περιβάλλον και πολιτική

άρθρα για τους σκοτεινούς και βάρβαρους Γερμανούς και τους καταδικασμένους εμάς

leave a comment »

O χαμένος πολιτισμός του «δημοσίου συμφέροντος»

(άρθρο που στηρίζει την θέση ότι η ιδιωτικότητα και το ιδιωτικό προέχει για τους επικαιρικά κυρίαρχους της τωρινής Ευρώπης, τους Γερμανούς. Που όμως κατά βάθος παραμένουν -κατά την άποψή μου- ακόμη, περισσότερο πρωτόγονοι από άλλους ευρωπαϊκούς πολιτισμούς. «Βάρβαροι» κατά τον συγγραφέα του άρθρου.)

Tου Χρηστου Γιανναρα, «K» 16/12/2012

Στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα υπήρξε μια έκρηξη ενδιαφέροντος, ερευνητών και κοινού, για τις ιστορικές καταβολές της σημερινής Eυρώπης. Aφορμή πρέπει να ήταν οι προσπάθειες της ευρωπαϊκής ενοποίησης: Tο όραμα να οικοδομηθεί μια Eυρώπη ενωμένη, ύστερα από τόσους αιώνες πολυαίμακτων συρράξεων και με νωπή τη φρίκη δύο ενδοευρωπαϊκών πολέμων που έγιναν παγκόσμιοι βυθίζοντας την ανθρωπότητα σε απερίγραπτη θηριωδία.

Eγραφε ο κορυφαίος γάλλος μεσαιωνολόγος Jacques Le Goff προλογίζοντας μια διεθνή εκδοτική σειρά με τίτλο «Xτίζοντας την Eυρώπη»: «Oικοδομείται η ενωμένη Eυρώπη. Eίναι μια μεγάλη ελπίδα. Δεν θα πραγματωθεί το όραμα, αν αγνοήσουμε την Iστορία. Mια Eυρώπη χωρίς την ιστορία της θα ήταν ορφανή και δυστυχισμένη. Γιατί το σήμερα έρχεται από το χθες και το αύριο βγαίνει από το παρελθόν. Eνα παρελθόν που δεν πρέπει να παραλύει το παρόν, αλλά να το βοηθάει να είναι διαφορετικό, με πιστότητα στις καταβολές του, και καινούργιο, επειδή σαρκώνει την πρόοδο».

Mια πλήθουσα βιβλιογραφία συνοδεύει την έκρηξη ενδιαφέροντος για τον πρώιμο Mεσαίωνα, τη μετα-ρωμαϊκή ή βαρβαρική Eυρώπη, μήτρα της σημερινής. Θα ήθελα να συστήσω στον αναγνώστη μου το σύντομο, συναρπαστικό μελέτημα του Michel Rouche, καθηγητή της πρώιμης μεσαιωνικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Λίλλης αρχικά και της Σορβόννης μετέπειτα. Eχει τίτλο «O Δυτικός πρώιμος Mεσαίωνας» και περιέχεται στον συλλογικό τόμο «Iστορία της ιδιωτικής ζωής» (του ιδιωτικού βίου σε σωστότερα ελληνικά) που κυκλοφορεί μεταφρασμένο από τις εκδόσεις «Kέδρος» (2010). O τόμος έχει την εγκυρότητα της επίβλεψης των κορυφαίων μεσαιωνολόγων Philippe Aries και Georges Duby – υπακούει στους όρους του γλαφυρού συγγραφικού ύφους και των δύο.

Eιδικά σήμερα ενδιαφέρει, νομίζω, τον Eλληνα αναγνώστη μια παράγραφος του μελετήματος του Rouche με τίτλο: «H αδυναμία των γερμανικών λαών να ξεχωρίσουν το ιδιωτικό από το δημόσιο». Tην εποχή που τα γερμανικά φύλα (Φράγκοι, Γότθοι, Bάνδαλοι, Bουργούνδιοι, Tεύτονες, Λογγοβάρδοι) εισέβαλαν και εγκαταστάθηκαν στα εδάφη της Pωμαϊκής Aυτοκρατορίας (4ος – 6ος μ. X. αι.) ο ελληνορωμαϊκός κόσμος και πολιτισμός είχε αναδείξει ως πρώτιστη ανάγκη και σπουδαιότατο αγαθό την οργανωμένη, με θεσμούς και νόμους, συλλογικότητα: το κράτος. Tο «δημόσιο» (η res publica), σε αντίθεση προς το ιδιωτικό, απέβλεπε στην «κοινωνία των αναγκών», δηλαδή προϋπέθετε ένα ποσοστό αυτοπαραίτησης του ατόμου από τον πρωτογονισμό των ενστίκτων κατοχής, κυριαρχίας-επιβολής, ηδονής. Kάτι τέτοιο ήταν αδιανόητο για τους Bαρβάρους. Δεν μπορούσαν τα βαρβαρικά φύλα να κατανοήσουν λειτουργίες συλλογικότητας, τον ρόλο του κράτους, την ανάγκη ισονομίας, την έγνοια για τις κοινές ανάγκες.

Aδυνατούν οι Bάρβαροι να συλλάβουν το νόημα του «δημοσίου συμφέροντος», τονίζει ο Rouche. H έννοια της φορολογίας, για παράδειγμα, τους είναι αδιανόητη: να εισφέρει ο καθένας κάτι από αυτά που κατέχει, προκειμένου να εξυπηρετηθούν κοινές ανάγκες. Φόρο, για τους Bαρβάρους, πληρώνουν μόνο οι δούλοι σαν έμπρακτη βεβαίωση υποταγής, υποτέλειας στον ηγεμόνα. Ως τα τέλη του Eκατονταετούς Πολέμου (14ος – 15ος αιώνας) η πρακτική της γενικής φορολόγησης ήταν αδιανόητη, τουλάχιστον στη Γαλλία. Στην πρώτη περίοδο της μετα-ρωμαϊκής, βαρβαρικής Δύσης, μονάδα συλλογικότητας είναι το φέουδο: O ένας κατέχει και διαφεντεύει, οι πολλοί υποτάσσονται και δουλεύουν για τον ένα. Eίναι ο πολεμικός αρχηγός (φεουδάρχης, βασιλιάς, πρίγκιπας, βαρώνος) που κατέχει μιαν έκταση γης και κομμάτια της παραχωρεί, ως αντάλλαγμα προσφοράς στρατιωτικών υπηρεσιών (beneficium) ή προς καλλιέργεια με ανταπόδοση του μέγιστου ποσοστού παραγωγής στον ιδιοκτήτη (vassalagium).

O ιστορικός της εποχής Γρηγόριος της Tours (6ος αι.) αποδίδει τον χαρακτηρισμό res publica μόνο στη Pωμαϊκή Aυτοκρατορία, με κέντρο τότε πια τη Nέα Pώμη – Kωνσταντινούπολη. «Tα βασίλεια και οι ηγεμονίες της Δύσης είναι ατομικές ιδιοκτησίες ενός δυνάστη», όχι κοινωνικά μορφώματα με θεσμούς και νόμους που υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον. H «ιδιωτικοποίηση των πάντων», (ακόμα και του πολέμου) είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα της Eυρώπης των Bαρβάρων – στους αντίποδες, κυριολεκτικά, του ελληνορωμαϊκού κόσμου που συνεχίζει την παράδοση της ελληνικής «πόλεως» της «πολιτικής τέχνης και επιστήμης», του κοινωνιοκεντρικού ελληνικού «παραδείγματος».

Ως και στα τέλη του 8ου αιώνα, το 798 στη Nαρβοννησία της μεσογειακής Γαλατίας, μαρτυρείται η τιμωρία της κλοπής με την ποινή του θανάτου και του φόνου με χρηματικό πρόστιμο! Φυσικό για κοινωνίες που αξιολογούσαν την περιουσία σαν σημαντικότερη από τη ζωή. Για τον βαρβαρικό πρωτογονισμό το να έχεις (να κατέχεις – κυριαρχείς) είναι πιο σημαντικό από το να υπάρχεις.

Σήμερα, ύστερα από δεκατρείς ολόκληρους αιώνες, με τα γερμανικά και πάλι φύλα στην πρωτοπορία της προσπάθειας για την «ευρωπαϊκή ενοποίηση», η βαρβαρική προτεραιότητα «ιδιωτικοποίησης των πάντων» (le phenomene de privatisation generale» κατά τη διατύπωση του Michel Rouche) επανέρχεται και επιβάλλεται εκβιαστικά στους λαούς της Eυρώπης. Ποιος μπορεί να αντισταθεί στην αδυσώπητη πλημμυρίδα του νεο-βαρβαρισμού; Eλληνική αντιπρόταση δεν υπάρχει πια, ο στόχος να πραγματωθεί η «πόλις», η αυτοδιαχειριζόμενη κοινότητα, η πολιτική ως «κοινόν άθλημα» για τον «κατ’ αλήθειαν βίο», είναι νοήματα ακατανόητα, στρεβλωμένα, φενακισμένα. Tην ενοποίηση της Eυρώπης διαχειρίζονται ιδιωτικά συμφέροντα πολυεθνικά, που τις ευρωπαϊκές κοινωνίες τις μεταχειρίζονται με τη λογική και τις πρακτικές της βαρβαρικής φεουδαρχίας. Kάποια «Mνημόνια» αποδείχνουν ότι και σήμερα το να κατέχεις είναι ασυγκρίτως σπουδαιότερο από το να υπάρχεις.

Tελικά μπορούμε να μιλάμε για δύο και μόνο «παραδείγματα» πολιτισμού (τρόπου του βίου) στην Iστορία: Tο ελληνικό κοινωνιοκεντρικό-πολιτικό και το βαρβαρικό ατομοκεντρικό. Tο δεύτερο αποδείχθηκε ακαταμάχητο, κατάπιε και εξαφάνισε πολλές και μακραίωνες παραδόσεις κοινοτισμού, κατορθώματα προτεραιότητας του δημόσιου απέναντι στο ιδιωτικό – είναι ο θρίαμβος του πρωτογονισμού των ενστίκτων, των ενορμήσεων θωράκισης του εγώ. Kορυφαίο επίτευγμα του βαρβαρικού «παραδείγματος» μοιάζει ο ατομοκεντρικός χαρακτήρας της νεωτερικής «Aριστεράς»: Aυτής που μιλούσε για κοινωνιοκεντρισμό (σοσιαλισμό) και εννοούσε πληρέστερη θωράκιση του ατόμου στη μαζική, απρόσωπη εκδοχή του ως παραγωγικής και καταναλωτικής μονάδας, συντεχνιακά συντονισμένης στην τυφλή (αντικοινωνική) διεκδίκηση προνομίων.

H ιστορική ανυπαρξία αντιπρότασης στη βαρβαρότητα είναι πανανθρώπινη τραγωδία.

Ακολουθεί το άρθρο του Νίκου Κωνσταντάρα για τα παραμύθια των αδερφών Γκρίμ. Λϊαν ενδιαφέρον το πρώτο και μεγαλύτερο μέρος του όπου δια μεσου αυτών των σκληρών στην πραγματικότητα παραμυθιών φωτίζεται το σκοτάδι που ενυπάρχει στην γερμανική ψυχή.

Οι Γκριμ, οι Γερμανοί και τα δικά μας παραμύθια

Tου Νικου Κωνστανταρα, «Κ» 22-23/12/2012

Αυτές τις μέρες, στη Γερμανία εορτάζονται -με αρκετή αμφιθυμία- τα 200 χρόνια από την έκδοση των παραμυθιών που συνέλεξαν και επιμελήθηκαν οι αδελφοί Γκριμ. Αμφιθυμία, επειδή τα πιο γνωστά και «πηγαία» παραμύθια του κόσμου θεωρούνται τουλάχιστον σε ένα βαθμό υπεύθυνα για το σκοτάδι που πιστεύουν κάποιοι Γερμανοί ότι υπάρχει μέσα τους. Τα παραμύθια και οι λαϊκές παραδόσεις, η θρησκεία, καθώς και η κυρίαρχη διήγηση της Ιστορίας παίζουν σημαντικότατο ρόλο στη διαμόρφωση εθνικής συνείδησης και συμπεριφοράς. Πολλά από τα σημερινά προβλήματα, αλλά και προτερήματα, των Ελλήνων μπορούν να εξηγηθούν από τη δική μας ανάγνωση της Ιστορίας, από τα δικά μας παραμύθια και την κυρίαρχη νοοτροπία.

Η περασμένη Πέμπτη ήταν η επέτειος της έκδοσης των 86 «Παιδικών και Οικογενειακών Παραμυθιών» των γλωσσολόγων και φιλολόγων Γιάκομπ και Βίλχελμ Γκριμ. Εκτοτε, η Κοκκινοσκουφίτσα, η Ωραία Κοιμωμένη, η Χιονάτη και οι Εφτά Νάνοι, οι Μουσικοί της Βρέμης και πολλές άλλες ιστορίες κατέκτησαν τον κόσμο, μπήκαν σε αμέτρητες παιδικές ψυχές. Γι’ αυτό γιορτάζεται η επέτειος, γι’ αυτό γίνεται ένα συνέδριο στην πόλη Κάσελ, κοντά στη γενέτειρα των Γκριμ, το οποίο ερευνά όλες τις πτυχές των παραμυθιών (από λεξικολογικές και ιστορικές έως ψυχαναλυτικές) και τις επιδράσεις τους σε άλλα έθνη και πολιτισμούς.

Η επέτειος, όμως, είναι ευκαιρία να εξεταστούν και άλλες, πιο σκοτεινές, παράμετροι αυτής της «κωδικοποίησης» της γερμανικής ψυχής. Πέρα από τα αγαπημένα παραμύθια, πολλά εκ των οποίων «εξαγνίστηκαν» μέσα από τη βιομηχανία θεάματος του Γουόλτ Ντίσνεϊ, υπάρχουν ιστορίες τρομακτικής βαρβαρότητας – με αδικίες, φόνους, κανιβαλισμούς, διαμελισμούς, κακές μητριές και καταστροφές αφελών παιδιών και ενηλίκων. Περιγράφουν έναν κόσμο σκληρό, άδικο και αμείλικτο, όπου η απροσεξία, η απερισκεψία, η αφέλεια, η απληστία, αλλά και η ατυχία έχουν μοιραίες συνέπειες. Οπως και η απείθεια.

Σήμερα, το βιβλίο των Γκριμ εκτιμάται περισσότερο στον υπόλοιπο κόσμο από ό, τι στην πατρίδα τους. Ο σχολιαστής Ματίας Μάτουσεκ, σε δοκίμιο στο περιοδικό Spiegel, έγραψε ότι «το πιο επιτυχημένο βιβλίο στη γερμανική γλώσσα» επιτρέπει την εξερεύνηση της «σκοτεινής ψυχής» του λαού ο οποίος εδώ και καιρό το αποστρέφεται. «Οι Γκριμ είναι δημοφιλέστεροι στην Κίνα απ’ ό, τι είναι εδώ» έγραψε ο Μάτουσεκ, σύμφωνα με τον Guardian. «Τι βλέπουν οι άλλοι σε εμάς που εμείς δεν βλέπουμε πια; Μήπως τυφλωθήκαμε από μία υπερβολική δόση σκοτεινών παραμυθιών;» αναρωτήθηκε, προσθέτοντας ότι η ναζιστική εποχή έσβησε το ενδιαφέρον των Γερμανών για τα παραμύθια. Οπως αναφέρει ο Guardian, στο βιβλίο «Ρίζες του γερμανικού εθνικισμού» του 1978 ο Λούις Σνάιντερ ισχυρίστηκε ότι οι αδελφοί Γκριμ συντέλεσαν στη διαμόρφωση κάποιων επικίνδυνων χαρακτηριστικών των Γερμανών, όπως η πειθαρχία, η υπακοή, ο αυταρχισμός, ο εκθειασμός της βίας και του εθνικισμού. Ο Γερμανός συγγραφέας Γκίντερ Μπίρκενφελντ είδε στα παραμύθια την εξήγηση για το «πώς οι Γερμανοί μπόρεσαν να διαπράξουν τα εγκλήματα του Μπέλσεν και του Αουσβιτς». Από τότε οι Γερμανοί προσπαθούν επιμελώς να χαράξουν διαφορετική πορεία.

Στην Ελλάδα δεν έχουμε ένα αντίστοιχο βιβλίο το οποίο αντικατοπτρίζει και, συνεπώς, καθορίζει νοοτροπίες και συμπεριφορές. Εχουμε, όμως, πολλά έργα και γεγονότα που συντελούν στη διαμόρφωση του χαρακτήρα μας, που επηρεάζουν τις αντιλήψεις και τις κινήσεις μας. Από τον κόσμο του Ομήρου, πριν από τη θέσπιση κοινωνικών και πολιτικών θεσμών που προστάτευαν ισόνομα τους πολίτες, μάθαμε ότι υπέρτατος θεσμός είναι να ευνοούμε τους δικούς μας (συγγενείς και φίλους) και να αδιαφορούμε ή και να βλάπτουμε τους εχθρούς μας. Οσο οι θεσμοί υπολειτουργούν, θα ανατρέχουμε σε τέτοιες συμπεριφορές, οι οποίες, με τη σειρά τους, υπονομεύουν τους θεσμούς. Εκτοτε, η Ιστορία, και ο τρόπος που αυτή μετατράπηκε σε λαϊκή διήγηση, σε παραμύθια και τραγούδια, είναι μια σειρά σπουδαίων επιτευγμάτων, όπως η Κλασική Αθήνα, η επέλαση του Αλεξάνδρου, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία, καθώς και ήττες, αλώσεις, αιχμαλωσία, αντίσταση και ανόρθωση.

Μάθαμε να αντιστεκόμαστε, αλλά δύσκολα να συνεργαζόμαστε. Γνωρίζοντας τους κύκλους, τα ύψη και τα βάθη της ανθρώπινης περιπέτειας, όπως τα αντικατοπτρίζει η θρησκεία μας, μάθαμε να συγχωρούμε. Δύσκολα αποφεύγουμε τη συντριβή, αλλά δεν την αποδεχόμαστε. Η κορυφαία γιορτή μας είναι η Ανάσταση, όπου εμείς, οι αθεράπευτα ατομικιστές, εκφράζουμε τη συλλογική ευχή για δεύτερη ευκαιρία.

Ακολουθεί οξυδερκέστατο άρθρο της Ζέζας Ζήκου (Οικονομική Καθημερινή 16/12/2012), με επισημάνσεις για το ανάλγητο και ατελέσφορο όσων γίνονται και προγραμματισμένο να γίνει.

Ψυχρά, υπολογισμένα, με βαθιά αίσθηση της Ιστορίας…

Ζέζας Ζήκου (Οικονομική Καθημερινή 16/12/2012)

Οταν αιμορραγείς ανεξέλεγκτα από μια ανοιχτή πληγή, χρειάζεσαι έναν γιατρό που αμέσως θα την επιδέσει – όχι έναν γιατρό που θα σου κάνει κήρυγμα. Και, όταν εκατομμύρια πρόθυμοι και ικανοί εργαζόμενοι παραμένουν άνεργοι, και όλο αυτό το τεράστιο ανθρώπινο δυναμικό πετιέται στα σκουπίδια, έχεις ανάγκη από πολιτικούς ηγέτες που εργάζονται για μια ταχεία ανάκαμψη, όχι από ανθρώπους που κάνουν κηρύγματα. Δυστυχώς, τα κηρύγματα είναι πολύ της μόδας. Γιατί αυτό που παρακολουθούμε σήμερα είναι αυτό που συμβαίνει όταν οι πολιτικοί που διαθέτουν επιρροή εξουσίας εκμεταλλεύονται μια κρίση, αντί να προσπαθούν να την επιλύσουν.

Ομως, η απόγνωση που προκαλεί η ανεργία απελευθερώνει τα «ζωώδη ένστικτα» των ανθρώπων. Θα επιβάλουν το διττό καθήκον για αλήθεια και δικαιοσύνη. Χωρίς φόβο. Χωρίς οργή καν. Ψυχρά, υπολογισμένα, με βαθιά αίσθηση της Ιστορίας.

Πάνω στον φόβο… των λέξεων, οι πολιτικοί έχτιζαν ανέκαθεν ολόκληρες καριέρες. Οι λέξεις όμως δεν φόβιζαν πάντα όλους το ίδιο. Η λέξη «πτώχευση» αντηχεί μάλλον τρομερή, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την πτώχευση μιας χώρας έναντι των δανειστών της. Οι κυβερνήσεις την αποφεύγουν. Την επισείουν μονάχα ως φόβητρο στον λαό, ώστε να υποταχθεί στη λογική της υποταγής στους δανειστές. Για την πτώχευση έναντι των δανειστών προτιμούν πιο κομψές εκφράσεις: επιμηκύνσεις, μετακυλίσεις, επαναγορές, αναδιαρθρώσεις (και άλλα συνώνυμα της στάσης πληρωμών).

Οι ίδιες κυβερνήσεις χρησιμοποιούν το ίδιο διακριτικά τη λέξη «εσωτερική υποτίμηση» (μείωση του γενικού επιπέδου των μισθών και των τιμών), που όμως στην πραγματικότητα δεν είναι και αυτή παρά μια πτώχευση: η πτώχευση του λαού. Επειδή είναι άκομψο να παραδεχθούν ότι, προκειμένου να πτωχεύσουν έναντι των δανειστών τους, προτιμούν να πτωχεύσουν έναντι των πολιτών τους, αθετώντας όλα όσα τούς οφείλουν: δημόσιες υπηρεσίες, μισθούς, συντάξεις, ασφάλιση, παιδεία, υγεία και πολλά άλλα που θυσιάζονται για να εξοφληθεί το χρέος.

Ωσότου να πεθάνει από τα χρέη η κοινωνία. Και τότε μπαίνουν στο τραπέζι όλες αυτές οι επιμηκύνσεις, οι μετακυλίσεις, οι επαναγορές, οι αναδιαρθρώσεις και οι ευφημισμοί της στάσης πληρωμών, που διαρκούν όσο ακόμη ο οφειλέτης αναπνέει. Αυτό ακριβώς συμβαίνει σήμερα στη χρεοκοπημένη Ελλάδα και στην υπερχρεωμένη Ευρώπη. Οπως και στις υπερχρεωμένες ΗΠΑ. Τα συμφέροντα της ολιγαρχίας του χρήματος βλέπουν την κρίση του χρέους σαν μια μεγάλη ευκαιρία διαρπαγής. Με τη συνενοχή κυβερνήσεων, η κρίση του χρέους λειτουργεί γι’ αυτά τα συμφέροντα σαν μονόδρομος. «Ποτέ άλλοτε σε περίοδο κρίσης, οι εκατομμυριούχοι δεν είχαν συγκεντρώσει τόσο πλούτο», έγραφε η εφημερίδα Financial Times. Η κρίση του χρέους δεσμεύει τους πολίτες των χωρών να εργάζονται στο διηνεκές για την αποπληρωμή του, με όρους που καθιστούν ουσιαστικά ανέφικτη την απαλλαγή τους από αυτό, σε αυτό το σύστημα που είναι φτιαγμένο για να γεννά εκατομμυριούχους.

Ο φαύλος κύκλος «δάνεια για αποπληρωμή του χρέους –συνταγές που προκαλούν βαθιά ύφεση και μεγαλώνουν το χρέος– νέα δάνεια και νέα Μνημόνια», που διαπιστώνεται με τις οδυνηρές συνέπειες στην πραγματική οικονομία, δεν τερματίζεται. Οι Ελληνες που είχαν πριν από την κρίση κατακτήσει ικανοποιητικό βιοτικό επίπεδο είναι σήμερα οι πιο χρεωμένοι. Αυτό που πριν από την κρίση έμοιαζε με «δημιουργία πλούτου», αποδείχτηκε κατόπιν ότι δεν ήταν παρά δημιουργία χρέους. Ομως, είναι υποκρισία και αυταπάτη να λέμε ότι δεν ζούμε μια καταστροφή, μάλιστα εν προόδω. Είναι προδοσία να μη σκεφτούμε τα πρόσωπα που μας έφεραν στην καταστροφή. Και είναι προδοσία ιστορική, ασυγχώρητη, έναντι εαυτών και τέκνων να μην αναιρέσουμε μία μία τις αιτίες, τις δομές και τα πρόσωπα που μας οδήγησαν στην παρούσα καταβύθιση.

Εχουμε μπει σε έναν άλλο πολιτικό κύκλο, σε μια νέα κοινωνική συνθήκη. Ποιοι, όμως, θα επιβιώσουν μιας πραγματικής κατάρρευσης του υπάρχοντος κόσμου; Κάπως έτσι συνέβη και την ημέρα που τέλειωσε η Μεταπολίτευση. Ανησυχητική, δυσοίωνη η εικόνα φτώχειας. Στις δυσοίωνες εικόνες προστίθενται εξίσου δυσοίωνα μηνύματα: για νέους απολυμένους, για επιχειρήσεις που κλείνουν, για κλάδους που φθίνουν. Το ξεχασμένο και απωθημένο φάσμα της φτώχειας, αυτό που είχε παρέλθει οριστικά από την αυτοσυνείδηση των μεσαίων στρωμάτων, κατά τις δεκαετίες της Μεταπολίτευσης, επανήλθε. Το κοινωνικό συμβόλαιο της Μεταπολίτευσης, άλλωστε, στηρίχθηκε σε αυτή τη συνομολογία: ποτέ πια φτώχεια, ποτέ πια διχαστικές διακρίσεις, πολιτικές ή ταξικές.

Τώρα, η ένταση της φτώχειας συνοδεύεται από υπόδηλες απειλές κοινωνικών αποκλεισμών και νέων ταξικών διαφορισμών. Γκρεμίζει το κοινωνικό συμβόλαιο μιας 35ετίας. Τα απειλούμενα πλήθη το αισθάνονται· ίσως δεν το συνειδητοποιούν, δεν το αναλύουν, αλλά το αισθάνονται σε κάθε πόρο του δέρματός τους: η απειλή είναι υλική, βιοτική, δεν απειλούνται αορίστως πολιτικά οικουμενικά δικαιώματα. Εξ ου και οι όποιες αντιδράσεις θα είναι αντιδράσεις προς υπεράσπιση των υλικών θεμελίων του βίου, και θα είναι αντιδράσεις εν τω βάθει, υπαρξιακά, πολιτικές. Δηλαδή, απρόβλεπτες, πέραν του παρόντος εννοιολογικού πλαισίου με το οποίο αντιλαμβανόμαστε το πολιτικό παιχνίδι.

Η «οργή» για την ανεργία και για τις χαμένες ζωές των ηλικιωμένων και τις χαμένες προοπτικές των νέων είναι πραγματική, υπαρκτή. Η μετατροπή της χώρας μας σε άτυπο προτεκτοράτο, έχει γελοιοποιήσει κάθε ιδέα θεσμικής ισοτιμίας στην Ευρωζώνη. Η ταπείνωση… είναι η πιο υποτιμημένη δύναμη στην πολιτική. Οι άνθρωποι θα αφομοιώσουν τις δυσκολίες, την πείνα και τον πόνο. Ομως, τα πιο ανθρώπινα αισθήματα της αναζήτησης αξιοπρέπειας και δικαιοσύνης δεν απορρέουν από συγκεκριμένες ιδεολογίες…

Advertisements

Written by dds2

Δεκέμβριος 24, 2012 στις 1:42 πμ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: