περιβάλλον και πολιτική

μέχρι πότε μπορεί να παρακάμπτεται η συγκυρία των επιλογών στη δημοκρατία;

leave a comment »

Πρόχειρο σχόλιο στο “Ποιος δικαιούται να προστατεύσει τον λαό από τις επιλογές του; Το ιταλικό παράδειγμα”

Το άρθρο του Ευάγ. Βενιζέλου με τον πιο πάνω τίτλο δημοσιεύθηκε στο ΒΗΜΑ, την 3/6/18 και υπάρχει αναρτημένο στο http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=985483

Το ερώτημα που μου γεννάται είναι κατά πόσον η Δημοκρατία δεν είναι εν γένει ένα “συγκυριακό” καθεστώς/πολίτευμα/κατάσταση (και ο συγγραφέας του άρθρου θεωρεί ούτως ή άλλως δεδομένη τη συγκυριακή λειτουργία της δημοκρατίας). Δηλαδή η τύχη της καθορίζεται από συγκυρίες, όπου ως τέτοιες εννοούμε στο πνεύμα του άρθρου, τις πλειοψηφίες που υφίστανται κατά καιρούς και οδηγούν τα πράγματα προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Επ΄ αυτού βεβαίως η προφανής αντίρρηση θα είναι ότι για αυτό το λόγο υπάρχουν οι θεσμοί, άλλωστε ο συγγραφέας δηλώνει ότι “η δημοκρατία μάχεται υπέρ του εαυτού της μέσω θεσμών που εγκαθιδρύει συνταγματικά, όπως ο ΠτΔ, τα δικαστήρια, οι ανεξάρτητες αρχές, όλα τα θεσμικά αντίβαρα”. Ως θεσμικό όριο στη συγκυριακή λειτουργία της δημοκρατίας ο Βενιζέλος θέτει το Σύνταγμα. Ορθά πιθανά μέσα στα πλαίσια της λογικής ενός νομικού και μάλιστα συνταγματολόγου.
Όμως και τα Συντάγματα και αυτά δεν έχουν εντός τους στο στοιχείο της συγκυρίας; Δηλαδή προφανώς σε εντελώς άλλες συνθήκες και πλειοψηφίες δημιουργήθηκε το τελευταίο και ισχύον Σύνταγμα της χώρας, το 1975 από ότι τα προηγούμενα συντάγματα της χώρας. Και μετά ακολούθησαν πολλές και σημαντικές τροποποιήσεις του. Αλήθεια έγινε πραγματικός έλεγχος και όντως οι αλλαγές αυτές ανταποκρινόντουσαν σε νέες συγκυρίες που καθιστούσαν τις τροποποιήσεις αναγκαίες; Ή απλά οι αλλαγές επήρθαν από τον έλεγχο του πολιτικού σκηνικού από ισχυρές πολιτικές δυνάμεις όπως οι κομματικοί μηχανισμοί ή και προσωπικότητες όπως του Α. Παπανδρέου στη δεκαετία του 80;
Και ποιο είναι το όριο και το κριτήριο που θα κρίνει πότε η συγκυρία είναι παροδική ή εντελώς ευκαιριακή ή πότε είναι καρπός του θυμικού του λαού (άλλωστε ο λαός μπορεί να τρέπεται και σε όχλο) και προφανώς βραχύχρονης αξίας οπότε μπορεί να παρακαμφθεί και να μη ληφθεί σοβαρά υπόψη;
Τι γίνεται όμως όταν οι λαοί -εκλογικά σώματα επιμένουν σε επιλογές που φανερά βρίσκονται σε διάσταση με τα κρατούντα; Την πρώτη φορά και την δεύτερη μπορούμε να μιλάμε για συγκυρία κλπ. Όταν όμως συνεχίζονται και ενισχύονται οι τάσεις αυτές τι κάνουμε;
Ερμηνείες όπως αντιευρωπαϊσμός, λαϊκισμοί κλπ μπορούν να καλύψουν τον πρώτο καιρό. Τι γίνεται όμως όταν αυτά επιμένουν και ενισχύονται; Για παράδειγμα οι πολιτικές των χωρών της κεντρικής Ευρώπης (Πολωνία, Ουγγαρία, Αυστρία), τώρα πια της Ιταλίας. Ή στο εσωτερικό της δικής μας χώρας η συνεχής ενίσχυση κομμάτων που χαρακτηρίζονται “εκτός συνταγματικού τόξου”.
Πότε όμως θα πρέπει να εγκαταλείπουμε τις πιο πάνω ερμηνείες και θα πρέπει να παραδεχόμαστε ότι αυτές οι συγκυρίες είναι τέτοιες που δείχνουν τις νέες πραγματικότητες, τις νέες δυναμικές και τις νέες πλειοψηφίες;
Ή μήπως δικαιούμαστε στο όνομα μίας δεδομένης και αποδεκτής από εμάς δημοκρατικής τάξης (κατ΄ ουσίαν της “δικής μας συγκυρίας”) να αρνούμαστε από ένα σημείο και πέρα τις νέες συγκυρίες που στα πλαίσια αυτού που ονομάζουμε δημοκρατία γεννιούνται και επιθυμούν, στο όνομά της, ριζικά διαφορετικά πολιτικοοικονομικά συστήματα;

Written by dds2

18 Ιουνίου, 2018 στις 6:42 μμ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: