να είναι μία αποκαλυπτική απόλαυση και ουσιαστική εμβάθυνση.

[2] Υπάρχουν πολλοί τέτοιοι «πολλοί»: προοδευτικοί, αριστεροί, άθεοι, θεούσες, χιλιαστές, ψευτοορθόδοξοι κλπ. Θυμάμαι ένα «εκκλησιαστικό» βιβλιαράκι που έγραφε λίγο ως πολύ για τον Παράδεισο ότι θα υπάρχουν στρωμένα τραπέζια σε ωραία λιβάδια … Πόσο να φας και πόσο να περνάς τις άπειρες μέρες της αιωνιότητάς σου με βόλτες σε λιβάδια;

[3]  Η προσέγγιση της εννοίας της αιωνιότητος μας φέρνει μπροστά στο ούτως ή άλλως δυσνόητο αν και συνεχές (τουλάχιστον όσο είμαστε σε αυτό που αποκαλούμε ζωή) του ζητήματος του χρόνου. Επ΄ αυτού παραθέτω ένα απόσπασμα από το δοκίμιο του Χρήστου Μαλεβίτση (υπάρχει στο «Εφημερία», εκδ. Δωδώνη), που φέρει τον τίτλο «Το μυστήριο του χρόνου»:

«…Ό χρόνος είναι το πάθος της υπάρξεως· το αμφίσημο σημείο της, που το αίρει ως σταυρό και που επάνω του σταυρώνεται. Καθώς είναι ίδιον του χρόνου να όριοθετείται από το μηδέν, ιδιό­τητα της υπάρξεως καθίσταται ή διηνεκής απειλή να καταποθεί από το μηδέν. ΄Ωστε ή ύπαρξη είναι εκ κατασκευής τραγική. Ό χρόνος έκτος της συνειδήσεως μεταποιείται σε αρνητική αιωνιό­τητα, που είναι το μηδέν. Εντός όμως της συνειδήσεως μετα­σχηματίζεται σε θετική αιωνιότητα, καθόσον στο νυν συναιρείται το παρελθόν και το μέλλον. Η συναίρεση όμως αυτή ισοδυναμεί με την κατάργηση τους, δηλαδή με το πέρασμα τους στην αιω­νιότητα.

Πράγματι. Το νυν θα ήταν ανύπαρκτο αν δεν έσήμαινε την διάνοιξη της αιωνιότητας. Πόσο φτωχοί γινόμαστε όσοι δεν αντι­λαμβανόμαστε το νυν ως τον ανύσταχτο οφθαλμό του Θεού, το βλέμμα του οποίου μας συνιστά ως υπάρξεις! Το αποφεύγουμε όσο διαφεύγουμε προς το ανύπαρκτο παρελθόν και προς το ανυπόστατο μέλλον. Μια ψευδής διαφυγή, ωστόσο, γι’ αυτό και θανατερή. Είναι ωσάν να ζητάς να επιβιώσεις στην έρημο του χρόνου. Ενώ σου χαρίστηκε απρόοπτα η όαση του νυν της αιωνιότητας.

Να σταθείς στο ύψος του αιωνίου νυν δεν προκύπτει από ηθική προτροπή, συνιστά το σχήμα της πνευματικής σου αξιοπρέ­πειας. Διότι το αιώνιο νυν είναι το πνεύμα. Συνιστά όμως και το σχήμα του οντολογικού σου καθήκοντος. Είσαι ό φορέας του νυν της αιωνιότητας, του μόνου ζώντος ύδατος μέσα στην έρημο του χρόνου. Μπορείς να το χύσεις το νερό. Θα το καταπιεί αμέσως ή άμμος ή άπειρη. Και τότε θα μείνεις δοχείο αδειανό, στοιχείο της ερήμου κενωμένο από την αιωνιότητα.

Δεν θα διαθέταμε τη συνείδηση του χρόνου έαν δεν κατεχόμα­σταν από την είδηση του αιωνίου. Για να αντιληφθείς τον χρόνο πρέπει να βγεις εκτός του. Άλλα το βήμα έκτος του χρόνου είναι δυνατό, επειδή μπορείς να πατήσεις στην αιωνιότητα -— επειδή μπορείς να ζήσεις την αιωνιότητα του παρόντος σου. Βεβαίως αυτό είναι μόλις δυνατό. Πράγμα πού οριοθετεί την κατάσταση της εκπτώσεως σου. Και όμως ο άνθρωπος επιδιώκει το μόλις δυνατό επειδή το κομίζει στο οντολογικό του όνειρο, το οποίο και τον συνέστησε».


Στην συνέχεια αντιγράφω και παραθέτω το κείμενο του Χρ. Γιανναρά:

Aνάσταση για αρχαρίους

πηγή: http://www.kathimerini.gr/905383/opinion/epikairothta/politikh/h-anastash-gia-arxarioys

Τ​​ην πραγματικότητα της ύπαρξης του ανθρώπινου εμβρύου πώς θα την ονομάζαμε, ζωή ή θάνατο; Eχει το ανθρώπινο έμβρυο «δυνάμει» (σε προοπτικές ανάπτυξης) τις προϋποθέσεις για να ζήσει, διαθέτει τις υπαρκτικές δυνατότητες για να συστήσει ενεργό παρουσία ατομικής υπόστασης του ζην. Oμως ακόμα δεν ζει. Πρέπει να «γεννηθεί» για να ζήσει.

Oι λεγόμενες «επιστήμες του ανθρώπου» διαθέτουν δυνατότητες πιστοποιήσεων, που μας επιτρέπουν να συμπεράνουμε ότι η γέννησή μας (η εγκατάλειψη της μήτρας με κοπή του ομφάλιου λώρου που μας μετάγγιζε δάνεια ζωή από το μητρικό σώμα) είναι μια οδυνηρή δοκιμασία (τραυματική εμπειρία) και αποτυπώνει ίχνη στον ψυχισμό μας. Oμως, χωρίς αυτή τη δοκιμασία, χωρίς το πέρασμα από τη δεδομένη (με τον λώρο και τον πλακούντα) τροφική εξάρτηση στην κατορθούμενη (με την αναζήτηση του μητρικού μαστού) τροφική σχέση, ούτε το έμβρυο θα συνεχίσει να υπάρχει ούτε θα συγκροτηθεί ποτέ λογικό (κοινωνούμενων σχέσεων) υποκείμενο.

Θα μπορούσε να τολμηθεί η έκφραση ότι το ανθρώπινο έμβρυο πρέπει να πεθάνει, για να «γεννηθεί» το λογικό υποκείμενο. Eμβρυο και βρέφος αντιπροσωπεύουν δύο ασύμπτωτους και ασύμβατους τρόπους ύπαρξης – ο ένας τρόπος αποκλείει τον άλλον.
Mε τη φυσική γέννηση παρέχεται στον άνθρωπο η ζωή όχι πια ως μονόδρομος εξάρτησης από το μητρικό σώμα, αλλά ως διλημματική σχέση με το φυσικό περιβάλλον. H εξάρτηση του εμβρύου ήταν μια αδήριτη αναγκαιότητα – δεν υπήρχε εναλλακτική δυνατότητα ύπαρξης. H σχέση με τη φύση είναι διλημματική, επιτρέπει δύο ενδεχόμενα, δύο δυνατότητες, δύο τρόπους ύπαρξης:

Mπορεί η σχέση του ανθρώπου με τη φύση να είναι προέκταση της παθητικής εξάρτησης του εμβρύου από το μητρικό σώμα – αναγκαστική, αυτοματική λήψη οξυγόνου, τροφής και ποτού, υλικών για την εξασφάλιση στέγης, θέρμανσης, φωτισμού και λοιπών χρειωδών του βίου. ΄H μπορεί η σχέση να είναι λογική: να προκύπτει από τη θεληματική ετοιμότητα του ανθρώπου να συναντήσει στη φύση τον λόγο μιας προσωπικής δημιουργικής παρουσίας. Που η μοναδικότητα και εταιρότητά της αποκαλύπτεται σε κάθε φυσικό ενέργημα – όπως αποκαλύπτεται η υπαρκτική ετερότητα του ζωγράφου στη ζωγραφιά του, του μουσουργού στη μουσουργία του, του γλύπτη στο άγαλμά του.

Eίναι άλλος τρόπος ύπαρξης το να υφίστασαι την ύπαρξη και άλλος τρόπος το να πραγματώνεις την ύπαρξη ως ενεργό, συνειδητή, θετική ανταπόκριση σε μια κλήση-σε-σχέση. Eίναι άλλο το να συμβιώνεις, και άλλο το να αγαπάς. Aλλο να εκτονώνεις τη σεξουαλική σου ορμή – ανάγκη και άλλο η πληρωματική ερωτική σύμμειξη «εις σάρκα μίαν». H σχέση έχει μιαν απεριόριστη δυναμική κλιμάκωσης της πληρότητας.

Mε τα μέτρα (προϋποθέσεις – εμπειρίες) της συνειδητής ζωής, η γέννηση του ανθρώπου είναι ένας θάνατος. Tελειώνει όχι μια φάση, αλλά ένας τρόπος ύπαρξης – το έμβρυο παύει να υπάρχει και παύει βίαια: κόβεται ο λώρος που του μεταγγίζει την ύπαρξη, ξεριζώνεται το έμβρυο από το αγκάλιασμα υπαρκτικής προστασίας που του παρείχε η μήτρα. Δεν «γνωρίζει» το έμβρυο τίποτα για τη μετά τον θάνατό του ζωή, για τον τρόπο της ύπαρξης μετά τη γέννηση. Aυτό που υφίσταται είναι ότι με τη γέννησή του παύει να υπάρχει, και ότι αυτό το υπαρκτικό  «τέλος» το βιώνει κάθε έμβρυο απόλυτα μόνο. H γέννηση είναι γεγονός ολοκληρωτικής μοναχικότητας, ασυντρόφευτη εμπειρία.

Kανένα έμβρυο δεν «γύρισε πίσω» ποτέ, να ξαναγίνει έμβρυο μετά τη γέννησή του, ποτέ δεν επέστρεψε ως βρέφος στα έμβρυα, να τα «πληροφορήσει» ποια θα είναι η υπαρκτική τους πραγματικότητα μετά τη γέννησή τους. O άνθρωπος έρχεται στη ζωή με πλήρη άγνοια και απόλυτη μοναξιά, όπως και φεύγει από τη ζωή με πλήρη άγνοια για τα μετά τον βίο, και απόλυτη μοναξιά.

Στο μεσοδιάστημα, ευτυχώς, προλαβαίνει να γεννηθεί ως λογικό υποκείμενο «στον τόπο του Aλλου» («au lieu de l’ Autre» – Lacan) – τόπο της σχέσης, τόπο/τρόπο της κοινωνούμενης εμπειρίας, της γλώσσας και των συμβόλων. Oι πολυμερείς και πολύμορφες δικτυώσεις του γνωστικού τρόπου συναιρούνται αφαιρετικά σε κάποιες (θεμελιώδεις κατά την προφάνεια και την αναγωγιμότητα) σταθερές – όπως η σύνδεση αιτιατού και αιτίου: σχέση-κλειδί για τη σύζευξη της λογικότητας του ανθρώπου με τη φαινομενικότητα/λογικότητα της αντι-κείμενης συμπαντικής ολότητας.

Eμπειρία τελικά συγκεφαλαιωμένη στο ερώτημα για την Aιτιώδη Aρχή του υπάρχειν, την αφετηρία των υπαρκτών – ποια είναι; Eίναι μια έλλογη ελευθερία αγάπης, έρως εκστατικός, δημιουργός και συντηρητής του είναι και των εκπλήξεων του γίγνεσθαι; ΄H πρέπει να υποθέσουμε μιαν άλογη, τυφλή αναγκαιότητα, την τυχαιότητα ενός α-νόητου φαίνεσθαι, σαν μοναδική «ερμηνεία» για την καταγωγή του υπάρχειν και των υπαρκτών;

Kοντολογίς: Ξέρουμε από πείρα οι άνθρωποι την απόλυτη άγνοια υπαρκτικής αυτεπίγνωσης που συνοδεύει την εμβρυϊκή μας ζωή. Ξέρουμε και το πώς έρχεται στην ύπαρξη το ανθρώπινο έμβρυο: χάρη σε δεδομένη φυσική δυνατότητα και στην ερωτική συναρπαγή ενός ανδρόγυνου ζεύγους, στη συγκλίνουσα ελευθερία τους. Aπεριόριστα κλιμακούμενη η σύγκλιση στο ψυχο-σωματικό πεδίο: από την όποια κτηνώδη απληστία εγωτικού ηδονισμού (ή και από ωμό βιασμό) ώς την εκ-στατική ολοκληρία της αυθυπερβατικής αγάπης, την πληρωματική ευφροσύνη της συναρπαστικής αμοιβαιότητας. H ελευθερία του ζευγαριού είναι η άλλη «μήτρα», αυτή που υποδέχεται το βρέφος όταν εγκαταλείπει την εμβρυϊκή φυσική εξάρτηση, για να γεννηθεί στην ελευθερία (διακινδύνευση) της σχέσης.

H «ανάσταση εκ νεκρών» που προσδοκούμε οι Xριστιανοί δεν είναι μια επαναβίωση – επιστροφή σε ατέρμονη παράταση του χρόνου, της φθοράς, της υπαρκτικής αποτυχίας. Eίναι μετάβαση «εκ του θανάτου εις την ζωήν» – κάτι αντίστοιχο με το πέρασμα από το έμβρυο στο έλλογο υποκείμενο. Aλλά αυτή τη φορά με απόλυτη ελευθερία. Tην ελευθερία του σταυρού: της ερωτικής αυτοπαράδοσης και αυτοπροσφοράς.

Written by dds2

Μαΐου 3, 2017 at 12:14 μμ

Ένας άσωτος Θεός. Ένας άσωτος πατέρας.

leave a comment »

Ένας άσωτος Θεός. Ένας άσωτος πατέρας.

 

Η παραβολή του ασώτου υιού είναι γνωστή και σπουδαία. Ο άσωτος γιος τρώει την περιουσία που του αναλογεί, καταστρέφεται και τότε επιστρέφει στην πατρική οικία. Σίγουρος ότι εκεί θα βρει καταφύγιο. Ο άλλος γιος είναι ο «καλός», ο εργατικός, ο σωστός. Και θυμώνει με τον πατέρα και την συμπεριφορά του. Που όχι μόνο δεν λέει κάτι άσχημο για τον άσωτο γιο του, αλλά και προκλητικά γιορτάζει την επιστροφή του.

Αυτό βέβαια είναι αδικία. Είναι άδικος ο Θεός που γνώρισε στους ανθρώπους ο Χριστός. Δεν είναι δίκαιος με βάση τις δικές μας αντιλήψεις και συστήματα. Ούτε στην φιλοσοφία μας χωράει. Όλα όσα ξέρουμε τα κάνει ανάποδα, περίεργα, σκανδαλωδώς.

Περιχωρεί όλη την ανθρώπινη σαβούρα, την πλέμπα, ότι χαμηλό και φτωχό και ασήμαντο και ακόμη μιαρό ή ανήθικο. Πως λειτουργεί έτσι αυτός ο Θεός;

Πως αφήνει τους Χίτλερ και τους Στάλιν, τους δικτάτορες και τους τρομοκράτες, τους ληστές και τους κακούργους να δρουν και να καρποφορούν; Πως αφήνει τον πόνο, την δυστυχία, την άφατη θλίψη, τα παιδιά με τις αρρώστιες και τις βαριές αναπηρίες, τους ανθρώπους με το χαμένο λογικό ή το κατεστραμμένο σώμα;

Γιατί, γιατί, γιατί;

«… όλη την ημέρα μελετάν την δικαιοσύνη Σου …».

Τι προέχει στον λογισμό αυτού του Θεού; Ποια είναι η αδυναμία του, η ανημποριά του;

Ο πατέρας του άσωτου υιού ήξερε τι θα γινόταν. Ότι ο γιος θα καταστρεφόταν με αυτά που θα έκανε και εκεί που θα πήγαινε. Μπορούσε να συγκρουσθεί μαζί του, να συμβουλεύσει, να μιλήσει, να προσπαθήσει να πείσει. Μπορούσε και να αρνηθεί –τουλάχιστον αυτό αφού ήξερε γιατί δεν το έκανε; Έδωσε και την περιουσία που πήγε στράφι. Όλα τα θυσίασε, όλα τα έκαψε, τα σπατάλησε. Ποιο άσωτος είναι ο πατέρας παρά ο γιος της παραβολής. Ο γιος είναι νέος, άπραγος, έχει το μυαλό πάνω από το κεφάλι, είναι φιλόδοξος και φιλήδονος. Είναι χαμένο κορμί. Ότι κάνει είναι λογικό για αυτό που είναι.

Ο πατέρας όμως; Γιατί λειτουργεί έτσι;

Πως μπορούμε να καταλάβουμε (αν μπορούμε τελικά να καταλάβουμε) και να χωρέσουμε την συμπεριφορά του πατέρα;

Μάλλον όμως δεν μπορούμε να τη καταλάβουμε. Μπορούμε όμως να την χωρέσουμε. Η αντίληψη έχει όρια, στηρίζεται σε κανόνες, σε βεβαιότητες και σαφήνειες. Η δυνατότητα όμως να χωρέσουμε εντός μας κάτι, που στην πραγματικότητα είναι δυνατότητα να χωρέσουμε εντός μας πρόσωπα, είναι ευρύτερη της αντιλήψεως. Δεν στηρίζεται σε νόμους, δεν έχει περιορισμούς, δεν έχει λογική, για την ακρίβεια μπορεί να πάει και εντελώς κόντρα στη λογική. Έτσι πχ λειτουργεί και η «συν-χώρεση». Μόνο εάν προχωρήσουμε σε αυτή συνθήκη, σε αυτό τον τρόπο θα μπορέσουμε να χωρέσουμε εντός μας αυτόν τον «ά-σωστο» πατέρα. Και θα συγχωρέσουμε την αδικία του, τον παραλογισμό και την υπερβολή του, την αντικανονικότητά του, την αντισυμβατικότητα. Και θα μπορέσουμε να συμμετάσχουμε και εμείς στην τεράστια συγχωρητική του αγάπη που δίνει την δυνατότητα στον κατεστραμμένο, στον άχρηστο, στον γιο που είναι τόσο λάθος όχι μόνο να ξαναρχίσει από την αρχή, αλλά ακόμη και να ξεκινήσει ελεύθερος από τα βάρη των λαθών του και την προηγούμενη ζωή του που πήγε στα χαμένα.

Υπάρχει κάποιος λόγος που κάνει αυτό τον πατέρα να φέρεται έτσι;

Υπάρχει κάτι που να μας εξηγεί γιατί ο Θεός αφήνει το άδικο, το κακό, την δυστυχία, τον πόνο; Τον πόλεμο, την τρομοκρατία, τα ατυχήματα, τους σεισμούς και όλες τις φυσικές καταστροφές, την αρρώστια, την αδυναμία και εν τέλει τον θάνατο.

Γιατί δεν παρεμβαίνει; Γιατί δεν διορθώνει; Γιατί δεν σώζει;

 

Δεν το κάνει γιατί δεν μπορεί. Είναι πέρα από τις δυνάμεις του. Όχι πιο δυνατό από Αυτόν ή κάτι που δεν περιλαμβάνεται στις ικανότητές του. Είναι όμως πέρα από την Σκέψη του, τις επιλογές του, την Επιθυμία του. Δεν το θέλει να το κάνει. Γιατί είναι γεννήτορας, είναι πατέρας από αγάπη. Είναι δημιουργός από αγάπη. Όχι από ανάγκη. Λογική ή οτιδήποτε άλλο. Γεννά τον κόσμο, γεννά την Δημιουργία, γεννά τα ζωντανά πλάσματα και πάνω απ΄ όλα γεννά τον Άνθρωπο από Αγάπη. Και σε αυτή την αγάπη δεν υπάρχει όριο, περιορισμός. Και ποιο είναι ως εκ τούτου το κύριο χαρακτηριστικό αυτής της δημιουργικής πράξης, αυτής της γέννας; Ποιο είναι το μεγαλύτερο προικιό του ανθρώπου;

Είναι η Ελευθερία του. Και αυτή η ελευθερία είναι αδιαπραγμάτευτη. Απεριόριστη. Τόση που κατά τον σοφό ελληνικό λαό φθάνει μέχρι του σημείου να λέμε για κάποιους ότι «σκοτώνουν τον Θεό». Μπορούμε να κάνουμε ότι θέλουμε. Να μείνουμε στον Παράδεισο, να φύγουμε από τον Παράδεισο, να διαλέξουμε την Κόλαση –για την ακρίβεια να κάνουμε την ζωή μας, την ζωή των άλλων και την ζωή της πλάσης κολασμένη. Ο Θεός θα μας αφήσει. Δεν το θέλει, θα μας παρακαλέσει και θα μας παραινέσει να μην πράξουμε αυτό που εμείς ονομάζουμε «το κακό». Η φωνή και η νουθεσία του όμως είναι διακριτική, ευγενική, πατρική όπως ταιριάζει σε πατέρα με άπειρη αγάπη που όταν πλησιάζει τα παιδιά του (που ποτέ δεν σταματά να σκέφτεται με όλο το είναι του) είναι γεμάτος τρυφερότητα, φροντίδα και σεβασμό στο είναι τους. Μιλά, αλλά φαίνεται ότι η ομιλία του είναι πάντα ψίθυρος, αύρα που πρέπει για να την ακούσεις να σταθείς ήσυχα, μόνος με τον εαυτό σου, δεκτικός έστω και λίγο. Πρέπει να είσαι έτοιμος να χωρέσεις εντός σου αυτό τον παράλογο Θεό, τον άδικο, τον εντελώς αντίθετο στις ιεραρχίες και τις αξίες του κόσμου τούτου. Εν τέλει να τον «συν-χωρέσεις» για αυτή την τεράστια αδυναμία του: από χωρίς όρια αγάπη να μας έχει φτιάξει απόλυτα ελεύθερους.

Written by dds2

Σεπτεμβρίου 4, 2016 at 9:35 μμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Tagged with , ,

Το Κοράνιο (στα ελληνικά)

leave a comment »

Written by dds2

Δεκέμβριος 7, 2015 at 2:07 πμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Tagged with , , ,

περί Ισλάμ

leave a comment »

Ολίγες σκέψεις και απορίες περί Ισλάμ

4-12-2015

Ενόψει μίας αρχόμενης ενασχόλησής μου με το Ισλάμ καταγράφω εν είδη ημερολογίου ή περισσότερο σημειώσεων εργασίας τα ακόλουθα:
Νομίζω πως το Ισλάμ θα μπορούσε να θεωρηθεί και μία αίρεση του Χριστιανισμού. Και υπό αυτήν την έννοια θα ήταν η μεγαλύτερη, επιτυχέστερη και ισχυρότερη αίρεση του χριστιανισμού. Βεβαίως ανοίγοντας μια τέτοια συζήτηση μπορεί να ρωτήσει κανείς: και γιατί να μην θεωρηθεί αίρεση του Ιουδαϊσμού και όχι του Χριστιανισμού; Αφού μπορεί ακόμη και ο Χριστιανισμός να θεωρηθεί ως αίρεση του Ιουδαϊσμού.
Μία προφανής απάντηση που θα συνηγορούσε υπέρ της πρώτης άποψης θα ήταν το γεγονός ότι το Ισλάμ αναγνωρίζει τον Ιησού ως πρόσωπο σημαντικό, ως προφήτη. Επίσης και την μητέρα του την θεωρεί σημαντική. Πράγματα φυσικά αδιανόητα για τον εβραϊκό κόσμο.
Βεβαίως το σημαντικότερο στοιχείο ή μάλλον στοιχεία (γιατί δεν μπορεί παρά να είναι πολλά αυτά) θα είναι οι βαθύτερες θεολογικές απόψεις των θρησκειών αυτών. Η αντίληψή τους περί δημιουργίας, περισσότερο η αντίληψή τους για την θέση του ανθρώπου στον κόσμο, η εσχατολογική προοπτική τους, ο κώδικας αξιών και οι κανόνες που θέτουν.
Σημαντικότατη πρέπει να θεωρηθεί η θέση τους περί του ανθρώπινου προσώπου, περί της πίστεως, της υπάρξεως της αντιλήψεως περί χάριτος ή όχι (και γενικότερα των δωρεών του Θεού), της σωτηρίας και της δυνατότητος θεώσεως ή έστω κάποιου ισοδυνάμου προς την θέωση κλπ.
Θα μπορούσε στον κόσμο της Αραβίας, τον στεγνό και αχανή, εκεί που ο άνθρωπος στέκεται μόνος μέσα στων ωκεανό της άμμου και κάτω από ένα ανελέητο στην έκταση και το μεγαλείο ουράνιο στερέωμα να προχωρήσει προς την έννοια του ανθρώπινου προσώπου;
Θα μπορούσε αυτός που μετέγραφε τις έννοιες του χριστιανισμού στην αραβική κοσμοαντίληψη να μιλήσει για τριαδικότητα, δηλαδή για μονάδα που εντός της συνυπάρχουν περισσότερες υποστάσεις (όχι όντα) σε σχέση μεταξύ τους; Και η σχέση αυτή (η αγάπη). εν τέλει να είναι η σχεδόν ουσία αυτού του όντος;
Νομίζω πως όχι. Και βεβαίως θεολογικώς (με την επιστημονική-γνωσιολογική έννοια του όρου) δεν μπορώ να στηρίξω τα προηγούμενα.
Πέραν του ότι θεολογία υπάρχει ένθεν και ένθεν του Ιορδάνη και της Μεσογείου, υπάρχει τόσο στον χριστιανισμό όσο και στον ισλαμισμό.
Εάν όμως το Ισλάμ είναι αυτή η αίρεση του χριστιανισμού, λόγω της αδυναμίας του να προσλάβει κάποιες (ή και όλες) από τις προαναφερόμενες έννοιες, τότε ένα μεγάλο για εμένα ερώτημα είναι το εξής: σε ποιες μορφές πολιτευμάτων μπορεί να οδηγεί ο ισλαμικός κόσμος; Είναι δυνατή και συμβατή η δημοκρατία με τις ισλαμικές κοινωνίες;
Και εάν υποθέσουμε ότι δεν είναι, τουλάχιστον μέχρι σήμερα για διάφορους λόγους. Όμως θα μπορούσε να προκύψει μία έστω και ανάλογη της δημοκρατίας πολιτειακή η κοινωνική κατάσταση σε ισλαμικό πολιτιστικό υπόβαθρο;

ΔΔΣ

Παρατηρήσεις:

  1. (παρατ. 1-3 της 30-5-2016) Από το βιβλίο του Αν. Γιαννουλάτου, ΙΣΛΑΜ Θρησκειολογική Επισκόπηση, επισημαίνω την πρόταση του επιλόγου: «Η ομοιομορφία της ερήμου, όπου γεννήθηκε, και ο έναστρος ουρανός, κάτω από τον οποίο αναπτύχθηκε, έχουν αποτυπωθεί στον χαρακτήρα του». Εντυπωσιακή εγγύτητα στις πιο πάνω διατυπωμένες σύντομες σκέψεις μου, που έχουν γραφεί πριν την ανάγνωση του βιβλίου.
  2. Από το ίδιο βιβλίο ότι οι βυζαντινοί (κάποιοι) το θεωρούσαν αίρεση, η μεγάλη εγγύτητά του με την ορθοδοξία (ως προς τις επιρροές και γεωγραφικά και πνευματικά).
  3. Ο ίδιος συγγραφέας στο βιβλίο του για την Ιεραποστολή θεωρεί το Ισλάμ και τον κομμουνισμό οιονεί «τέκνα» του ορθόδοξου χρισταινικού κόσμου που τόπος του υπήρξε η ανατολή της ευρώπης και γιαυτό εν τέλει ρίζωσαν σε αυτά τα μέρη και όχι στην δυτική ευρώπη.

Written by dds2

Δεκέμβριος 4, 2015 at 5:26 μμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Tagged with , , ,