περιβάλλον και πολιτική

Capitalism Hits the Fan (Richard Wolff)

8 Σχόλια

και στα: http://fora.tv/embedded_player και

http://fora.tv/2010/03/03/Richard_Wolff_Capitalism_Hits_the_Fan

Advertisements

Written by dds2

Φεβρουαρίου 23, 2011 στις 11:00 μμ

8 Σχόλια

Subscribe to comments with RSS.

  1. και λίγο χιούμορ (για να αντέξουμε):

    dds2

    Φεβρουαρίου 24, 2011 at 10:55 μμ

  2. ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΜΑΧΙΑΣ

    8 Σεπτεμβρίου 2010

    Ερωτήσεις και απαντήσεις για την κρίση

    Παρά το γεγονός ότι η χώρα βρίσκεται σε δεινή οικονομική κρίση, ελάχιστη πληροφόρηση έχει δοθεί στους Έλληνες πολίτες για τα αίτιά της, τα πραγματικά της μεγέθη και τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται.

    Το κενό αυτό επιχειρεί να καλύψει ομάδα έγκριτων οικονομολόγων, ξένων και Ελληνικών πανεπιστημίων, στο κείμενό τους «Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα: Μεταρρυθμίσεις και ευκαιρίες σε μία κρίσιμη συγκυρία». Οι βασικοί συγγραφείς του κειμένου αυτού είναι οι κ.κ. Δημήτρης Βαγιανός (London School of Economics CEPR και NBER), Νίκος Βέττας (Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και CEPR) και Κώστας Μεγήρ (Yale University, University College London και IFS), συνεπικουρούμενοι από τους κ.κ. Κώστα Αζαριάδη (Washington University at Saint Louis), Γιάννη Ιωαννίδη (Tufts University), Χάρη Ντέλλα (University of Bern και CEPR) και Χριστόφορο Πισσαρίδη (London School of Economics και CEPR). Το κείμενό τους είναι αναρτημένο στο ιστολόγιο greekeconomistsforreform.com

    Στο κείμενο αυτό δίνονται, με απλό τρόπο ώστε να γίνονται κατανοητές από μη ειδικούς, απαντήσεις για όλα τα παρακάτω ερωτήματα:

    Πότε συσσωρεύτηκε το δημόσιο χρέος;
    Πως επηρεάστηκε η οικονομία από το δημόσιο χρέος;
    Γιατί είναι υπερχρεωμένη η Ελλάδα στους ξένους;
    Πως μπορεί να αποπληρώσει το χρέος της η Ελλάδα;
    Ποια είναι η κύρια αιτία του ελλείμματος στην Ελλάδα;
    Φοροδιαφυγή: Ποιες είναι οι επιπτώσεις της και πως μπορεί να αντιμετωπιστεί;
    Πρέπει να μειωθεί ο δημόσιος τομέας;
    Πως μπορεί να παταχθεί η διαφθορά στον δημόσιο τομέα;
    Για ποιο λόγο απαιτείται μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος;
    Γιατί είναι σημαντική η ανταγωνιστικότητα;
    Πως μπορεί να καταστεί περισσότερο ανταγωνιστική η ελληνική οικονομία;
    Ποιες σημαντικές μεταρρυθμίσεις απαιτούνται στην αγορά προϊόντων;
    Ποιες σημαντικές μεταρρυθμίσεις απαιτούνται στην αγορά εργασίας;
    Η Φιλελεύθερη Συμμαχία συμφωνεί με τις περισσότερες των απαντήσεων που δίνονται. Όμως η μεγάλη αξία του κειμένου αυτού βρίσκεται στο ότι καταθέτει πληθώρα στοιχείων και επιχειρημάτων που συνηγορούν υπέρ των φιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται ώστε να ξεπεράσει η Ελλάδα την κρίση και να επανέλθει σε τροχιά ανάπτυξης.

    Όλο το κείμενο σε pdf
    http://greekeconomistsforreform.com/wp-content/uploads/Reform_GR1.pdf

    dds2

    Φεβρουαρίου 24, 2011 at 11:57 μμ

  3. από τα γεγονότα στην Γερμανία, με τους φοιτητές και τον Παπανδρέου:

    Αυτόπτης μάρτυρας, Μ. Τσαμαλίκος, ΤΜΣ/ ΑΠΘ

    Συνάδελφοι, γράφω αυτό το μήνυμα συγκλονισμένος. Πριν λίγο επέστρεψα από το πανεπιστήμιο Humboldt του Βερολίνου, όπου μίλησε ο Γιώργος Παπανδρέου.
    Είμαι συγκλονισμένος από την βιαιότητα των οπαδών του ΠαΣοΚ, την υποκρισία του προέδρου του και την παραπληροφόρηση των ελληνικών ΜΜΕ.

    Όπως καταλαβαίνετε, το μήνυμα θα είναι πολιτικό, οπότε ισχύουν τα γνωστά. Όποιος δεν ενδιαφέρεται, ας προσπεράσει.

    Την περασμένη Πέμπτη κυκλοφόρησε η είδηση ότι θα έρθει ο Παπανδρέου να μιλήσει με θέμα: Addressing the Financial Crisis. An Opportunity for Europe. Το Σάββατο το απόγευμα συναντήθηκαν οκτώ ελληνίδες (ή ελληνικής καταγωγής) φοιτήτριες, μέλη της παλιάς Πρωτοβουλίας Αλληλεγγύης Βερολίνου του 2008 (που θυμίζω δεν είχε καμία κομματική ταυτότητα ή συγκεκριμένο πολιτικό προσανατολισμό). Συζήτησαν για μορφές ενδεχόμενης δράσης – έκφρασης δυσαρέσκειας και κατέληξαν στα
    εξής:
    – να τυπώσουν φυλλάδιο, το οποίο θα αναλάμβαναν οι δύο να μοιράζουν έξω από τον χώρο του πανεπιστημίου
    – να βγάλουν τρεις διαφορετικές αφίσες και να τις κολλήσουν στις εισόδους και τους διαδρόμους που οδηγούν στην αίθουσα
    – να φτιάξουν τρία πανό και να τα σηκώσουν ανά δύο στην διάρκεια της ομιλίας. Σήμερα το πρωί συναντήθηκαν ξανά για τα πανό και τις τελευταίες λεπτομέρειες. Τα πανό έγραφαν (στα γερμανικά) τα εξής:
    – Παπανδρέου: 20 χρόνια στην εξουσία. Αυτός που προκάλεσε την κρίση, τώρα θα μας σώσει απ’ αυτήν
    – Η κρίση ως ευκαιρία (ήταν ο τίτλος της ομιλίας του): μείωση της φορολογίας κερδών από 24 σε 20% και κατάργηση των συμβάσεων
    – Ανεργία νέων: Τυνισία 30% – Ελλάδα 30%. Η εξέγερση έρχεται

    Εγώ ήμουν ενήμερος για όλα αυτά, όμως δεν συμμετείχα στις συναντήσεις. Πρόθεσή μας ήταν να μην εμπλακώ στην δράση τους, αλλά να προσπαθήσω να πάρω τον λόγο, αν στο τέλος ο Παπανδρέου δεχόταν ερωτήσεις. Φυσικά είχαμε την βεβαιότητα ότι θα δραστηριοποιηθούν κι άλλες ομάδες του
    Βερολίνου.

    Η αίθουσα γέμισε ασφυκτικά και λίγο πριν ξεκινήσει η εκδήλωση η
    αστυνομία έκανε δειγματοληπτικούς ελέγχους σε τσάντες νέων που βρίσκονταν στο βάθος της αίθουσας. Όταν μπήκε ο Παπανδρέου, το μισό ακροατήριο χειροκροτούσε όρθιο. Δίπλα μου είχα κάτι γεροντάκια, έτοιμα να λιποθυμήσουν από την συγκίνηση που θα ακούσουν τον ηγέτη – κι ας μην καταλάβαιναν γρι αγγλικά.

    Ο Παπανδρέου ξεκίνησε την ομιλία του μιλώντας για την Δημοκρατία – αυτό ήταν τελικά το βασικό θέμα της ομιλίας του και μάλιστα στην αρχή έκανε αναφορά στην χούντα, η οποία, όπως είπε, περιόρισε την δημοκρατία με την πρόφαση ότι έτσι την έσωζε (την δημοκρατία) από τον κίνδυνο του κομμουνισμού. Περίπου δέκα λεπτά μετά την έναρξη της ομιλίας του, κι ενώ έλεγε κάποιο από τα γνωστά ψεύδη για το πώς η κυβέρνησή του εμβαθύνει την έννοια της Δημοκρατίας στην Ελλάδα, από το βάθος της αίθουσας ακούστηκε στα ελληνικά ένα «ψεύτη!» και αμέσως πετάχτηκε μια ομάδα 5-6 ατόμων (αγνώστων σε μας) που σήκωσε ένα πανό και άρχισε να φωνάζει συνθήματα. Η αντίδραση ήταν ακαριαία, Έλληνες μπράβοι έπεσαν πάνω στους «ταραξίες» και τους μπουζούριασαν. Εδώ
    πρέπει να πω ότι δεν μου είναι ξεκάθαρη η ταυτότητα αυτών που αποκαλώ
    μπράβους, υποθέτω ότι ήταν η φρουρά του Παπανδρέου. Όπως τους τραβούσαν λοιπόν έξω από την αίθουσα, ένας από αυτούς (γερμανός) φώναξε malaka και fuck you, γεγονός που πλήγωσε βαθύτατα τα γεροντάκια κι εξόργισε τα κομματόσκυλα του ΠαΣοΚ. Αυτοί που πολύ βίαια απομακρύνθηκαν από την αίθουσα χτύπησαν δυο-τρεις φορές δυνατά την πόρτα, φώναξαν απ’ έξω μερικά συνθήματα και σταμάτησαν. Μέσα σε 2-3 λεπτά η κατάσταση ηρέμησε πλήρως και η ομιλία συνεχίστηκε.

    Περίπου δέκα λεπτά μετά, σηκώθηκαν τα κορίτσια της δικιάς μας ομάδας. Οι δυο πρώτες άνοιξαν το πανό τους και το κρατούσαν στην μέση της αίθουσας εντελώς σιωπηλές. Μόλις τους πήραν είδηση, μέλη του ΠαΣοΚ έπεσαν πάνω τους και τους τράβηξαν το πανό βίαια. Οι μπράβοι έσπευσαν πάλι και απωθούσαν τις κοπέλες, ενώ άλλες δύο προσπάθησαν να ανοίξουν το δικό τους πανό, χωρίς επιτυχία. Τα υπόλοιπα (κατά κανόνα γηραιά) μέλη του ΠαΣοΚ που βρίσκονταν στην αίθουσα εξοργίστηκαν με την ασέβεια των νέων στο πρόσωπο του ηγέτη (οι περισσότεροι είχαν σηκωθοί όρθιοι) και επιτέθηκαν λεκτικά στις τέσσερις φοιτήτριες, οι οποίες με την σειρά τους άρχισαν να φωνάζουν κι αυτές συνθήματα. Πάνω στην αναμπουμπούλα οι τελευταίες δύο κατάφεραν να ανοίξουν το δικό τους πανό, ενώ εγώ ασυναίσθητα διέσχισα απαρατήρητος την αίθουσα και βρέθηκα σε απόσταση δύο μέτρων από τον Παπανδρέου. Τον ρώτησα αν έτσι αντιλαμβάνεται την δημοκρατία κι αν εγκρίνει την βίαιη αντίδραση των μπράβων του (τότε δεν είχα ακόμα συνειδητοποιήσει ότι δρούσαν και απλά μέλη του κόμματος) απέναντι σε μια ειρηνική διαμαρτυρία. Ο Παπανδρέου με ρώτησε αν εκπροσωπώ τους διαμαρτυρόμενους, του απάντησα αρνητικά και σ’ αυτό το σημείο πρότεινε από το μικρόφωνο να βγει κάποιος εκπρόσωπος και να ανέβει στο πάνελ, όμως μέσα στην αίθουσα επικρατούσε τέτοιος πανικός που κανείς δεν μπορούσε να τον ακούσει. Κινήθηκα πάλι προς τα πίσω, να πω στα κορίτσια ότι ζητάει εκπρόσωπο και όταν επιστρέφαμε με μία από αυτές προς το βήμα, με ακινητοποίησε ένας μπράβος πιάνοντάς με από τους καρπούς (μου ήταν αδύνατο να κουνηθώ έστω κι ένα χιλιοστό), ενώ ΠαΣοΚοι μας έφραξαν τον δρόμο. Τους φώναζα ότι είναι η εκπρόσωπος που ζήτησε ο Παπανδρέου, του φώναζα κι εκείνου, αλλά με άκουγε χωρίς να αντιδρά. Τελικά ξανάρχισαν να μας σμπρώχνουν βίαια, με απείλησαν ότι θα μου πάρουν την φωτογραφική (όλη αυτήν την ώρα τους φωτογράφιζα) και ότι θα με δείρουν (!), εγώ γαντζώθηκα σε μια καρέκλα και την ώρα που πετούσαν τις κοπέλες έξω από την αίθουσα, ο Παπανδρέου ξανάρχισε την έκκληση για εκπρόσωπο.

    Λίγα λεπτά μετά με πλησίασε μια κοπέλα από την διοργάνωση της
    εκδήλωσης και με ρώτησε αν μπορώ να μιλήσω εκ μέρους αυτών που έφυγαν. Απάντησα αρνητικά και της είπα ότι δεν έφυγαν, αλλά τους πέταξαν έξω. Της είπα να ανοίξει την πόρτα και να τους μιλήσει. Βγήκε πράγματι έξω και ξαναγύρισε λέγοντάς μου ότι οι άλλοι είχαν φύγει (στην πραγματικότητα η αστυνομία τους έβγαλε από το κτίριο). Μου ζήτησε να βγω έξω να μιλήσουμε και μου εγγυήθηκε ότι θα μπορέσω να ξαναμπώ.

    Έξω από την αίθουσα με περίμενε ο κοσμήτορας της σχολής. Μου ζήτησε συγνώμη και τον ρώτησα ποιοι ήταν αυτοί που απομάκρυναν τους φοιητητές από τον χώρο του πανεπιστημίου. Μου απάντησε «η αστυνομία» και όταν του είπα ότι μιλούσαν ελληνικά, παραδέχτηκε ότι ήταν ελληνική αστυνομία, αλλά ότι στην αίθουσα βρίσκονταν και οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες. Με ρώτησε πολύ ευγενικά αν θα μπορούσα να μείνω μέχρι το τέλος και να πάρω τον λόγο, να θέσω μία ερώτηση στον Παπανδρέου και του εξήγησα ότι γι’ αυτόν τον λόγο βρέθηκα εκεί. Στην συνέχεια με συνόδευσαν στην θέση μου. Εν τω μεταξύ ο Παπανδρέου συνέχιζε να μιλάει για την Δημοκρατία κι εγώ να δέχομαι τις επιθέσεις των γύρω μου για την αναίδεια της γενιάς μας…

    Το πιο σουρεαλιστικό στοιχείο της εκδήλωσής ήταν ότι μέχρι το τέλος στεκόντουσαν όρθιοι, στην μέση και το βάθος του διαδρόμου, δυο μπράβοι που επέβλεπαν την τήρηση της τάξης σε μια ομιλία με θέμα την δημοκρατία (βλ. λινκ στο τέλος).

    Πράγματι ο κοσμήτορας, ο οποίος συντόνιζε τις ερωτήσεις, μου έδωσε τον λόγο κι έθεσα την εξής ερώτηση (συγχωρέστε τα αγγλικά μου): I’m afraid, that the question that I have prepared will sound silly. So allow me to ask the question and then add a sort comment. Government proceedings in Greece are becoming less and less democratic. You were elected one and a half year ago with a program completely different to what you apply, your members of the Parliament are not free to vote at will, Parliament itself does not need to approve Minister’s of Finance decisions, Justice cannot touch members of the ruling political parties. Is this your personal vision for the future of Europe? Well, you spoke too much about democracy today. It is obvious that your environment does not understand democracy in the same way. Do you approve this violent reaction to the non violent demonstrating students? Are you interested in listening to the voice of the new generation and the opposition, or all you want is the applause of your party members?

    Απάντησε και στα δυο σκέλη. Στο δεύτερο είπε ότι η αντίδραση για την αντίδραση δεν βγάζει πουθενά και ότι θα ήθελε να καθίσουμε να συζητήσουμε. Κι αυτός, είπε, αν ήταν νέος, θα ήθελε να διαδηλώσει, αλλά αυτό δεν έχει νόημα. Να πάμε με τις ιδέες μας και τις προτάσεις μας, να συζητήσουμε [sic]. Για το πρώτο σκέλος είπε ότι η χώρα έφτασε εδώ που έφτασε επειδή δεν λειτουργούσε δημοκρατικά. Επειδή οι πολίτες δεν έλεγχαν τους πολιτικούς. Και κατέληξε – ναι, δεν κάνω πλάκα – ότι στο σημείο που βρέθηκε η χώρα ήταν απαραίτητο να κάνουμε ένα βήμα πίσω στην Δημοκρατία μας, για να την διαφυλάξουμε και να μπορέσουμε στο μέλλον να την εμβαθύνουμε. Κι έτσι, ο ανεκδιήγητος, κατάφερε να επιστρέψει εκεί απ’ όπου άρχισε: στον Παπαδόπουλο.

    Τον λόγο πήραν συνολικά δώδεκα ακροατές, όλοι δημοσιογράφοι ξένων εντύπων, εκτός από έναν γερμανό φοιτητή και μια ελληνίδα ΠαΣοΚα, η οποία ρώτησε γιατί η κυβέρνηση επέλεξε τον δύσκολο δρόμο να περικόψει τα εισοδήματα των μισθωτών, αντί να φορολογήσει τις τράπεζες. Ο Παπανδρέου απάντησε ότι το κάνανε υπολογίζοντας τις συνέπειες που θα είχε κάθε κίνηση. Αν είχαν επιτεθεί στο κεφάλαιο, είπε, θα χάναμε για πάντα την αξιοπιστία μας στις αγορές, ενώ όλοι οι καταθέτες θα απέσυραν τα χρήματά τους από τις τράπεζες, οδηγώντας τες σε πτώχευση. Ομολόγησε δηλαδή ξετσίπωτα ότι η απόφαση να πλήξει τους μικρομεσαίους ήταν συνειδητή επιλογή.

    Κανένας Έλληνας δημοσιογράφος (από τους πολλούς που συνόδευαν τον πρωθυπουργό, μεταξύ των οποίων και ο Χασαπόπουλος) δεν ενδιαφέρθηκε να μας μιλήσει, σε αντίθεση με ξένους συναδέλφους τους. Μας άκουσαν με προσοχή δημοσιογράφοι της Deutsche Welle, των London Financial Times και άλλων εντύπων. Η είδηση έπαιξε αμέσως στην Ελλάδα, φυσικά διαστρεβλωμένη. Στην αρχή τα ελληνικά μέσα μιλούσαν για μία ομάδα νεαρών αναρχικών που επιτέθηκε φραστηκά στον Παπανδρέου και με βίαιο τρόπο διέκοψε την ομιλία του. Αργότερα το άλλαξαν σε «προσπάθησε να διακόψει», ενώ τελικά κάποια μέσα μίλησαν για δύο διακριτές ομάδες και άλλαξαν το «αναρχικών» σε «φοιτητών».

    Για όλα τα παραπάνω έχουμε – ευτυχώς – ντοκουμέντα. Μεγάλο μέρος της εκδήλωσης το βιντεοσκοπήσαμε ή το μαγνητοφωνήσαμε. Μέρος από το υλικό έχει ήδη ανέβει στο ίντερνετ και σύντομα θα ανεβούν και τα υπόλοιπα.

    (από το tvxs???)

    dds2

    Φεβρουαρίου 25, 2011 at 11:43 μμ

  4. Το γλωσσάρι της οικονομικής κρίσης
    Τι σημαίνουν οι νέες λέξεις που κατέκλυσαν πλέον τη ζωή μας, τα καινούργια νοήματα και οι εκφράσεις των ειδικών
    Του Μπαμπη Παπαδημητριου, http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economy_1_30/01/2011_430680

    Μαζί με τα άλλα -και πολύ σοβαρά- προβλήματα που έφερε η οικονομική κρίση, εμφανίστηκε ένα ακόμη: πολλές νέες λέξεις, καινούργια νοήματα, εκφράσεις ειδικών και άλλα ακατανόητα. Τα οποία, όλα μαζί, συμβάλλουν στη δυσφορία που μας προκαλεί κάθε δύσκολη περίοδος. Η συγκεκριμένη δυσκολία φάνηκε από την πρώτη στιγμή, όταν χρειάστηκε να μάθει η υφήλιος ότι η παρ’ ολίγον κατάρρευση του διεθνούς τραπεζικού συστήματος οφείλεται στην κακή χρήση των ειδικών χρηματικών και πιστωτικών εργαλείων που αποκαλούνται subrimes ή Ενυπόθηκα Δάνεια Μειωμένης Εξασφάλισης. Από εκεί περάσαμε στην κρίση με το Κρατικό Χρέος*. Ειδικά εμείς οι Ελληνες χρειάστηκε να μάθουμε ότι μας κυνηγάει το «υψηλό Σπρεντ* (spread)». Το οποίο διαμορφώνεται εις βάρος μας, επειδή κάποια Χετζ Φαντς* (hedge funds) σπεκουλάρουν εναντίον του ελληνικού ομολόγου στη Δευτερογενή Αγορά Τίτλων*. Η κατάσταση έγινε χειρότερη όταν τα Κρέντιτ Ντιφόλτ Σουάπς ή Credit Default Swaps ή CDS* πήραν την ανηφόρα και άρχισαν να παραμιλούν και να ισχυρίζονται ότι το κράτος είναι ό,τι το πιο επικίνδυνο για τους επενδυτές αφού οι πιθανότητες να κηρύξουμε πτώχευση ξεπέρασε το 50% και είναι η υψηλότερη από όλα τα κράτη του κόσμου. Ευτυχώς όμως, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρενέβη και αγόρασε ελληνικά και, αργότερα, και άλλα κρατικά ομόλογα. Είχε ήδη προμηθεύσει τις ελληνικές τράπεζες με Ρευστότητα*, αγοράζοντας τις Καλυμμένες Ομολογίες* τους για να ενισχύσει τις Πιστωτικές Γραμμές* τους και να περάσουν, έστω με ένα «καλώς» το Τεστ Αντοχής*. Επειδή μάλιστα ούτε καλή Ανταγωνιστικότητα* διαθέτουμε, μπορεί να επέλθει Χρεοκοπία*.

    Τα ελληνικά ομόλογα θα «βαρέσουν κανόνι», ακούστηκε και, αμέσως μετά, θα υπάρξει «Κούρεμα»*. Οχι το στρατιωτικό αλλά πάντως χέαρκατ. Εξαρτάται και από όσα θα καταφέρει να μας πείσει να κάνουμε η Τρόικα*. Το πρόβλημα και πάλι θα είναι, αν έρθει αυτή η κακιά η ώρα, ότι κάποιοι θα έχουν προτεραιότητα στην εξυπηρέτηση, ό,τι έχει μείνει από το «κούρεμα», γιατί τα προς αυτούς χρέη είναι Senior*.

    Υπάρχει όμως και το καλό σενάριο, το οποίο οι Αγορές* άρχισαν να λατρεύουν. Να μη γίνει η κακή Αναδιάρθρωση*, αλλά η καλύτερη Επιμήκυνση*. Επιπλέον, αν εισακουστεί ο πρωθυπουργός θα βγουν τα Ευρωομόλογα*, θα βρει περισσότερα κεφάλαια το Ευρωπαϊκό Ταμείο Σταθερότητας* και τότε, μπορεί να κάνουμε και ένα Μπάι Μπακ* για να ολοκληρωθεί η μεγάλη διάσωση…

    *Οι αστερίσκοι δίπλα από τις λέξεις δείχνουν ότι έχουν συμπεριληφθεί στο Γλωσσάρι.

    Α
    Αγορές. Η αγορά είναι τόπος συνάντησης και ανταλλαγής. Οι πωλητές προτείνουν τα προϊόντα τους στους αγοραστές. Η αγορά λειτουργεί ως σύστημα συναλλαγών και γι’ αυτό χρειάζεται κανόνες. Γύρω από κάθε προϊόν δημιουργείται μια αγορά. Οι αγορές επικοινωνούν μεταξύ τους. Αυτό είναι το χειρότερο για κάποιον που αντιμετωπίζει, όπως εμείς, οικονομικά προβλήματα.

    Στην αγορά, ο μεγαλύτερος φόβος όσων συμμετέχουν είναι ότι θα μάθουν αργότερα από κάποιον άλλο, μια είδηση που μπορεί να επηρεάσει τα συμφέροντά τους. Ως αποτέλεσμα, οι αγορές λατρεύουν να κάνουν εκτιμήσεις. Συχνά αστήρικτες, αδικαιολόγητες, φοβισμένες.

    Αναδιάρθρωση χρέους. Από πρακτική άποψη, η οποία είναι η μόνη που μετράει όταν πρόκειται για χρήματα, υπάρχουν δύο τρόποι για να κάνει κάποιος αναδιάρθρωση. Είτε δεν ρωτάει κανέναν και ανακοινώνει ότι θα πληρώσει μόνο ένα τμήμα του χρέους (βλ. «Kούρεμα») ή και τίποτε – για ένα διάστημα χρόνου, εννοείται, είτε έρχεται σε συνεννόηση με τους δανειστές και επιδιώκει τη συμφωνία τους σε ένα σχέδιο αναδιάταξης του χρέους.

    Η πρόταση μπορεί να περιλαμβάνει μια από τις συνηθισμένες τεχνικές. Ο πιο απλός τρόπος είναι η ανακύκλωση του χρέους. Δανείζεσαι νέο χρήμα με το οποίο αποπληρώνεις παλαιές υποχρεώσεις. Το ίδιο, άλλωστε, συμβαίνει όταν δεν υπάρχει πρόβλημα εμπιστοσύνης στις αγορές, αφού ο νέος δανεισμός εξυπηρετεί τα χρεολύσια του παλαιού, τους τόκους και τα νέα ελλείμματα ενός κράτους ή μιας επιχείρησης. Ο νέος δανεισμός έχει συνήθως διαφορετικά χαρακτηριστικά, δηλαδή νέα περίοδο λήξης του ομολόγου και νέο σταθερό επιτόκιο.

    Η επιμήκυνση των χρεών αποτελεί συμπληρωματική τεχνική της αναδιάρθρωσης (βλ. «Επιμήκυνση»). Στη μία περίπτωση συμφωνείται, απευθείας με τους κατόχους των ομολόγων, η παράταση της «ζωής» του τίτλου, κρατώντας το ίδιο επιτόκιο. Στην άλλη επεκτείνεται η διάρκεια του δανείου και, ταυτοχρόνως, αλλάζει το επιτόκιο.

    Το επιτόκιο θα είναι μεγαλύτερο, αφού θα πρόκειται για μακρότερη περίοδο, εκτός αν στο μεταξύ έχουν αλλάξει σε σημαντικό βαθμό οι συνθήκες ρευστότητας και εμπιστοσύνης των αγορών χρήματος.

    Ανταγωνιστικότητα. Υπάρχουν διαφορές, όχι όμως καθοριστικές, αν μιλούμε για την ανταγωνιστικότητα μιας οικονομίας, μιας επιχείρησης ή ενός κλάδου της οικονομίας. Το κοινό στοιχείο αφορά την ικανότητα καθενός από τους παραπάνω να πουλάει με επιτυχία σε καθεστώς ανοιχτού ανταγωνισμού και για σταθερό χρονικό διάστημα αγαθά και υπηρεσίες που έχουν όμοια χαρακτηριστικά και ιδιότητες με άλλα εμπορεύματα.

    Αυτό που μετράει πραγματικά είναι η ανταγωνιστικότητα στις διεθνείς αγορές. Αυτή προσδίδει το εισόδημα που επιτρέπει σε μια χώρα για να κάνει τις εισαγωγές που χρειάζεται είτε για να παράγει τα δικά της «ανταγωνιστικά» αγαθά (π.χ. τουριστικές υπηρεσίες) ή πολύ απλά όσα δεν διαθέτει (π.χ. πρώτες ύλες).

    Η ανταγωνιστικότητα στις τιμές εξαρτάται ιδιαίτερα από την ισοτιμία των νομισμάτων, από την εμπορική πολιτική ή από επιδοτήσεις. Καθοριστικό όμως για την ανταγωνιστικότητα είναι το κόστος κεφαλαίου (που ορίζεται από το επιτόκιο), το κόστος ενδιαμέσων συντελεστών (π.χ. ενέργεια και πρώτες ύλες) και το κόστος εργασίας. Καθοριστικότερο όλων το τεχνολογικό πλεονέκτημα, όταν επιτρέπει εξοικονόμηση πόρων, μεγαλύτερη παραγωγικότητα και υψηλή εξειδίκευση της εργασίας.

    Γ/C
    Γιουρογκρούπ (Eurogroup). Η ομάδα υπουργών του Εcofin, των οποίων τα κράτη ανήκουν στη 17μελή Ευρωζώνη. Είναι διάσημο το νυκτερινό δείπνο των μελών της, επειδή η συζήτηση είναι «εμπιστευτική» και πάντως πολύ πιο ελεύθερη από την επίσημη του Ecofin, η οποία γίνεται το επόμενο πρωινό. Πρόεδρος της ευρωομάδας είναι ο Ζαν-Κλοντ Γιουνκέρ, με θητεία… ετών.

    CDS Πρόκειται για τα αρχικά του Credit Default Swap ή Συμβόλαιο Ανταλλαγής Κινδύνου Πτώχευσης. Από πρακτική άποψη δεν είναι τίποτε διαφορετικό από ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο. Ο πωλητής του συμβολαίου υπόσχεται στον αγοραστή να τον αποζημιώσει με την αποπληρωμή της αξίας του ομολόγου, το οποίο ασφαλίζει ο αγοραστής του ασφαλιστηρίου, στην περίπτωση που ο συγκεκριμένος τίτλος χάσει την αξία του, επειδή ο εκδότης του αδυνατεί να πληρώσει, έχει δηλαδή κηρύξει πτώχευση σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα δανεισμού του. Οταν το κόστος της ασφάλισης ανεβαίνει, δηλαδή το CDS γίνεται ακριβότερο, ο ασφαλιζόμενος κίνδυνος είναι μεγαλύτερος και ο επενδυτής κινδυνεύει περισσότερο να χάσει το κεφάλαιό του. Τα συμβόλαια αυτά συμφωνούνται χωρίς να υπάρχει κάποια οργανωμένη αγορά, αλλά η εταιρεία CMA συλλέγει, υπολογίζει και δημοσιεύει έναν σχετικό δείκτη (www.cmavision.com). Η Ελλάδα βρίσκεται, σήμερα, στην κορυφή του σχετικού δείκτη, με τη Σωρευμένη Πιθανότητα Πτώχευσης (CPD) στο 51,03%.

    Δ
    Δευτερογενής Αγορά Ομολόγων. Με την έκδοσή τους στην πρωτογενή αγορά, όπου τα αποκτούν όσοι έχουν το δικαίωμα συμμετοχής στην αγορά τους, ως βασικοί διαπραγματευτές ομολόγων ενός εκδότη (π.χ. της Ελληνικής Δημοκρατίας), οι τίτλοι μπορούν να μεταπωληθούν ελεύθερα σε όποιον ενδιαφέρεται. Από τη ζήτηση παλαιότερων τίτλων και τη σχετική προσφορά τους, διαμορφώνεται μια νέα τιμή για κάθε ομόλογο, διαφορετική τόσο από την ονομαστική, που είναι πάντοτε το 100% της αξίας που αναγράφεται στον τίτλο, όσο και από εκείνην με την οποία έγινε η αρχική τοποθέτησή τους στην αγορά. Η τρέχουσα τιμή των ομολόγων εξαρτάται κατά κύριο λόγο από τη διαμόρφωση του επιτοκίου για κάθε διαφορετική περίοδο. Ετσι, αν τα επιτόκια για δάνεια δεκαετούς διάρκειας αυξηθούν, η τρέχουσα τιμή πώλησης όσων ομολόγων έχουν χαμηλότερο σταθερό επιτόκιο, θα μειωθεί. Με τον τρόπο αυτόν εξισορροπείται διαρκώς η κατάσταση στην αγορά.

    Διατραπεζική Αγορά. Κάθε μέρα, στην αγορά χρήματος, όσες τράπεζες έχουν περίσσευμα διαθεσίμων, από τις αποταμιεύσεις ή την αποπληρωμή δανείων ή την πώληση επενδυτικών στοιχείων, δανείζουν τις τράπεζες που έχουν αναλήψεις δανείων ή καταθέσεων ή επενδυτικές ανάγκες. Στο τέλος της ημέρας το σύστημα τελεί σε ισορροπία, το χρήμα έχει μια τιμή (επιτόκιο, γνωστό ως euribor) για κάθε περίοδο δανεισμού του και όλοι νιώθουν ασφαλείς κι ευχαριστημένοι. Η ΕΚΤ εποπτεύει την αγορά χρήματος για την Ευρωζώνη, χωρίς, κατά κανόνα, να παρεμβαίνει. Οταν όμως η διατραπεζική αγορά χρειάζεται πρόσθετη ρευστότητα, οι τράπεζες προσφεύγουν στην κεντρική τράπεζα, η οποία προσφέρει χρήμα στην τιμή που δημοσίως έχει προσδιορίσει, δηλαδή το κεντρικό επιτόκιο του ευρώ.

    ΔΝΤ. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δημιουργήθηκε τον Ιούλιο 1944 στο πλαίσιο της Νομισματικής και Δημοσιονομικής Συνδιάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών, γνωστής ως Συμφωνία του Μπρέτον Γουντς. Υπέγραψαν αρχικώς 29 κράτη, ενώ η Ελλάδα είναι μεταξύ των πρώτων, στις 27 Δεκεμβρίου 1945. Το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα είναι οι δύο βασικοί οργανισμοί που παρακολουθούν και υποστηρίζουν τις βασικές λειτουργίες του νομισματικού συστήματος της ζώνης δολαρίου, στο οποίο συμμετείχαν όλα τα κράτη του Δυτικού συστήματος, τα οποία είχαν δεχτεί την πλήρη και ελεύθερη ανταλλαγή του εθνικού τους νομίσματος με το αμερικανικό νόμισμα σε σταθερή ισοτιμία, καθώς και την εφαρμογή κοινών αρχών λειτουργίας των χρηματικών και κεφαλαιακών αγορών τους. Το ΔΝΤ διαθέτει στα μέλη του «προσωρινές διευκολύνσεις», κυρίως σε περιπτώσεις ελλειμμάτων στο ισοζύγιο συναλλαγών με τον υπόλοιπο κόσμο. Η ελληνική διευκόλυνση είναι η μεγαλύτερη που έχει ποτέ δοθεί.

    Δυναμική Χρέους Με το χρέος υπάρχουν δύο προβλήματα. Το ένα είναι το κόστος εξυπηρέτησής του, δηλαδή η πληρωμή των τόκων, που επηρεάζεται καθοριστικά από το ύψος του επιτοκίου. Το άλλο είναι το μέγεθος του χρέους. Με δεδομένο ότι για κανέναν δεν προβλέπεται να χρειαστεί να αποπληρώσει σε σύντομο χρονικό ορίζοντα τα χρέη του, όταν μάλιστα πρόκειται για χρέη, όπως στην περίπτωση των κρατών, που λήγουν σε πέντε, δέκα ή και είκοσι χρόνια, ένα πολύ μεγάλο χρέος αυξάνει υπέρμετρα τον κίνδυνο να επηρεάζεται καθοριστικά η οικονομική κατάσταση του δανειολήπτη είτε από την αύξηση είτε από τη μείωση του βασικού επιτοκίου.

    Ομως, για να συνεχίζεται απρόσκοπτα η εξυπηρέτηση του χρέους, χωρίς να περικόπτει ο δανεισμένος μέσα σε άλλες δαπάνες, αποκτά την εξάρτηση που τον υποχρεώνει να μεγαλώνει συνεχώς το συνολικό του χρέος. Με άλλα λόγια, δανείζεται περισσότερο για να πληρώσει τα χρεολύσια, δηλαδή τα παλαιά χρέη που έφτασαν την ημερομηνία της υπεσχημένης εξόφλησής τους. Θα δανειστεί ακόμη περισσότερα χρήματα αν τα χρειάζεται για την πληρωμή των τόκων που τρέχουν στα ανειλημμένα δάνεια.

    Ε
    Ecofin. Το Συμβούλιο Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ενωσης αποτελεί μια από τις συνθέσεις -και μάλιστα από τις παλαιότερες- του Συμβουλίου της Ε.Ε. Συμμετέχουν οι υπουργοί Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών των κρατών-μελών, αλλά και οι υπουργοί Προϋπολογισμού όταν εξετάζονται αντίστοιχα θέματα. Συνεδριάζει μία φορά τον μήνα ή εκτάκτως. Στο Συμβούλιο αυτό έχει ανατεθεί η εξέταση και τήρηση του Συμφώνου Σταθερότητας. Από εκεί περνάει και η επεξεργασία των μέτρων για την αντιμετώπιση της χρηματοοικονομικής κρίσης.

    ΕΚΤ. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ένα από τα μέρη της εποπτείας, γνωστής και ως τρόικας, που ασκείται στο πλαίσιο του Μνημονίου, έχει την ευθύνη συντονισμού της λειτουργίας του ευρωσυστήματος, στο οποίο ανήκουν τα 17 κράτη που έχουν υιοθετήσει το ευρώ και συναποτελούν την ενιαία νομισματική ζώνη του ευρώ. Βρίσκεται ακόμη στο κέντρο του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών, όπου ανήκουν τα κεντρικά νομισματικά ιδρύματα και των 27 κρατών-μελών της Ενωσης. Διοικείται από το διοικητικό συμβούλιο, όπου εκπροσωπείται η Ελλάδα με τον καθηγητή Γιώργο Προβόπουλο, διοικητή της Τραπέζης Ελλάδος, και την εκτελεστική επιτροπή. Πρόεδρος της ΕΚΤ είναι ο Ζαν-Κλοντ Τρισέ. Η ΕΚΤ υπήρξε πάντοτε ο πιο αυστηρός παρατηρητής όσων συνέβαιναν στην ελληνική οικονομία.

    ΕΚΤ και ελληνικά ομόλογα. Η ΕΚΤ μοιράζεται τη συλλογική ευθύνη όλων των εποπτικών οργανισμών, οι οποίοι αγνόησαν, ανέχτηκαν και τελικώς άφησαν να γιγαντωθεί η μεγαλύτερη φούσκα αξιών πάνω στην οικονομία. Ωστόσο, η αντίδρασή της, όταν τελικά ξέσπασε το πρόβλημα, ήταν αποτελεσματική. Προστάτευσε το τραπεζικό σύστημα αφού κατόρθωσε να αποτρέψει τη μετατροπή μιας κρίσης. Από την πρώτη στιγμή, η ευρωτράπεζα ανέλαβε να δώσει τις πρώτες βοήθειες στο ελληνικό σύστημα, επιδιώκοντας να μειώσει τις πιθανότητες διάδοσης της κρίσης του ελληνικού χρέους. Η ΕΚΤ τροφοδοτεί την ελληνική αγορά χρήματος με εκείνη τη ρευστότητα που επιτρέπει στην οικονομία να επιπλέει. Μέχρι σήμερα έχει δανείσει, προσωρινά, στις ελληνικές τράπεζες πάνω από 90 δισ. ευρώ, με αντάλλαγμα κάθε λογής αξιόγραφα, μειώνοντας εντυπωσιακά τις συνήθεις εγγυήσεις. Οταν η κρίση αυτή επηρέασε βαθύτερα την Ευρωζώνη, η ΕΚΤ αγόρασε στη δευτερογενή αγορά τίτλων ελληνικά ομόλογα αξίας μεγαλύτερης των 40 δισ. ευρώ, ώστε να ενισχύσει την προσπάθεια διάσωσης της Ελλάδας, όπως εξελίσσεται με τη συνεργασία των 15 κρατών και του ΔΝΤ, που συνασπίστηκαν για να διαθέσουν στην ελληνική κυβέρνηση δανειακά κεφάλαια 110 δισ. ευρώ.

    Επιμήκυνση. Ενας από τους τρόπους παράτασης των δανειακών υποχρεώσεων είναι να αλλάξει η διάρκεια του δανείου. Αυτό είναι που συζητείται τώρα για τα δάνεια διάσωσης της Ελλάδας. Το ΔΝΤ είχε εδώ και καιρό κάνει την πρόταση. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε και μόλις πρόσφατα το Ecofin αποφάσισε να κάνει τη συζήτηση αυτή ταυτόχρονα με άλλες προτάσεις και ιδέες για μια συνολική αντιμετώπιση του προβλήματος στο πλαίσιο ολόκληρης της Ευρωζώνης.

    Η επιμήκυνση αφορά τον χρόνο αποπληρωμής των δανείων των 110 δισ. και όχι ολόκληρο τα υπόλοιπο του χρέους. Ετσι, αντί η αποπληρωμή καθενός δανείου, που αντιστοιχεί σε κάθε μια «δόση», να ξεκινά στο τέλος του πρώτου τριμήνου μετά τα πρώτα τρία έτη, προτείνεται στα 5 ή και στα 10 χρόνια.

    Ευρωομόλογο. Αν η ίδια η Ευρωπαϊκή Ενωση δανειζόταν, θα το έκανε εύκολα και με πολύ μικρό επιτόκιο. Αυτό παραδέχονται όλοι. Γιατί λοιπόν να μη δανείζεται η Ενωση και στη συνέχεια να δανείζει τα κράτη-μέλη; Η απλή αυτή ιδέα ήδη λειτουργεί. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων κάνει αυτό ακριβώς προκειμένου να συγκεντρώνει κεφάλαια με τα οποία χρηματοδοτεί σχέδια επενδύσεων στα κράτη-μέλη. Το ίδιο έκανε τις προάλλες και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, για να συγκεντρώσει μέρος του ποσού που θα δανείσει στην Ιρλανδία, στο πλαίσιο του σχεδίου διάσωσης του συγκεκριμένου κράτους. Την ιδέα είχε παρουσιάσει ο πρώην πρόεδρος της Επιτροπής Ζακ Ντελόρ από πολύ παλαιά, προκειμένου να ενισχυθούν τα κεφάλαια που θα χρησιμοποιούσε η Ευρώπη για να ενισχύσει τις επενδύσεις ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

    Οι αγορές δεν αποστρέφονται την ιδέα. Υπάρχει όμως το ζήτημα της κατανομής του κινδύνου, που, όπως απέδειξε η κρίση, είναι διαφορετικός για κάθε χώρα. Επιπλέον, πρέπει να προσδιοριστούν τα μέτρα πειθαρχίας που θα ακολουθεί όποιος δανείζεται μέσω ευρωομολόγων. Ειδάλλως, το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο και, ίσως, χειρότερο σε ό,τι αφορά τη σταθερότητα της Ευρωζώνης. Αν πάντως η Ευρώπη εκδώσει δικό της ομόλογο, το γερμανικό θα χάσει, σταδιακά, τη σημασία του. Που σημαίνει ότι το ευρωομόλογο δεν θα είναι, τελικώς, τίποτε άλλο από το σημερινό bund. Οι γερμανικές Αρχές δεν έχουν καθόλου πειστεί για τη σκοπιμότητα αυτής της λύσης. Ισως όμως αυτό να τους βοηθά να επισπεύσουν την επιλογή των υπόλοιπων λύσεων.

    Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF). Δημιουργήθηκε στις 10 Μαΐου, συμπληρωματικά στην από τη 12η Απριλίου απόφαση του Ecofin με την οποία αποφασίστηκαν οι λεπτομέρειες διάσωσης της Ελλάδας. Το χρηματικό μέγεθος του Ταμείου προσδιορίστηκε στα 750 δισ. ευρώ, και έτσι μπορεί να εκδώσει ευρωομόλογα με την εγγύηση των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, ύψους 440 δισ. Μπορεί να δανείσει κράτη-μέλη, με όρους τους οποίους θα διαπραγματευθεί το κράτος με την ΕΚΤ και το ΔΝΤ και θα εγκρίνει το Ecofin. Η βαθμολογία από τους οίκους αξιολόγησης του EFSF είναι η υψηλότερη. Τις προηγούμενες μέρες δανείστηκε τα πρώτα 5 δισ. για να εξυπηρετήσει το πακέτο διάσωσης της Ιρλανδίας. Διευθύνεται από τον Γερμανό Κλάους Ρέγκλινγκ, πρώην γενικό διευθυντή Οικονομικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (www. efsf.europa. eu).

    dds2

    Φεβρουαρίου 26, 2011 at 12:38 πμ

  5. «Επίκαιρος ο Μαρξ και τον 21ο αιώνα»
    Το νέο βιβλίο του Ερικ Χόμπσμπομ «Πώς θα αλλάξουμε τον κόσμο» μόλις κυκλοφόρησε και ο ιστορικός εξηγεί την κρίση του καπιταλισμού
    The Observer

    Την τελευταία φορά που πήρα συνέντευξη από τον Ερικ Χόμπσμπομ, το 2002, η έξοχη αυτοβιογραφία του «Συναρπαστικοί καιροί» είχε μόλις κυκλοφορήσει προκαλώντας ενθουσιώδεις επιδοκιμασίες. Η έκδοση είχε συμπέσει, επίσης, με μια από τις επικριτικές επιθέσεις που εμφανίζονται κατά καιρούς εναντίον του στον τύπο, αναφορικά με τη συμμετοχή του στο Κομμουνιστικό Κόμμα (την αφορμή είχε δώσει η κυκλοφορία του αντισταλινικού βιβλίου του Μάρτιν Εϊμις «Koba the Dread»). Ο «μαρξιστής καθηγητής» δεν επιζητούσε, όπως το έθεσε, «συμφωνία, επιδοκιμασία ή συμπάθεια», αλλά, μάλλον, την ιστορική κατανόηση μιας ζωής του 20ού αιώνα που σφραγίστηκε από την πάλη κατά του φασισμού.

    ολόκληρο στο http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_1_30/01/2011_430339

    dds2

    Φεβρουαρίου 26, 2011 at 12:40 πμ

  6. το περίφημο Deptocracy

    dds2

    Απρίλιος 15, 2011 at 3:55 μμ


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: