περιβάλλον και πολιτική

το σκάνδαλο, το ψέμα και η ανοησία των Αιολικών καλά κρατεί (σε Εύβοια, Λακωνία, όλη την Ελλάδα). Και ένα άρθρο για την αντισυνταγματικότητα του άρθρου 21ΙΙα του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ

leave a comment »

[DDS: έχω κάποια χρόνια ενασχόλησης με τα α/π, τις α/γ, τις ΑΠΕ, κλπ. Ο προσδιορισμός βΑΠΕ προήρθε από μία ιδέα/εισήγηση μου σε μία συνάντηση του Δικτύου Αιγαίου, το 2009. Κάτι έχει αρχίσει να γίνεται αντιληπτό ως προς το ατελέσφορο των α/π, αλλά από την άλλη τα χρήματα και τα συμφέροντα είναι τόσο πολλά που φυσικά μια κυβέρνηση της Αριστεράς -και μάλιστα αυτή η κυβέρνηση- είναι αδύνατο να πράξει οτιδήποτε πράγματι φιλοπεριβαλλοντικό και ενεργειακά και οικονομικά αποδοτικό. Στην συνέχεια, ένα video και δύο άρθρα από την Ελευθεροτυπία το πρώτο (προ 3ετίας, την 6/7/14) και την Εφ.Συν. το δεύτερο (σημερινό της 4/5/17 και αφορά την Καρυστία) που παρουσιάζουν την προβληματική κατάσταση στην Ευβοια και την Ελλάδα και στο τέλος μερικά ακόμη άρθρα που δείχνουν την διαπλοκή οικονομικών και πολιτικών συμφερόντων γύρω από τις α/γ και τις βΑΠΕ. Στο τέλος της παρούσας ανάρτησης ένα απόσπασμα από έναν ιστότοπο της Μυκόνου με συγκεντρωμένα και απλά τα κύρια τεχνικά αντεπεχειρήματα κατά των α/γ (https://kepom.wordpress.com/2017/05/04/…ew=true)

Στη συνέχεια των πιο πάνω άρθρων αναδημοσιεύται ολόκληρο το πιο κάτω εξαίρετο άρθρο του Γιώργου Χ. Σμπώκου,  αλλά λόγω της σημασίας των συμπερασμάτων του αυτά μαζί με το ερώτημα στο οποίο απαντούν ακολουθούν άμεσα και στην συνέχεια:

Συνταγματικότητα του άρθρου 21ΙΙα του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ

Κρίσιμα συμπεράσματα των αποφάσεων ΣτΕ 1421/2013 και 387/2014

Γιώργος Χ. Σμπώκος, ΔΝ Δημοσίου Δικαίου,
συνεργάτης ΠΜΣ Χημείας Πανεπιστημίου Κρήτης

πηγή: https://dasarxeio.com/2017/04/27/2220-5/

Το ερώτημα

Το άρθρο 102 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος προβλέπει ότι η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ανήκει στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και το Κράτος δεν επιτρέπεται να εμποδίζει την πρωτοβουλία και την ελεύθερη δράση τους. Το άρθρο 21ΙΙα της υα 49828/03.12.2008 (Β΄ 2464/03.12.2008) απαγορεύει στις Περιφέρειες να εισάγουν περιοριστικές ρυθμίσεις για την ανάπτυξη έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Ερωτάται, αν η ως άνω απαγόρευση συνιστά προσβολή της αρχής της αποκέντρωσης, όπως αυτή εκφράζεται στο άρθρο 102 του Συντάγματος.]

Συμπέρασμα

Το 2014 η ζήτηση ενέργειας κάθε είδους ενεργειακών εγκαταστάσεων στη χώρα μας ανερχόταν περίπου στις 3.400 GWh. Το ίδιο έτος η παραγωγή υπερσκέλισε την κατανάλωση ενέργειας. Ανήλθε σε περίπου 4.000 GWh (3.500 GWh από συμβατικές μονάδες και 600 GWh από ΑΠΕ) [http://www.admie.gr/deltia-agoras/miniaia-deltia-energeias/].

Το επιχείρημα «της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας», ως αιτιολογικός λόγος ποσοτικού καθορισμού του ορίου παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ, δεν υφίσταται. Κατ΄ επέκταση δεν μπορεί να θεραπεύσει μια έστω και κατ΄ εξαίρεση συντρέχουσα ή αποκλειστική αρμοδιότητα του κράτους που επιβάλλεται από λόγους γενικού συμφέροντος.

Η προώθηση των ΒΑΠΕ χωρίς την αντίστοιχη αναλογική μείωση των συμβατικών μορφών παραγωγής, δεν διαμορφώνει ένα σωστό βιώσιμο ισοζύγιο, που συνδυάζει οικολογικές ανησυχίες με πραγματικές ενεργειακές ανάγκες. Δεν δίνει κίνητρο για αύξηση της παραγωγής μέσω βιώσιμων, ορθά χωροθετημένων μονάδων παραγωγής. Δεν δίνει τέλος σε μια τεχνικά παρωχημένη, περιβαλλοντικά ζημιογόνα και επικίνδυνη για την ανθρώπινη υγεία τεχνολογία καύσης ορυκτών πόρων. Δεν δημιουργεί τους συσχετισμούς που θα οδηγήσουν στην υλοποίηση του οράματος της απεξάρτησης από τις συμβατικές πηγές ενέργειας.

Το επιχείρημα «της ανάγκης αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής» ως αιτιολογικός λόγος ποσοτικού καθορισμού ελαχίστου ορίου παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ δεν υφίσταται. Ούτε αυτός ο λόγος μπορεί να θεραπεύσει μια κατ΄ εξαίρεση συντρέχουσα ή αποκλειστική αρμοδιότητα του κράτους, που επιβάλλεται από λόγους γενικού συμφέροντος.

Κανένα έργο ή δραστηριότητα δεν πρέπει να χωροθετείται, αν δεν υπάρχει εθνικός ή τομεακός χωροταξικός σχεδιασμός. Όμως παράλληλα κανένας εθνικός ή τομεακός χωροταξικός σχεδιασμός δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον περιφερειακό σχεδιασμό, πόσο μάλλον να εφαρμοστεί αποτελεσματικά παρακάμπτοντας την τοπική αυτοδιοίκηση. Η αξιολόγηση, η εξειδίκευση και η τοπική προσαρμογή του όποιου υπερκείμενου σχεδιασμού θα είναι πάντα απαραίτητη για γεωγραφικούς, πολιτιστικούς και περιβαλλοντικούς λόγους. Ο γεωγραφικός κατακερματισμός, ο νησιωτικός χαρακτήρας, η διαχείριση των υδάτων και η διαφορετικότητα κλίματος και οικοσυστημάτων αναδεικνύουν τον Περιφερειακό Χωροταξικό Σχεδιασμό σε μείζον διοικητικό εργαλείο προληπτικής περιβαλλοντικής προστασίας.

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι η απαγόρευση του άρθρου 21ΙΙα της υα 49828/03.12.2008 (Β΄ 2464/03.12.2008) στις Περιφέρειες να εισάγουν περιοριστικές ρυθμίσεις για την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ συνιστά προσβολή της αρχής της αποκέντρωσης, όπως αυτή εκφράζεται στο άρθρο 102 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος, η δε προσβολή αυτή δεν θεραπεύεται από εξαιρετικούς λόγους γενικού συμφέροντος.


video: 30/4/2017 από basileiadh


ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΠΛΗΘΑΙΝΟΥΝ ΟΙ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΟΦΕΛΗ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Ο μεγάλος πονοκέφαλος από τις βιομηχανικές ανανεώσιμες πηγές

Απ’ άκρου εις άκρον της χώρας, οι αντιδράσεις ενάντια στις ΒΑΠΕ ξεκινούν από αρνητικές γνωμοδοτήσεις, συνεχίζουν με κινητοποιήσεις και προσφυγές στο ΣτΕ, ενώ 57 κυβερνητικοί βουλευτές και συνάδελφοί τους από τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ «βομβαρδίζουν» τον υπουργό ΥΠΕΚΑ με ερωτήματα που εμπεριέχουν σχόλια και καταγγελίες

Τα αιολικά πάρκα κατηγορούνται ότι δεν αποφέρουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα στην ενέργεια, ενώ συνήθως επιδοτούνται εις βάρος των πολλών, υποβαθμίζοντας το περιβάλλον και την πολιτιστική κληρονομιά «Καταζητούνται» σχεδόν σε όλη την χερσαία και νησιωτική Ελλάδα με την κατηγορία ότι δεν αποφέρουν τα αναμενόμενα ενεργειακά αποτελέσματα, οφελούν τους λίγους ισχυρούς που συνήθως επιδοτούνται σε βάρος των πολλών και υποβαθμίζουν περιβάλλον, πολιτιστική κληρονομιά και τοπικές κοινωνίες.

Το προφίλ των ΒΑΠΕ (βιομηχανικών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας) φιγουράρει πλέον σε… προκηρύξεις με κατηγορώ και αρνητικές γνωμοδοτήσεις δημοτικών συμβουλίων, περιφερειών και τοπικών κοινωνιών «ερήμην των οποίων αποφασίζεται η εγκατάσταση φαραωνικών αιολικών πάρκων». Παράλληλα πληθαίνουν οι προσφυγές κινήσεων και πρωτοβουλιών πολιτών στο Συμβούλιο Επικρατείας (ΣτΕ).

Συντονιστικές επιτροπές αγώνα στρέφονται κατά των ΒΑΠΕ και αντιπαρατίθενται απ’ άκρου εις άκρου της χώρας: Ευρυτανία, Φθιώτιδα, Τήνος, Πάρος, Νάξος, Ανδρος, Κρήτη, Ροδόπη, Εβρος, Ρόδος, Αχαΐα, Κορινθία, Λακωνία, Εύβοια, Γυάρος, Μακρόνησος, Σκύρος, Σύρος, Μύκονος, Κεφαλονιά, Χίος, Λήμνος, Ικαρία, Μυτιλήνη και αλλού.

Η επιχειρηματολογία κοινή: «Με βάση την εμπειρία που έχει αποκτηθεί από την λειτουργία των μεγάλων αιολικών πάρκων σε πακόσμια κλίμακα, καθώς και τις νεότερες σύγχρονες επιστημονικές μελέτες, αυξάνεται συνεχώς, η αμφισβήτηση για τα ενεργειακά οφέλη από τις ΒΑΠΕ.

Ταυτόχρονα εκφράζονται έντονες ανησυχίες για τις περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις από την λειτουργία τους, που αρχικώς είχαν υποτιμηθεί (σ.σ.: ποιος θα μπορούσε να κατηγορήσει τον άνεμο. Την Τεχνολογία όμως και την δυναμική τους;) Οι παίκτες μεγάλοι, ντόπιοι και ξένοι, που είτε χώρια είτε σε κοινοπραξίες ή συμπράξεις διεκδικούν τις… αιολικές μερίδες:

Κοπελούζος, ΤΕΡΝΑ – Ενεργειακή, Ελλάκτωρ, Energon, Μυτιληναίος, Ρόκας Iberdrola, Acciona, ΗΠΕΚΤΩΡ και Gamesa οι γαλλικές EDF και Veolia, η ALLIANZ SE, η ιταλική Enel, οι γερμανικές WPD και WRE κ.α.

Ερωτήματα βουλευτών

Τον τελευταίο καιρό με υπόμνημά τους βουλευτές του κυβερνητικού σχήματος (57 των αριθμό) και συνάδελφοί τους του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΚΕ με μπαράζ ερωτήσεων προς τον υπουργό ΥΠΕΚΑ σχολιάζουν, καταγγέλλουν, προβάλλουν εύλογα ερωτήματα για τα ανταποδοτικά οφέλη και τα αποτελέσματα που «είναι υπέρ των μεγάλων και κατά των μικροεπενδυτών των ΑΠΕ».

Είναι τέτοια «η ένταση των προβλημάτων που κανένα έργο διασύνδεσης για παράδειγμα δεν βρίσκεται ακόμα σε υλοποίηση, ούτε προβλέπεται να γίνει αυτό σύντομα»:

«Οι διασυνδέσεις των νησιών που δεν αφορούν μόνο τα έργα της αιολικής ενέργειας, ούτε καν μόνο έργα ανανεώσιμων πηγών, έχουν στρατηγικό χαρακτήρα ενεργειακού και γενικόερα αναπτυξιακού σχεδιασμού. Ως τέτοια αντιμετωπίστηκαν αρχικώς από το κράτος και εκπονήθηκαν οι πρώτες μελέτες. Στη συνέχεια όμως το κράτος αποσύρθηκε από τον ρόλο αυτό και οι διασυνδέσεις εντάχθηκαν στις ιδιωτικές επενδύσεις έργων ΑΠΕ, κατά κανόνα μεγάλων αιολικών πάρκων. Αυτό έχει δημιουργήσει μια σειρά από δυσκολίες και προβλήματα». Ιδού μερικά:

* Το υψηλό κόστος των υποβρυχίων διασυνδέσεων είναι αυτό που ορίζει το ελάχιστο μέγεθος των Α/Π.

*Οι διασυνδέσεις απέκτησαν «ιδιωτικό» χαρακτήρα που καθιστά ακόμα πιο δύσκολη την κοινωνική αποδοχή τους δεδομένης δε και της σχετικής προκατάληψης για καθετί ιδιωτικό.

Ταυτίζονται με το μεγάλης κλίμακας έργο ΑΠΕ του εκάστοτε επενδυτή και χάνεται κάθε άλλη κοινή ωφέλεια, ακόμα και οι πιο προφανείς. Ελάχιστα π.χ. αναφέρεται ότι διασυνδέοντας ένα νησί δεν χρειάζεται πλέον να λειτουργούν (σ.σ.: στο φουλ) οι πανάκριβοι και ρυπογόνοι – ηχηροί πετρελαϊκοί σταθμοί. Οι μονάδες αυτές στοιχίζουν ετησίως περίπου 800 εκατ. ευρώ.

* Ως έργα υποδομής (σ.σ.: οι ΒΑΠΕ) είναι εξαιρετικά δύσκολα να ενταχθούν σε καθεστώς ιδιωτικο-οικονομικών κριτηρίων.

Πολλές ενστάσεις

Αναλυτικά περί των ενστάσεων:

* Τα αιολικά πάρκα παράγουν όταν υπάρχει άνεμος. Για να λειτουργούν πρέπει να έχουν συνεχή «ανεμο-δότηση». Αυτό όμως δεν ισχύει και μοιραία συνυπάρχουν με τους συμβατικούς (πετρελαϊκούς) σταθμούς που δεν τους υποκαθιστούν αφού είναι απαραίτητοι να συμπληρώνουν τα κενά της ηλεκτροδότησης των ανεμογεννήτριων όταν δεν φυσάει…

**Δεν μειώνεται η ρύπανση αφού όπως αναφέρθηκε είναι υποχρεωτική η συνύπαρξη των δύο τεχνολογιών.

**Η παραγωγή του ηλεκτρικού ρεύματος από αιολικά είναι μεταβλητή και δεν μπορεί πρακτικά να αποθηκευτεί. Ακόμα και στις Κυκλάδες δεν φυσούν σταθεροί άνεμοι.

**Μεγάλο το κίνητρο εγκατάστασης ΒΑΠΕ αφού επιδοτούνται. Αν δεν υπάρχει το δέλεαρ της επιδότησης συνήθως δεν υπάρχει και επενδυτικό ενδιαφέρον για αιολικά πάρκα.

**Δεν κατασκευάζονται στη χώρα μας οι μηχανισμοί των ανεμογεννητριών, οπότε δεν μπορούν να μιλήσουμε και για εγχώρια βιομηχανική παραγωγή, ανάπτυξη και θέσεις εργασίας. Ο,τι έρχεται φτιάχνεται από πολυεθνικές εταιρείες όπως η Siemens (Γερμανία), η Vestas (Δανία), Gamesa (Ισπανία) καθώς επίσης και άλλες όπως η ΑΒΒ (που μετέχει με τα «ελληνικά καλώδια») και με τεχνολογία για υπόγεια και υποβρύχια καλωδικά διασύνδεση νησιών κια ηπειρωτικής χώρας.

Αν εξαιρέσουμε λοιπόν τα χωματουργικά, το μπετόν και την τοποθέτηση-συναρμολόγηση των ανεμογεννητριών μιλάμε μόνο για «πρόσκαιρη απασχόληση ντόπιου εργατικού δυναμικού».

Το εφιαλτικό είναι ότι όταν μπουν αιολικά πάρκα και παρέλθει ο χρόνος διαρκειάς τους τότε δεν μπορούν να αποξηλωθούν διότι το κόστος ποιος θα το επωμιστεί; Παράδειγμα προς αποφυγήν οι εγκαταλειμμένες ανεμογεννήτριες στη Νότιο Εύβοια (Κάβο Ντόρο).

Η όπου… γης τοποθέτηση ανεμογεννητριών βλάπτει σοβαρά το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες: Στη Γερμανία που ξέρουν και βλέπουν έχουν αποφασίσει η ανάπτυξη χερσαίων έργων αιολικής ενέργειας να περιορίζεται σε περιοχές όπως στο βόρειο τμήμα της χώρας όπου κυριαρχούν οι θυελώδεις άνεμοι…

Εν τω μεταξύ, αυξάνουν οι φωνές στο εξωτερικό που ζητούν να σταματήσουν ή να περικοπούν οι επιδοτήσεις στις ΑΠΕ (και ΒΑΠΕ) με το επιχείρημα ότι ο βιομηχανικό αυτός κλάδος έχει φτάσει σε ένα στάδιο που δεν χρειάζεται πλέον άλλη υποστήριξη.

Ο Γιοχάνες Τέισεν της Ε-Οη στο πλαίσιο της συνάντησης πέρυσι στις Βρυξέλλες των διευθυνόντων συμβούλων από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές εταιρείες ενέργειας είχε δηλώσει χαρακτηριστικά: «Οι παρεμβάσεις και οι επιδοτήσεις για τις ανανεώσιμες έχουν φτάσε σε ένα σημείο μη ανεκτό πια. Η βιομηχανία αυτή είναι το μεγαλύτερο παιδί του κλάδου. Δεν είναι παιδί πια. Και δεν χρειάζεται άλλο παιδική τροφή (σ.σ.: δηλαδή επιδοτήσεις). Χρειάζεται ένταξη στην αγορά σε υψηλό επίπεδο».

Μειώνεται ο συντελεστής φορτίου

Στη Βρετανία το REF (ίδρυμα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας) σε συνεργασία με επιστημονικό προσωπικό του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου σε μελέτη για τις ενεργειακές προβλέψεις σε ό,τι αφορά την απόδοση των αιολικών πάρκων επισημαίνει μεταξύ άλλων: Λαμβανομένης υπόψη της μεταβολής στην ταχύτητα του ανέμου και τα χαρακτηριστικά του τόπου, ο μέσος συντελεστής φορτίου των αιολικών πάρκων μειώνεται σημαντικά καθώς γερνούν. Η εισφορά τους (κατά μέσον όρο) στη Βρετανία στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας έχει μειωθεί κατά το ένα τρίτο (η αναφορά περιλαμβάνει και τη Δανία).

Μετά την παρ’ όδο δηλαδή 12-15 ετών τα αιολικά πάρκα είναι ασύμφορα. Ωστόσο η αντικατάστασή τους είναι εξίσου ασύμφορη για κυβέρνηση και επενδυτές. (σ.σ.: οι μικρές ανεμογεννήτριες έχουν σύμφωνα με τη μελέτη λιγότερη μείωση της απόδοσης απ’ ότι οι μεγάλες και τα θαλάσσια αιολικά πάρκα).

Στη χώρα μας όμως τα πάντα γίνονται υπό την εποπτεία και τη συνεργασία της Κομισιόν έχει δηλώσει ο υφυπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας Νότης Μηταράκης, ρίχνοντας το μπαλάκι στην Ε.Ε. όταν ερωτάται (ΣΥΡΙΖΑ) για «δωράκια» σε ισχυρούς (που εμπλέκεται και η ENERCON) στο νομοσχέδιο για τα αιολικά πάρκα: «Τα έργα αυτά δεν τα επέλεξε η ελληνική πολιτεία, αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Είναι ευρωπαϊκά ενεργειακά έργα κοινού ενδιαφέροντος».

«Με ποια κριτήρια προωθούνται για ενίσχυση συγκεκριμένα αιολικά πάρκα, ενώ εκκρεμούν αιτήματα για χιλιάδες άλλα; Υπάρχει μία αντικειμενική ιεράρχηση εντέλει;», ρωτούνται οι επικεφαλής αρμόδιοι αλλά…

Στην στρατηγική για την απελευθέρωση και ιδιωτικοποίηση της ενέργειας το ΚΚΕ αναφέρει: Για να ασφαλιστεί φθηνή ηλεκτρική ενέργεια στις λαϊκές οικογένειες, απαιτείται αποκλειστικά δημόσιος φορέας ενέργειας. Τα αιολικά πάρκα αλλάζουν τις χρήσεις γης και αλλοιώνουν την ιστορική-οικολογική φυσιογνωμία των περιοχών… Τα επιχειρήματα για την ανάπτυξη των χωριών και την αύξηση της απασχόλησης δεν ευσταθούν. Η ενέργεια να πάψει να αποτελεί εμπόρευμα και να μετατραπεί σε κοινωνικό αγαθό.

«Τις δουλειές τις δίνουν οι επιχειρήσεις και όχι τα κόμματα» αντιτείνουν εκπρόσωποι της πλειοψηφίας.

Στις ΒΑΠΕ έχουν αντιταχθεί οι Οικολόγοι Πράσινοι που χαρακτηρίζουν τα βιομηχανικά αιολικά φαραωνικά έργα. Οι Ο.Π. τονίζουν ότι «ο στρατηγικός ενεργειακός σχεδιασμός είναι ευθύνη της πολιτείας, των κεντρικών και των περιφερειακών θεσμικών οργάνων σε συμφωνία με τις τοπικές κοινωνίες».

Τα έξι μεγάλα επενδυτικά σχέδια (αιολικά πάρκα) που κυρώθηκαν και με το νομοσχέδιο (κύρωση αποφάσεων υπαγωγής επενδυτικών σχεδίων και άλλες διατάξεις) ύψους άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ περιμένουν την κρατική τους επιδότηση, που είναι σχεδόν διπλάσια.

Οσο για τον υπουργό ΠΕΚΑ Γιάννη Μανιάτη, λύνει το θέμα της κλιματικής αλλαγής.

Τι είχες Γιάννη..


Η νότια Εύβοια δεν αντέχει να γίνει η «μπαταρία της Ελλάδας»

πηγή: http://www.efsyn.gr/arthro/i-notia-eyvoia-den-antehei-na-ginei-i-mpataria-tis-elladas

Εφ.Συν. 4/5/17

Αιολικό πάρκο στην Εύβοια ΑΠΕ

Εχοντας ήδη κορεστεί από τη λειτουργία 352 ανεμογεννητριών εγκατεστημένων σε 34 αιολικά πάρκα, η νότια Kαρυστία και η ευρύτερη περιοχή της νότιας Εύβοιας πιέζονται να δεχτούν άμεσα επιπλέον 209 ανεμογεννήτριες που θα εγκατασταθούν σε 27 νέα αιολικά πάρκα.

Η υπερσυγκέντρωση αιολικών πάρκων στη νότια Εύβοια έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση των κατοίκων της περιοχής, καθώς ανησυχούν για την ανεπανόρθωτη βλάβη που θα υποστούν το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον, αλλά και οι τοπικές οικονομικές δραστηριότητες.

Η νότια Εύβοια βρίσκεται στο επίκεντρο των σχεδίων ανάπτυξης μεγάλων αιολικών πάρκων από το 1998. Οπως αποδείχτηκε, η μαζική εγκατάσταση των ανεμογεννητριών δεν συνδεόταν με τις τοπικές ανάγκες.

Στόχος ήταν η τροφοδοσία του κεντρικού συστήματος με τη μέγιστη εκμετάλλευση του αιολικού δυναμικού της νότιας Εύβοιας, μετατρέποντας έτσι την περιοχή σε ενεργειακό κέντρο και για την ακρίβεια σε «μπαταρία της χώρας».

Προκειμένου να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, 46 εταιρείες αιολικών ετοιμάζονται για νέα εισβολή στη νότια Καρυστία.

Με τη συγκατάθεση των αρμόδιων φορέων Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙΠΑ) του ΥΠΕΝ και όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες να γνωμοδοτούν θετικά, θα πατήσουν το «πόδι» τους στην προστατευόμενη από το Ευρωπαϊκό και Εθνικό Δίκαιο περιοχή της νότιας Καρυστίας και στο όρος Οχη, που είναι ενταγμένη στο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών NATURA 2000 και είναι χαρακτηρισμένη Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ) και Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ).

Η απειλούμενη κληρονομιά

Αιολικό πάρκο στη Νότια Εύβοια ΑΠΕ

Το όρος Οχη και η ευρύτερη περιοχή αποτελούν ένα σπάνιο σε ομορφιά και βιοποικιλότητα κομμάτι της ελληνικής φύσης, με πολλούς ποταμούς και ρέματα, με 800 διαφορετικά είδη βοτάνων, πλούσια ορνιθοπανίδα, σπήλαια (π.χ. το σπήλαιο της Αγίας Τριάδας) και πανέμορφα φαράγγια (φαράγγι του Δημοσάρη, του Αγίου Δημητρίου κ.ά.).

Στην ψηλότερη κορυφή του όρους Οχη υπάρχουν τα μυστηριώδη Δρακόσπιτα που ανήκουν στην κατηγορία των μεγαλιθικών κατασκευών και πολλοί ανεξερεύνητοι αρχαιολογικοί χώροι. Και τα περισσότερα αιολικά πάρκα στην προστατευόμενη περιοχή της Οχης χωροθετούνται σε υψόμετρα άνω των 800 μέτρων, κατά παράβαση του χωροταξικού σχεδιασμού της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας που το απαγορεύει.

Τα πρώτα 8 αιολικά πάρκα με προχωρημένη αδειοδότηση της εταιρείας ΕΝΕL-Κοπελούζος θα εγκατασταθούν στις βουνοκορφές της Οχης σε υψόμετρο πάνω από 800 μέτρα κατακερματίζοντας το πανέμορφο ανάγλυφο του βουνού. Θα ακολουθήσουν οι εταιρείες ΤΕΡΝΑ (Γιώργος Περιστέρης με ξένους ομίλους) και RF-ENERGY (οικογένεια Ρέστη, Γιώργος Φειδάκης).

Οι ανεμογεννήτριες που θα εγκατασταθούν θα έχουν ύψος 100-150 μέτρα, για κάθε βάση ανεμογεννήτριας θα χρειαστούν 400 κυβικά μέτρα σκυρόδεμα, θα διανοιχτούν νέοι δρόμοι πρόσβασης στις κορυφές του βουνού πλάτους 8 έως 10 μέτρων σε απόκρημνες πλαγιές, με βάσιμο κίνδυνο κατολισθήσεων λόγω του ασταθούς σχιστολιθικού υπεδάφους και απαγορευτικών κλίσεων, και εσωτερική οδοποιία μέσα στα αιολικά πάρκα μήκους 132 χιλιομέτρων.

Από το σύνολο των εκσκαφών θα προκύψουν 3.653.129 κυβικά μέτρα μπάζων που αντιστοιχούν σε 243.000 φορτηγά, ενώ θα καταληφθούν 7.588 στρέμματα δημόσιας δασικής γης για τουλάχιστον 25 χρόνια.

Κι ακόμη, θα τοποθετηθούν 109 πυλώνες με 31 χιλιόμετρα εναέριων γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ θα κατασκευαστούν αρκετοί υποσταθμοί συγκέντρωσης ηλεκτρικού ρεύματος. Επιπλέον, έχει εγκριθεί η λειτουργία δύο εργοστασίων παραγωγής σκυροδέματος μέσα στην καρδιά του όρους από την εταιρεία ΕΝΕL-Κοπελούζος.

Σύμφωνα με τον Σύλλογο Προστασίας του Περιβάλλοντος Νότιας Καρυστίας (ΣΠΠΕΝΚ), «τα μεγέθη της επέμβασης στην υπό προστασία περιοχή του Κάβο Ντόρο είναι εξωπραγματικά, χωρίς καμία έννοια χωροθέτησης. Οι υπηρεσίες του κράτους εγκρίνουν αδειοδοτήσεις επί χάρτου».

Οι επιπτώσεις θα είναι δραματικές τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στο ανθρωπογενές και την τοπική οικονομία.

Από τις εκσκαφές και τα μπαζώματα ελλοχεύει ο κίνδυνος να διαταραχθούν τα υπόγεια και επιφανειακά ύδατα και να καταστραφεί η υδρολογική ισορροπία της Οχης, «με τις υδρογεωλογικές μελέτες στις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των εταιρειών να είναι σκόπιμα ανύπαρκτες», σύμφωνα με την πρόεδρο του ΣΠΠΕΝΚ, Χρυσή Μπερέτη. Η Κάρυστος υδρεύεται από τις πηγές του ποταμού Δημοσάρη που βρίσκονται στην κορυφή Γιούδα της Οχης και από τις πηγές του Λάλα και κοντά σε αυτά τα σημεία έχει σχεδιαστεί η εγκατάσταση αιολικών σταθμών.

Πολλαπλές επιπτώσεις

Ορεινό τοπίο στην Εύβοια ΑΠΕ / ΚΑΛΑΛΟΥΓΚΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ

Οι πυρκαγιές στο όρος Οχη και την ευρύτερη περιοχή θα αυξηθούν δραματικά καθώς έχει αποδειχθεί ότι στην πλειονότητά τους προκαλούνται από το δίκτυο μεσαίας τάσης που συνδέει τα αιολικά πάρκα της περιοχής με το υπόλοιπο δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Οταν ο άνεμος είναι ισχυρός το φορτίο που παράγεται από τις ανεμογεννήτριες και μεταφέρεται από το δίκτυο είναι αρκετά μεγάλο και σε συνδυασμό με την ελλιπή συντήρηση του δικτύου δημιουργούνται σπινθήρες που προκαλούν πυρκαγιές.

Αυτή ήταν άλλωστε η αιτία για την πρόκληση των περισσότερων από τις 16 πυρκαγιές που ξέσπασαν το περασμένο καλοκαίρι στην περιοχή, λόγος για τον οποίο οι κάτοικοι έχουν υποβάλει μηνύσεις στη ΔΕΔΔΗΕ και έχουν ζητήσει με ψήφισμά τους την υπογειοποίηση των εναέριων καλωδίων.

Εκτός από την αλλαγή του τοπίου της Οχης, η κατασκευή των νέων δρόμων θα προκαλέσει κατακερματισμό των οικοτόπων και πολλές περιοχές τροφοληψίας των αρπακτικών θα καταστραφούν.

Οι εταιρείες αρνήθηκαν να εκπονήσουν κοινή μελέτη οδοποιίας, με αποτέλεσμα να επικαλύπτονται οι μελέτες οδοποιίας και να σχεδιάζονται περιττοί δρόμοι.

Προφανώς η κάθε εταιρεία θέλει τους δικούς της δρόμους, λόγω αύξησης του ποσού της επιδότησης, καθώς και οι τρεις προαναφερόμενες εταιρείες θα χρηματοδοτηθούν από τον παλιό αναπτυξιακό νόμο.

Και καθώς δεν υπάρχει νομικό πλαίσιο για την αποσυναρμολόγηση και απομάκρυνση των ανεμογεννητριών μετά το πέρας λειτουργίας τους, ούτε ζητείται εγγυητική επιστολή από τις εταιρείες για τις εργασίες αυτές, θα παραμείνουν πάνω στις βουνοκορφές για πάντα ως σκουριασμένα κουφάρια.

Δεδομένου ότι ο πολιτισμός που δημιούργησε τα διάσημα Δρακόσπιτα αποτελεί ένα ακόμη άγνωστο κεφάλαιο για την αρχαιολογία και καθώς στην Οχη υπάρχουν ίχνη αυτού του πολιτισμού, θα καταστραφούν ανεξερεύνητοι αρχαιολογικοί χώροι, αφού η επίβλεψη των έργων από το κράτος είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη.

Καταλυτικές θα είναι και οι επιπτώσεις στην τοπική οικονομία. Με τη δημιουργία ενός βιομηχανικού τοπίου ο ήπιος φυσιολατρικός και ορειβατικός τουρισμός που αναπτύσσεται τελευταία στην περιοχή θα υποστεί ισχυρό πλήγμα. Με τον θόρυβο, ειδικά στα χωριά του Κάβο Ντόρο που περικυκλώνονται από ανεμογεννήτριες, να είναι ανυπόφορος.

Με το βουνό να μετατρέπεται σε εργοτάξιο ανά τακτά χρονικά διαστήματα, μέσα στην επόμενη δεκαετία η σκόνη από τη διαρκή κίνηση των φορτηγών και των σκαπτικών εργασιών θα πλήξει τη μελισσοκομία και η καταστροφή της ορεινής θαμνώδους βλάστησης (εκτάσεις από ρείκι κ.ά.) θα υποβαθμίσει την τροφή των μελισσών, αφού από το ρείκι παράγεται ένα εξαιρετικό μέλι της περιοχής. Αλλά και η παραδοσιακή αγροτική οικονομία θα πληγεί αφού θα καταστραφούν οι ορεινές πεζούλες στις πλαγιές των βουνών από τις επιχωματώσεις και τη διάνοιξη νέων δρόμων.

Δασικοί χάρτες

Κατά έναν… θαυματουργό τρόπο, η πρόσφατη ανάρτηση των δασικών χαρτών λειτούργησε ως δούρειος ίππος στην επέλαση των εταιρειών αιολικών στην περιοχή, με τις πεζούλες και τα βοσκοτόπια να χαρακτηρίζονται πλέον δασικές εκτάσεις, οπότε και κατά τεκμήριο δημόσιες.

Εξαιτίας ενός ιδιαίτερου ιδιοκτησιακού καθεστώτος με συμβόλαια από την εποχή της Τουρκοκρατίας όλη η γη της περιοχής από ιδιόκτητη δασική θα μετατραπεί σε δημόσια δασική, καθώς οι ιδιοκτήτες καλούνται να καταθέσουν έγκυρους τίτλους ιδιοκτησίας που οι περισσότεροι δεν έχουν.

Ετσι, έσβησαν οι ελπίδες για τα ενοίκια γης που θα μοίραζαν οι εταιρείες, στις οποίες η γη που θα χρειαστούν θα παραχωρηθεί πλέον από το κράτος έναντι ευτελούς τιμήματος.

Η ανάρτηση των δασικών χαρτών προκάλεσε την ακόμη μεγαλύτερη αντίδραση των κατοίκων της περιοχής και, έτσι, τον περασμένο Φεβρουάριο δημιούργησαν τη Συντονιστική Επιτροπή Φορέων και Πολιτών Νότιας Καρυστίας που ζητά την απόσυρση των δασικών χαρτών και τη διόρθωσή τους, όπως και την ακύρωση εγκατάστασης νέων αιολικών πάρκων στη Νότια Καρυστία, άσχετα με το στάδιο αδειοδότησής τους.

Για την ακύρωση των βιομηχανικών αιολικών σταθμών μέσα στην περιοχή NATURA της Νότιας Καρυστίας αγωνίζεται εδώ και πολλά χρόνια ο ΣΠΠΕΝΚ που, λόγω του κορεσμού της περιοχής από αιολικά πάρκα, εναντιώνεται σε οποιαδήποτε νέα αδειοδότηση αιολικών σταθμών.

Δυναμικό ήταν και το «παρών» των πολιτών της περιοχής σε συγκέντρωση-διαμαρτυρία που πραγματοποιήθηκε στις 23 Απριλίου στην πλατεία Καρύστου ζητώντας την ακύρωση εγκατάστασης νέων αιολικών σταθμών, την απόσυρση των πρόχειρων δασικών χαρτών και τη διόρθωσή τους.

Εξάλλου, σε πρόσφατη συνάντηση εκπροσώπων επαγγελματικών συλλόγων της Καρύστου και εκπροσώπων του ΣΠΠΕΝΚ με τον περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας Κώστα Μπακογιάννη, τον αντιπεριφερειάρχη Φάνη Σπανό και τον περιφερειακό σύμβουλο Ευβοίας Βαγγέλη Κούκουζα, ο κ. Μπακογιάννης πρότεινε τη σύσταση μιας επιτροπής ευρείας συμμετοχής στην οποία θα κληθούν και οι δήμαρχοι της Εύβοιας ώστε να συνταχθεί ένα κοινό κείμενο διαμαρτυρίας για τα λάθη των δασικών χαρτών στην Εύβοια.

Και, επιπλέον, να συζητηθεί το θέμα της αναστολής οποιασδήποτε επένδυσης στον Δήμο Καρύστου μέχρι να επιλυθεί το θέμα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος στην περιοχή.

«Να υπάρχει ένα μέτρο»

Κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα, ωστόσο ο κ. Σπανός διαβεβαίωσε στην «Εφ.Συν.» ότι αυτό θα συμβεί μέσα στην επόμενη ή μεθεπόμενη εβδομάδα. «Δεν έχουμε κάτι με τις ανανεώσιμες πηγές, ίσα ίσα τις ενθαρρύνουμε, όμως πρέπει να υπάρχει η αίσθηση του μέτρου που στην περίπτωση της Καρύστου, αν δεν έχει παραβιαστεί ήδη, τότε είναι σίγουρα πολύ κοντά στο να παραβιαστεί», δήλωσε ο κ. Σπανός.

«Δεν θα συνταχθούμε με την άποψη που λέει «καμία ανεμογεννήτρια στην Κάρυστο, να φύγουν όλες» κ.λπ., όμως πρέπει να γίνεται μια πάρα πολύ προσεκτική επιλογή και στο πλήθος και ακόμη περισσότερο στα σημεία. Για παράδειγμα, υπάρχει άδεια που βάζει ανεμογεννήτριες μέσα σε ένα πανέμορφο φαράγγι δίπλα στο φαράγγι του Δημοσάρη.

Επομένως, από τη μια είναι το στοιχείο της ποσότητας και της πυκνότητας και από την άλλη το στοιχείο του μικροπεριβάλλοντος. Και, επίσης, θεωρούμε ότι πρέπει να υπάρξει μια ουσιαστική ανταποδοτικότητα προς τις τοπικές κοινωνίες», συμπληρώνει ο ίδιος.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι, παρ’ όλο που εκκρεμεί προσφυγή του ΣΠΠΕΝΚ στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της εγκατάστασης των αιολικών πάρκων της ENEL-Κοπελούζος, η οποία εκδικάζεται στις 21/6/2017, η εταιρεία προτίθεται να ξεκινήσει τις εργασίες κατασκευής τους άμεσα.


Πρόσθετα ενδιαφέροντα άρθρα της τελευταίας 4ετίας που μάλλον δείχνουν σχέση του σημερινού πρωθυπουργού με τα συμφέροντα των βΑΠΕ:

  • ΑΙΟΛΙΚΑ: Ανακαλούν την ανάκληση και η καταστροφή της Λακωνίας συνεχίζεται!!!

http://envthink.blogspot.gr/2013/10/blog-post_21.html

  • Να κυρηχθούν αναδασωτέες παράνομα εκχερσωθείσες δασικές εκτάσεις

http://syspeirosiaristeronmihanikon.blogspot.gr/2013/10/blog-post_692.html

  • Ελντοράντο ΑΠΕ κι από τον Τσίπρα…

http://archaeopteryxgr.blogspot.gr/2012/05/blog-post_7592.html

http://www.capital.gr/epixeiriseis/3205331/erxontai-nea-aiolika-deals


Συνταγματικότητα του άρθρου 21ΙΙα του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ

Κρίσιμα συμπεράσματα των αποφάσεων ΣτΕ 1421/2013 και 387/2014

Γιώργος Χ. Σμπώκος, ΔΝ Δημοσίου Δικαίου,
συνεργάτης ΠΜΣ Χημείας Πανεπιστημίου Κρήτης

πηγή: https://dasarxeio.com/2017/04/27/2220-5/

Το άρθρο 102 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος προβλέπει ότι η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ανήκει στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και το Κράτος δεν επιτρέπεται να εμποδίζει την πρωτοβουλία και την ελεύθερη δράση τους. Το άρθρο 21ΙΙα της υα 49828/03.12.2008 (Β΄ 2464/03.12.2008) απαγορεύει στις Περιφέρειες να εισάγουν περιοριστικές ρυθμίσεις για την ανάπτυξη έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Ερωτάται, αν η ως άνω απαγόρευση συνιστά προσβολή της αρχής της αποκέντρωσης, όπως αυτή εκφράζεται στο άρθρο 102 του Συντάγματος.

Αντί προλόγου

Σύμφωνα με τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) ΑΕ τον μήνα Ιούνιο του 2014 η ζήτηση ενέργειας κάθε είδους ενεργειακών εγκαταστάσεων στη χώρα μας ανερχόταν περίπου στις 3.400 GWh. Η παραγωγή υπερσκέλισε την κατανάλωση ενέργειας. Ανήλθε σε περίπου 4.000 GWh (3.500 GWh από συμβατικές μονάδες και 600 GWh από ΑΠΕ). H ζήτηση για τον μήνα Ιούλιο του έτους 2015 ήταν πτωτική σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του έτους 2014 (http://www.admie.gr/deltia-agoras/miniaia-deltia-energeias/ σελ. 4 και 11 pdf).

Νομικό πλαίσιο

Από τον συνδυασμό των άρθρων 24 παρ. 1 και 2, 79 παρ. 8 και 106 παρ. 1 του Συντάγματος συνάγεται ότι ο χωροταξικός σχεδιασμός, ο οποίος αποτελεί τη χωρική έκφραση των προγραμμάτων οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, ανήκει στην αρμοδιότητα του κράτους. Επίσης συνάγεται ότι με τον χωροταξικό σχεδιασμό πρέπει να εναρμονίζονται όλοι οι κατώτερου επιπέδου σχεδιασμοί, στους οποίους περιλαμβάνεται ο περιφερειακός και ο πολεοδομικός σχεδιασμός (ΣτΕ Ολ 3220/2010, ΣτΕ 3752-5/2009, 3641-7/2009, 3628/2009, ΠΕ 601-2/2002).

Παράλληλα, το άρθρο 102 του Συντάγματος, ανταποκρινόμενο στην αδυναμία της κρατικής διοίκησης να γνωρίζει τις ιδιαιτερότητες των τοπικών υποθέσεων, προστατεύει τη νομική και πολιτική αυτοτέλεια της αυτοδιοίκησης έναντι της κεντρικής κρατικής εξουσίας.

Το ειδικό πλαίσιο των ΑΠΕ

Το άρθρο 101 ΙΙΙ εδάφ. 2 του Συντάγματος προβλέπει ότι τα κεντρικά όργανα του Κράτους έχουν αρμοδιότητα της γενικής κατεύθυνσης, του συντονισμού και του ελέγχου νομιμότητας των πράξεων των περιφερειακών οργάνων. Τα πλαίσια χωροταξικού σχεδιασμού σε επίπεδο Υπουργού δεν είναι κανονιστικές πράξεις για τη ρύθμιση τοπικών υποθέσεων κατά την έννοια του άρθρου 43 παρ. 2 του Συντάγματος. Το Ειδικό Πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (Β΄ 2464/3.12.2008) καταγράφει τις γενικές κατευθύνσεις για τον υποκείμενο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό.

Στο Κεφάλαιο Ε΄ – Γενικές κατευθύνσεις για τον υποκείμενο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό και συγκεκριμένα, στο άρθρο 21ΙΙα της υπ΄ αριθ. 49828/03.12.2008 απόφασης του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ (Έγκριση ειδικού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων αυτού, Β΄ 2464/03.12.2008), αναφέρεται:

«1. Σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 2 του ν. 2742/1999, τα Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, πρέπει να εναρμονίζονται με τις κατευθύνσεις των Ειδικών Πλαισίων, ενώ παράλληλα οφείλουν να εξειδικεύουν και να συμπληρώνουν τις επιλογές και ρυθμίσεις τους. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 9 του ν. 2742/1999, αντίστοιχη υποχρέωση εναρμόνισης καθιερώνεται και για τα υποκείμενα πολεοδομικά σχέδια και σχέδια χρήσεων γης, όπως είναι ιδίως τα Ρυθμιστικά Σχέδια, τα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια και τα Σχέδια Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτών Πόλεων και οι Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου. 2. Κατά την ανωτέρω διαδικασία εναρμόνισης, πρέπει να λαμβάνονται ειδικότερα υπόψη τα ακόλουθα: α) Τα ΓΠΣ και τα ΣΧΟΟΑΠ δεν μπορούν να εισάγουν περιοριστικές ρυθμίσεις για την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ πέραν όσων ήδη προβλέπονται με τις διατάξεις του παρόντος Ειδικού Πλαισίου. Παρέκκλιση από την παραπάνω διάταξη είναι δυνατή μετά από σύμφωνη γνώμη του Γενικού Γραμματέα ΥΠΕΧΩΔΕ μετά από τεκμηριωμένη πρόταση της οικείας περιφέρειας και εισήγηση της Διεύθυνσης Χωροταξίας».

Το ειδικό χωροταξικό, καίτοι κατά νόμον οφείλει ν΄ αφορά σε γενικές κατευθύνσεις, σχεδιασμό δηλαδή με ποιοτικά χαρακτηριστικά, εισάγει μια ρύθμιση με αμιγώς ποσοτικά χαρακτηριστικά.

Το περιφερειακό πλαίσιο

Ο κοινός νομοθέτης παραχωρεί την κανονιστική ρύθμιση θεμάτων χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού με τοπικό ενδιαφέρον σε όργανα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης. Κατά τη ΣτΕ Ολ 3661/2005 κανονιστικές πράξεις είναι λ.χ. οι όροι δόμησης και χρήσεων. Η πολυμορφία των κατά χώρο προβλημάτων δεν επιτρέπει ομοιόμορφες ρυθμίσεις και επιλογές για όλη την Επικράτεια ή για το σύνολο των θεμάτων της εκτελεστικής λειτουργίας (πρβλ. Δ. Τσάτσο, Συνταγματικό Δίκαιο, Τόμος Β΄, Οργάνωση και λειτουργία της Πολιτείας, σελ. 398).

Έτσι, για παράδειγμα το Κράτος δεν μπορεί οριζόντια να καθορίσει τη συμμετοχή των διαφόρων πηγών ενέργειας στη νησιωτική χώρα. Αρκεί να ορίσει τη σχέση μεταξύ των διαφορετικών πηγών (συμβατικών και ΑΠΕ). Ούτε μπορεί επίσης να εξομοιώσει τις ρυθμίσεις για παράδειγμα αδειοδότησης μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με εκείνη που αναφέρεται σε μονάδες διαχείρισης αποβλήτων. Οφείλει να θεσπίσει διαφορετικά διαχειριστικά πλαίσια.

Η τοπική αυτοδιοίκηση φέρει τη διοικητική αρμοδιότητα και την αντίστοιχη πολιτική ευθύνη για τη ρύθμιση των «τοπικών υποθέσεων».

Δεν παραβλέπεται, κατά την άσκηση της αρμοδιότητας αυτής, η υποχρέωση εναρμόνισης του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού με τις κατευθύνσεις του Ειδικού Πλαισίου. Σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 2 του ν. 2742/1999, το περιφερειακό σχέδιο πρέπει να εξειδικεύει και να συμπληρώνει τις επιλογές του ειδικού σχεδίου. Το άρθρο 8 παρ. 2 του ν. 2742/1999 καταργήθηκε με το άρθρο 13α παρ. 1α του ν. 4269/2014 (Α΄ 142/28.6.2014) με την επιφύλαξη των ειδικότερων διατάξεων του ν. 4269/2014. Το άρθρο 13α παρ. 2α του ν. 4269/2014 αναφέρει ότι η εναρμόνιση, υπό το φώς του περιφερειακού χωροταξικού, αφορά στις κατευθύνσεις του ειδικού χωροταξικού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα κενά ρύθμισης και μέχρι την έκδοση σχετικού πδ/τος καλύπτονται από προϋφιστάμενες διατάξεις.

Η σχέση μεταξύ των πλαισίων χωροταξικού σχεδιασμού

Η τοπική αυτοδιοίκηση υπακούει στην αρχή της επικουρικότητας. Η αρχή αυτή προβλέπει βαθμίδες διοικητικής αρμοδιότητας κάθε φορά που προηγούμενες, δηλαδή ανώτερες βαθμίδες δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν με επάρκεια τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Είναι κεντρικής σημασίας το γεγονός ότι συνταγματικά προστατεύονται και επιδιώκονται κοινωνικές ανάγκες. Στον τομέα της ενέργειας κατ΄ επέκταση, είναι σημαντικό να αντιλαμβανόμαστε την παραγωγή ενέργειας ως κοινωνικό αγαθό. Τον δε σχεδιασμό της χωροθέτησης και παραγωγής της ως κοινωνικής αποστολής τόσο του κεντρικού κράτους όσο και της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Ειδικότερα τώρα, μέσα χωροταξικού σχεδιασμού είναι το γενικό, τα ειδικά και τα περιφερειακά πλαίσια χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης. Με τις διατάξεις του ν. 2742/1999, του οποίου πολλά άρθρα καταργήθηκαν μεν από τον ν. 4269/2014, συνεχίζουν εν τούτοις να ισχύουν μέχρι ολοκληρώσεως του νέου πλαισίου, καθιερώθηκε σύστημα ιεράρχησης μεταξύ των διαφόρων επιπέδων χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού.

Το Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού αποτελεί σύνολο κειμένων ή/και διαγραμμάτων, στο οποίο καταγράφονται και αξιολογούνται οι παράγοντες που επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη χωρική ανάπτυξη και διάθρωση του εθνικού χώρου, αποτιμώνται οι χωρικές επιπτώσεις των διεθνών, ευρωπαϊκών και εθνικών πολιτικών, προσδιορίζονται, με προοπτική 15 ετών, οι βασικές προτεραιότητες και οι στρατηγικές κατευθύνσεις για τη χωρική ανάπτυξη και την αειφόρο οργάνωση του εθνικού χώρου (καταργηθέν άρθρο 6 του ν. 2742/1999).

Τα Ειδικά χωροταξικά πλαίσια εξειδικεύουν και συμπληρώνουν τις κατευθύνσεις του γενικού πλαισίου, συγκροτούν με αυτό ένα συνεκτικό σύνολο γενικών κατευθύνσεων χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης σε εθνικό επίπεδο και περιλαμβάνουν επιλογές στρατηγικού χαρακτήρα συναρτώμενες με μακροπρόθεσμες εκτιμήσεις, εντασσόμενες στα προγράμματα οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, που εγκρίνονται από την Ολομέλεια της Βουλής κατ΄ άρθ. 79 παρ. 8 του Συντάγματος και γενικές κατευθύνσεις και ειδικότερες ρυθμίσεις, για τη θέσπιση των οποίων παρέχεται νομοθετική εξουσιοδότηση με τις διατάξεις του (καταργηθέν  άρθρο 7 του ν. 2742/1999).

Τα Περιφερειακά Πλαίσια εγκρίνονται με απόφαση του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ, καταρτίζονται για κάθε περιφέρεια της Χώρας και περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων, «τις κατευθύνσεις και τα προγραμματικά πλαίσια για τη χωροθέτηση των βασικών παραγωγικών δραστηριοτήτων του πρωτογενούς, δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα και ιδίως τις περιοχές, υπό μορφή εναλλακτικών δυνατοτήτων (καταργηθέν  άρθρο 8 του ν. 2742/1999).

Η ΣτΕ 387/2014 [Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια] αναφέρει ότι: τα υποκείμενα χωροταξικά σχέδια πρέπει να εκπονούνται εντός του πλαισίου του υπερκείμενου σχεδιασμού «και να είναι σύμφωνα με τις κατευθύνσεις και προτάσεις του, ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση των γενικών επιλογών του και να επιτυγχάνεται συνεκτική διαχείριση του χώρου». Και συνεχίζει ότι: «για την εκπλήρωση των στόχων αυτών, κατά την κατάρτιση των χωροταξικών πλαισίων και λοιπών σχεδίων πρέπει να λαμβάνονται ιδίως υπ΄ όψη οι ακόλουθες αρχές: α) Η εξασφάλιση ισάξιων όρων διαβίωσης και ευκαιριών παραγωγικής απασχόλησης των πολιτών σε όλες τις περιφέρειες της χώρας … β) Η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών και η βελτίωση των υποδομών … γ) Η διατήρηση, ενίσχυση και ανάδειξη της οικιστικής και παραγωγικής πολυμορφίας καθώς και της φυσικής ποικιλότητας στις αστικές και περιαστικές περιοχές, αλλά και στην ύπαιθρο και ιδιαίτερα στις παράκτιες, νησιωτικές και ορεινές περιοχές καθώς και στις περιοχές που παρουσιάζουν αυξημένη βιομηχανική και τουριστική ανάπτυξη. δ) Η εξασφάλιση της ισόρροπης σχέσης μεταξύ του αστικού, περιαστικού και αγροτικού χώρου … ε) Η κοινωνική, οικονομική, περιβαλλοντική και πολιτισμική αναζωογόνηση των μητροπολιτικών κέντρων, των πόλεων και των ευρύτερων περιαστικών περιοχών τους … στ) Η ολοκληρωμένη ανάπτυξη, ανάδειξη και προστασία των νησιών, των ορεινών και των παραμεθόριων περιοχών της χώρας και ιδιαίτερα η ενίσχυση του δημογραφικού και πληθυσμιακού τους ισοζυγίου, η διατήρηση και ενθάρρυνση των παραδοσιακών παραγωγικών κλάδων τους και της παραγωγικής πολυμορφίας τους … καθώς και η προστασία των φυσικών και πολιτιστικών τους πόρων. ζ) Η συστηματική προστασία, αποκατάσταση, διατήρηση και ανάδειξη των περιοχών, οικισμών, τοπίων που διαθέτουν στοιχεία φυσικής, πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. η) Η συντήρηση, αποκατάσταση και ολοκληρωμένη διαχείριση των δασών των αναδασωτέων περιοχών και των αγροτικών εκτάσεων. θ) Η ορθολογική αξιοποίηση και η ολοκληρωμένη διαχείριση των υδάτινων πόρων. ι) Ο συντονισμός των δημόσιων προγραμμάτων και έργων που έχουν χωροταξικές επιπτώσεις …» (άρθρο 2 παρ. 2)».

Αξίζει να σημειωθεί ότι η μέχρι σήμερα σχετική νομολογία του ΣτΕ αφορά σε παραβάσεις διοικητικής αδειοδότησης ενεργειακών μονάδων που υπερέβαλλαν του επιτρεπτού ορίου.

Αν και το Ειδικό χωροταξικό στόχο έχει, σύμφωνα με το άρθρο 1α, τη διαμόρφωση πολιτικών χωροθέτησης έργων ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ, τις κατευθυντήριες δηλαδή βάσει των οποίων οι Περιφέρειες καλούνται να χωροθετήσουν και να εγκρίνουν μονάδες παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, εντούτοις εισάγει μια απαγόρευση η οποία κατά παράβαση του άρθρου 102 του Συντάγματος εμποδίζει την πρωτοβουλία και την ελεύθερη δράση των Περιφερειών.

Στάθμιση μεταξύ αποκέντρωσης και δημοσίου συμφέροντος

Το ισχύον Ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ θέτει ένα Συνταγματικό, πολιτικό και οικονομικό δίλημμα.

Συνταγματικά σταθμίζει τη δεδομένη ιεράρχηση του σχεδιασμού (102 του Συντάγματος) με την οικονομική ανάπτυξη των ΑΠΕ προς όφελος του γενικού συμφέροντος (106 του Συντάγματος). Πολιτικά σταθμίζει την αποκέντρωση με την ενεργειακή επάρκεια. Οικονομικά σταθμίζει την ανάπτυξη των ΑΠΕ με τη διατήρηση των οικοσυστημάτων.

Τα διλήμματα έχουν μιαν ιδιαίτερη ικανότητα διείσδυσης στη συλλογική συνείδηση. Δημιουργούν μια τεχνητή πόλωση μεταξύ δύο επιλογών, πολλές φορές αποσιωπώντας μια τρίτη εναλλακτική. Σε Συνταγματικό επίπεδο το δίλημμα οφείλει να σταθμιστεί. Λόγοι δημοσίου συμφέροντος δεν δύνανται ν΄ αποτελούν αιτία ανατροπής της διοικητικής δομής ενός κράτους.

Σε πολιτικό επίπεδο το δίλημμα οφείλει να σταθμιστεί. Η ανάγκη αποκέντρωσης της διοίκησης εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να θυσιαστεί χάριν της ενεργειακής επάρκειας. Στην πραγματικότητα οι δύο επιδιώξεις ουδόλως έρχονται σε σύγκρουση. Το αντίθετο συμβαίνει. Η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων είναι η προϋπόθεση εξασφάλισης της ενεργειακής επάρκειας.

Σε οικονομικό επίπεδο το δίλημμα επίσης οφείλει να σταθμιστεί. Η ανάπτυξη των ΑΠΕ δεν οδηγεί υποχρεωτικά σε περιβαλλοντική υποβάθμιση. Εκτός της θεωρητικής συμβίωσης οικονομίας και οικολογίας κατά την αρχή της αειφορίας, τεχνικά μπορούν ν΄ αναπτυχθούν με ήπιο τρόπο μονάδες ΑΠΕ εφ΄ όσον υπάρχει ένα πλαίσιο ορθολογικού σχεδιασμού. Εύλογα γεννάται το ερώτημα γιατί τίθεται το δίλημμα, αφού είναι αμφίβολο.

Διότι, σε Συνταγματικό επίπεδο, ένα συγκεντρωτικό διοικητικό σύστημα ευνοεί τον ταχύτερο και αποτελεσματικότερο τρόπο επιβολής της κεντρικής εξουσίας. Διότι, σε πολιτικό επίπεδο το Κράτος υπηρετεί ένα σύστημα εκχώρησης κρατικής περιουσίας σε ιδιώτες. Διότι, σε οικονομικό επίπεδο το Κράτος προωθεί τις βιομηχανικές ΒΑΠΕ, καίτοι αυτές δεν υπηρετούν το γενικό καλό, αλλά την κερδοφορία των ιδιωτών διαχειριστών των συστημάτων ενέργειας.

Η τρίτη επιλογή που αποσιωπάται ως εναλλακτική είναι ο σχεδιασμός στο πλαίσιο του Συντάγματος. Δηλαδή, η ταυτόχρονη τήρηση της διοικητικής ιεραρχίας και η χωροθέτηση ενεργειακών έργων με βάση τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και η παραγωγή με βάση τις ενεργειακές ανάγκες.

Η επιλογή αποσιωπάται, διότι άμεσα οδηγεί σε χαμηλότερη παραγωγή λόγω χαμηλής τοπικής ζήτησης. Και στο σημείο αυτό ξεκινά η σύγκρουση συμφερόντων. Η ιεράρχηση των αρμοδιοτήτων που επιβάλλει το αποκεντρωτικό σύστημα διοικητικής οργάνωσης παρακάμπτεται με την επίκληση σοβαρών λόγων δημοσίου συμφέροντος.

Και για να κατανοήσουμε καλύτερα τι σημαίνει αποκεντρωτικό σύστημα διοικητικής οργάνωσης, πρέπει πρώτα να αντιληφθούμε τι σημαίνει συγκεντρωτικό σύστημα διοικητικής οργάνωσης. Συγκεντρωτικό είναι το σύστημα διοικητικής  οργάνωσης, στο οποίο τα όργανα του κράτους έχουν αρμοδιότητα για κάθε θέμα διοικητικής ενέργειας σε όλη την εδαφική περιοχή, στην οποία εκτείνεται η δραστηριότητά τους, ακόμη δηλαδή και γι΄ αυτά, που αφορούν τις διοικητικές περιφέρειες (Δ. Τσάτσος, «Συνταγματικό Δίκαιο», τόμ. Β΄, Οργάνωση και λειτουργία της Πολιτείας, β΄ έκδοση, σ. 387).

Το αποκεντρωτικό σύστημα διοικητικής οργάνωσης

Το Ελληνικό Σύνταγμα έχει επιλέξει τον τρόπο διοικητικής οργάνωσης του Κράτους. Το άρθρο 101 του Συντάγματος προβλέπει ότι η διοίκηση οργανώνεται σύμφωνα με το αποκεντρωτικό σύστημα. Το άρθρο 102 παρ. 1 του Ελληνικού Συντάγματος προβλέπει ότι οι ΟΤΑ είναι υπεύθυνοι για τη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων· μάλιστα σε περίπτωση σύγκρουσης αρμοδιοτήτων μεταξύ ΟΤΑ και κεντρικής διοίκησης, συντρέχει υπέρ των πρώτων τεκμήριο αρμοδιότητας. Ο δε ν. 3852/2010 (Καλλικράτης) αναγνωρίζει με τις διατάξεις του άρθρου 186 επ. ενεργό ρόλο των Περιφερειών στον περιφερειακό αναπτυξιακό σχεδιασμό μέσω της εξειδίκευσης των στόχων και των κατευθύνσεων της αναπτυξιακής (εθνικής) πολιτικής (άρθρο 186ΙΙΑ2), αλλά και της σύνταξης προτάσεων για τη διαμόρφωση της περιφερειακής αναπτυξιακής πολιτικής (άρθρο 186ΙΙΑ3).

Και σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, η ανάπτυξη περιφερειακών πολιτικών γνωρίζει ιδιαίτερη αναγνώριση τα τελευταία χρόνια. Η αποκέντρωση της πολιτικής εξουσίας μέσω της αυτοδιοίκησης των Περιφερειών συνιστά αναφαίρετο στοιχείο Δημοκρατίας, όπως η έννοια αυτή ανανοηματοδοτείται υπό το φως της αρχής της επικουρικότητας. Πιο απλά, οι αποφάσεις μεταφέρονται εγγύτερα στους πολίτες, οι τελευταίοι αισθάνονται και γίνονται περισσότερο υπεύθυνοι για την κοινή τους πορεία (βλ. Λ. Παπαδοπούλου, «Η Αυτοδιοίκηση στην ΕΕ», στον δικτυακό χώρο http://www.constitutionalism.gr/site/1752-i-aytodioikisi-stin-e-e/).

Σε ένα συγκεντρωτικό σύστημα διοικητικής οργάνωσης, όπου το κεντρικό κράτος μετατρέπει τη διακριτική ευχέρεια των ΟΤΑ σε δέσμια αρμοδιότητα, όπου οι Υπουργικές αποφάσεις δεν περιορίζονται σε γενικές κατευθύνσεις, αλλ΄ υπαγορεύουν κατά λέξη το περιεχόμενο του υποκείμενου περιφερειακού σχεδιασμού, όπου μια ομάδα τεχνοκρατών καθορίζει a priori τα ποσοτικά χαρακτηριστικά για την έγκριση περιβαλλοντικών όρων έργων και δραστηριοτήτων ΑΠΕ, καταργείται εν τοις πράγματοι η έννοια της τοπικής αυτοδιοίκησης. Στρεβλώνεται ο χαρακτήρας της διοίκησης των τοπικών υποθέσεων. Ακυρώνεται η διοικητική και πολιτική αυτοτέλεια των περιφερειακών οργάνων. Και θα μπορούσε κανείς να πει ότι η συνταγματική εκτροπή αυτή γίνεται για κάποιο λόγο. Ότι η προσβολή του άρθρου 102 του Συντάγματος δικαιολογείται κατ΄ επίκληση σοβαρών λόγων δημοσίου συμφέροντος. Είναι γεγονός ότι το επιχείρημα αυτό χρησιμοποιείται από την απόφαση 1421/2013 του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Η επίκληση σοβαρών λόγων δημοσίου συμφέροντος

Με την 1421/2013 απόφαση του ΣτΕ κρίθηκε ότι οι διατάξεις, με τις οποίες παρέχεται η κατ΄ εξαίρεση δυνατότητα άμεσης εφαρμογής των κατευθύνσεων του ειδικού χωροταξικού σχεδίου για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με παράλληλη αναστολή της ισχύος των κατώτερων μέσων χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, δεν αντίκεινται στις συνταγματικές διατάξεις του άρθρου 24 παρ. 2 του Συντάγματος. Και τούτο, διότι με τις νεότερες αυτές ρυθμίσεις εισάγονται μεν αποκλίσεις από τα γενικώς ισχύοντα περί των σχέσεων των διαφόρων επιπέδων σχεδιασμού, με τα οποία δεν επιτρέπεται η απ΄ ευθείας εφαρμογή των ειδικών χωροταξικών πλαισίων κατά πλήρη παραγκωνισμό των πολεοδομικών και χωροταξικών μέσων εξειδικεύσεώς τους, η διαφοροποίηση ωστόσο αυτή, με την οποία αποδίδεται απόλυτη προτεραιότητα σε υπέρτερου επιπέδου χωροταξικό σχεδιασμό, σε ουδεμία συνταγματική διάταξη αντίκειται, δικαιολογείται δε κατ΄ επίκληση σοβαρών λόγων δημοσίου συμφέροντος, συνισταμένων στην ανάγκη προώθησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ως κύριου μέσου για την αποτροπή των κλιματικών μεταβολών και τον περιορισμό των δυσμενών επιπτώσεών τους (βλ. αναλυτικά το εξαιρετικό άρθρο της  Αικ. Σακελλαροπούλου, Συμβούλου Επικρατείας, «Χωροταξία και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», περιοδικό: «Θεωρία και Πράξη Διοικητικού Δικαίου» (ΘΠΔΔ), τ. 2/2014, σ. 9).

Κρίσιμα συμπεράσματα της ΣτΕ 1421/2013 και της ΣτΕ 387/2014

Πρώτο συμπέρασμα της ΣτΕ 1421/2013 είναι ότι η δυνατότητα άμεσης εφαρμογής των κατευθύνσεων του ειδικού χωροταξικού σχεδίου για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελεί εξαίρεση, απόκλιση από τον κανόνα ιεράρχησης των επιπέδων σχεδιασμού. Δεν αναιρείται η διοικητική και πολιτική αυτοτέλεια της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Δεύτερο συμπέρασμα της ΣτΕ 1421/2013 είναι ότι ως «δημόσιο συμφέρον» νοείται η δημόσια ωφέλεια και η αποτροπή των κλιματικών μεταβολών.

Περαιτέρω από τη ΣτΕ 387/2014 εξάγουμε το συμπέρασμα ότι ακόμη αναγνωρίζεται ένα σαφές πλαίσιο διακριτικής ευχέρειας των Περιφερειών αναφορικά με την εφαρμογή του Ειδικού Χωροταξικού Σχεδιασμού.

Πώς όμως μπορεί να περιμένει κανείς την εκάστοτε Περιφέρεια ν΄ ασκήσει τη διακριτική της ευχέρεια σύμφωνα με το καταργηθέν άρθρο 8 του ν. 2742/1999, δηλαδή ν΄ «αναζητήσει κατά προτεραιότητα τον καθορισμό Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτήτων (ΠΟΑΠΔ) καθώς και τις περιοχές, για τις οποίες, αντίστοιχα, απαιτείται ο καθορισμός Περιοχών Ειδικών Χωρικών Παρεμβάσεων (ΠΕΧΠ) και Σχεδίων Ολοκληρωμένων Αστικών Παρεμβάσεων (ΣΟΑΠ)», όπως επίσης τις κατευθύνσεις «για την ισόρροπη και αειφόρο διάρθρωση του περιφερειακού οικιστικού δικτύου» και «τις βασικές προτεραιότητες για την προστασία, διατήρηση και ανάδειξη της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιφέρειας». Πώς θ΄ αξιολογήσει, αν δεν έχει τη δυνατότητα ν΄ «αναζητήσει τις περιοχές», να «καθορίσει προτεραιότητες», να «διαμορφώσει τις προτάσεις», ν΄ αξιολογήσει την υπάρχουσα κατάσταση και τις προοπτικές»; καίτοι η Περιφέρεια είναι η βαθμίδα διοίκησης που μπορεί να γνωρίζει καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη τις «φυσικές, οικονομικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητες κάθε περιφέρειας».

Πώς μπορεί να περιμένει κανείς την εκάστοτε Περιφέρεια να σταθμίσει τα κριτήρια που αναφέρει (ως άνω) η ΣτΕ 387/2014, αν το υπερκείμενο χωροταξικό περιορίζει τις επιλογές εφαρμογής των υποκείμενων χωροταξικών σε «μία», απαγορεύοντας σε αυτά να θεσμοθετήσουν ρυθμίσεις αυστηρότερες. Τι σημαίνει ρυθμίσεις αυστηρότερες; Εκεί όπου το γενικό πλαίσιο προβλέπει 1.200 ΜW παραγωγής, το περιφερειακό χωροταξικό δεν μπορεί να επιτρέψει (μέσω της αδειοδότησης) μόνο για παράδειγμα 800 ΜW. Θα πρέπει ν΄ αδειοδοτήσει 1.200 MW παραγωγής.

Και περιμένουμε τελικά, αφού το Περιφερειακό σχέδιο εναρμονισθεί άκριτα με το Ειδικό χωροταξικό, χωρίς ν΄ αξιολογήσει καμία επίπτωση συνολικά σε επίπεδο περιφέρειας, να κληθεί ένας διοικητικός υπάλληλος να κάνει έρευνα φέρουσας ικανότητας των οικοσυστημάτων της περιοχής χωροθέτησης; Να εγκρίνει ή ν΄ απορρίψει μια μελέτη εγκατάστασης και λειτουργίας βάσει του άρθρου 24 του Συντάγματος ασκώντας τις συνταγματικές υποχρεώσεις «ρυθμιστικής αρμοδιότητας» και «ελέγχου» του Κράτους, ώστε να «εξυπηρετείται η λειτουργικότητα και η ανάπτυξη των οικισμών και να εξασφαλίζονται οι καλύτεροι δυνατοί όροι διαβίωσης»; Ή μήπως υπό το φως του fast track, του ν. 3894/2010 για την υλοποίηση των στρατηγικών επενδύσεων, να αντικατασταθεί ολότελα η διαδικασία έγκρισης περιβαλλοντικών όρων με μια υπουργική απόφαση.

Συμπέρασμα

Το 2014 η ζήτηση ενέργειας κάθε είδους ενεργειακών εγκαταστάσεων στη χώρα μας ανερχόταν περίπου στις 3.400 GWh. Το ίδιο έτος η παραγωγή υπερσκέλισε την κατανάλωση ενέργειας. Ανήλθε σε περίπου 4.000 GWh (3.500 GWh από συμβατικές μονάδες και 600 GWh από ΑΠΕ) [http://www.admie.gr/deltia-agoras/miniaia-deltia-energeias/].

Το επιχείρημα «της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας», ως αιτιολογικός λόγος ποσοτικού καθορισμού του ορίου παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ, δεν υφίσταται. Κατ΄ επέκταση δεν μπορεί να θεραπεύσει μια έστω και κατ΄ εξαίρεση συντρέχουσα ή αποκλειστική αρμοδιότητα του κράτους που επιβάλλεται από λόγους γενικού συμφέροντος.

Η προώθηση των ΒΑΠΕ χωρίς την αντίστοιχη αναλογική μείωση των συμβατικών μορφών παραγωγής, δεν διαμορφώνει ένα σωστό βιώσιμο ισοζύγιο, που συνδυάζει οικολογικές ανησυχίες με πραγματικές ενεργειακές ανάγκες. Δεν δίνει κίνητρο για αύξηση της παραγωγής μέσω βιώσιμων, ορθά χωροθετημένων μονάδων παραγωγής. Δεν δίνει τέλος σε μια τεχνικά παρωχημένη, περιβαλλοντικά ζημιογόνα και επικίνδυνη για την ανθρώπινη υγεία τεχνολογία καύσης ορυκτών πόρων. Δεν δημιουργεί τους συσχετισμούς που θα οδηγήσουν στην υλοποίηση του οράματος της απεξάρτησης από τις συμβατικές πηγές ενέργειας.

Το επιχείρημα «της ανάγκης αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής» ως αιτιολογικός λόγος ποσοτικού καθορισμού ελαχίστου ορίου παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ δεν υφίσταται. Ούτε αυτός ο λόγος μπορεί να θεραπεύσει μια κατ΄ εξαίρεση συντρέχουσα ή αποκλειστική αρμοδιότητα του κράτους, που επιβάλλεται από λόγους γενικού συμφέροντος.

Κανένα έργο ή δραστηριότητα δεν πρέπει να χωροθετείται, αν δεν υπάρχει εθνικός ή τομεακός χωροταξικός σχεδιασμός. Όμως παράλληλα κανένας εθνικός ή τομεακός χωροταξικός σχεδιασμός δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον περιφερειακό σχεδιασμό, πόσο μάλλον να εφαρμοστεί αποτελεσματικά παρακάμπτοντας την τοπική αυτοδιοίκηση. Η αξιολόγηση, η εξειδίκευση και η τοπική προσαρμογή του όποιου υπερκείμενου σχεδιασμού θα είναι πάντα απαραίτητη για γεωγραφικούς, πολιτιστικούς και περιβαλλοντικούς λόγους. Ο γεωγραφικός κατακερματισμός, ο νησιωτικός χαρακτήρας, η διαχείριση των υδάτων και η διαφορετικότητα κλίματος και οικοσυστημάτων αναδεικνύουν τον Περιφερειακό Χωροταξικό Σχεδιασμό σε μείζον διοικητικό εργαλείο προληπτικής περιβαλλοντικής προστασίας.

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι η απαγόρευση του άρθρου 21ΙΙα της υα 49828/03.12.2008 (Β΄ 2464/03.12.2008) στις Περιφέρειες να εισάγουν περιοριστικές ρυθμίσεις για την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ συνιστά προσβολή της αρχής της αποκέντρωσης, όπως αυτή εκφράζεται στο άρθρο 102 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος, η δε προσβολή αυτή δεν θεραπεύεται από εξαιρετικούς λόγους γενικού συμφέροντος.


Ανεμογεννήτριες, ένα έγκλημα στις Κυκλάδες.

Posted on 04/05/2017 πηγή: Κίνηση Ενεργών Πολιτών Μυκόνου*ΚΕΠοΜ

(απόσπασμα) …

Τα προβλήματα της Αιολικής ενέργειας.

Tα ΜΜΕ και η αιολική βιομηχανία προβάλλουν μόνο την θετική πλευρά των Αιολικών Πάρκων χωρίς να αναφέρουν τις σοβαρές επιπτώσεις που συνεπάγονται. Κατ΄ αρχήν η  παραγωγή ρεύματος από τις  Α/Γ είναι ασταθής και διακοπτόμενη επειδή ο αέρας φυσά με απρόβλεπτη δύναμη κάθε φορά.

Η ταχύτητα του ανέμου για να λειτουργήσει μια Α/Γ κυμαίνεται μεταξύ 3m/s και 25m/s. (10-90 km/h). Κάτω ή πάνω από αυτά τα όρια οι Α/Γ μένουν ακίνητες. Όταν όμως σταματάνε να λειτουργούν, τότε χάνουν το συγχρονισμό τους με το κεντρικό σύστημα και η παραγωγή ενέργειας σταματά. Αυτό είναι ένα βασικό μειονέκτημα της αιολικής ενέργειας ότι δηλ. δεν μπορείς να την έχεις τη στιγμή που τη χρειάζεσαι . Κάθε kWh από Α/Γ είτε χρησιμοποιείται στιγμιαία είτε χάνεται επειδή δεν υπάρχει τρόπος αποθήκευσης της ενέργειας. (Στη Δανία δεν έχουν βρει κάποιο αποτελεσματικό τρόπο αποθήκευσης, γι αυτό εξάγουν την πλεονάζουσα ενέργεια στις γειτονικές χώρες).

H παραγόμενη ενέργεια είναι τόσο ασταθής και χαοτική – κυμαίνεται μεταξύ του μηδενός και του μέγιστου – ώστε τα Αιολικά Πάρκα ποτέ δεν θα μπορέσουν να παράγουν φορτίο βάσης. (The Wind Farm Scam  – 2009).

Το σύστημα λοιπόν δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στα Αιολικά Πάρκα για να μείνει σταθερό, αλλά χρειάζεται πάντα διαθέσιμες εφεδρείες ( φορτίο βάσης) από άλλη πηγή, όπως τα ορυκτά καύσιμα. Οι θερμοηλεκτρικοί σταθμοί συνεπώς (όπως της Πάρου), είναι απαραίτητοι για να κρατούν σταθερή την τάση του συστήματος που σε αντίθετη περίπτωση κινδυνεύει από ξαφνική πτώση.

Τα χιλιάδες ΜW αιολικής ενέργειας που σχεδιάζονται να διεισδύσουν στο σύστημα, πρέπει με άλλα λόγια  να υποστηρίζονται από αντίστοιχα ΜW ενέργειας εργοστασίων άνθρακα , λιγνίτη ή φυσικού αέριου. Σύμφωνα με την  E.ΟΝ Netz, την εταιρεία που λειτουργεί τα περισσότερα Αιολικά Πάρκα στη Γερμανία, «τα Αιολικά Πάρκα δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα θερμοηλεκτρικά εργοστάσια παρά μόνο σε ένα περιορισμένο βαθμό»

Πράγματι το Der Spiegel  ανακοίνωσε  ότι η Γερμανία, αν και διαθέτει τη μεγαλύτερη αιολική ισχύ με 16.000 MW, ετοιμάζει 26 νέους ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς άνθρακα. Και η Δανία που έχει εγκατεστημένη αιολική ισχύ άνω των 6.000 MW δεν έχει κλείσει τους συμβατικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος.

 Η ΜΕΙΩΣΗ ΣΕ ΕΚΠΟΜΠΕΣ  CO2

Eίναι αλήθεια ότι οι Α/Γ δεν παράγουν καθόλου CO2, ωστόσο μοιάζουν περισσότερο με τη χρήση ακριβών φαρμάκων αμφίβολης αποτελεσματικότητας στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.

Ο ισχυρισμός ότι μία MWh ΑΠΕ αντικαθιστά μία MWh θερμοηλεκτρικής ενέργειας δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Αυτό συμβαίνει επειδή η λειτουργία των Α/Γ προϋποθέτει την παράλληλη λειτουργία θερμοηλεκτρικών σταθμών που παρέχουν το φορτίο βάσης και συνεπώς δεν υπάρχει ένα προς ένα αντικατάσταση της ανανεώσιμης με την συμβατική ενέργεια.

Κατά δεύτερο λόγο κάθε MW εγκαταστημένης αιολικής ισχύος έχει μειωμένη απόδοση κατά τουλάχιστον 30%. Παρόλα αυτά η βιομηχανία αιολικής ενέργειας υπολογίζει το όφελος σε εκπομπές CO2 με βάση την ονομαστική ισχύ και όχι την πραγματική.

Φαινομενικά υπάρχει εξοικονόμηση, ωστόσο σε χώρες με εκτεταμένα Αιολικά Πάρκα όπως η Δανία, οι εκπομπές CO2 δεν έχουν μειωθεί (Etherington  2009). Ο λόγος είναι ότι όταν η αιολική ισχύς ανέρχεται σε χιλιάδες ΜW, απαιτούνται νέοι υποστηρικτικοί θερμοηλεκτρικοί σταθμοί που λειτουργούν παράλληλα με χαμηλό ρυθμό παραγωγής και κατά συνέπεια εκπέμπουν CO2.

ολόκληρο στο https://kepom.wordpress.com/2017/05/04/anemogenitries-ena-egklima-stis-kyklades/?iframe=true&theme_preview=true

Advertisements

Written by dds2

Μαΐου 4, 2017 στις 6:43 μμ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: