περιβάλλον και πολιτική

Ιατρικοποίηση

leave a comment »

Η ασθένεια της υγείας

Του Θαναση Δριτσα*

πηγή: Καθημερινή 17/12/2009

Είναι αξιοπρόσεκτη η αλλαγή στη συμπεριφορά των πολιτών που έφερε η πανδημία γρίπης, που αρχικά ονομάστηκε γρίπη των χοίρων και στη συνέχεια ονομάστηκε επιστημονικότερα γρίπη Η1Ν1 (πιθανόν για να μην ελαττωθεί η κατανάλωση χοιρινού κρέατος).

Βρέθηκα πριν από λίγες σε ένα σούπερ μάρκετ και πλησιάζοντας την ουρά του ταμείου άκουσα τον επίμονο βήχα ενός ταλαιπωρημένου ηλικιωμένου κυρίου, που περίμενε και αυτός να πληρώσει. Ομως με εξέπληξε η αντίδραση δύο μεσήλικων γυναικών που βρέθηκαν δίπλα στον ταλαίπωρο άνθρωπο: «Πώς ξεκινάς χριστιανέ μου να πας στο σούπερ μάρκετ με γρίπη, θες να μας κολλήσεις όλους;»

Αυτή ήταν η τρέχουσα φιλοτομαρική αντίδραση, αντί για την αντίδραση που θεωρώ φυσιολογική, δηλαδή ότι θα έπρεπε να ρωτήσουν τον άνθρωπο αν χρειάζεται κάποια βοήθεια. Η αντίδραση αυτή υποδηλώνει την βαθύτατα αρνητική αλλαγή στα ήθη και την κοινωνική συμπεριφορά που έχει προκαλέσει στις μέρες μας η ιατροποίηση της ζωής. Χάριν της διάδοσης της ιατρικής επιστήμης -η οποία έχει πλέον συνδεθεί απόλυτα με την κοινωνία της αγοράς ιατροφαρμακευτικών προϊόντων- έχουν ιατροποιηθεί στην εποχή μας κοινές ανθρώπινες δραστηριότητες και φυσιολογικά γεγονότα, όπως για παράδειγμα η γέννηση, η εγκυμοσύνη και ο θάνατος.

Ιδιαίτερα στη χώρα μας αλλά και παγκοσμίως, πέραν της σημαντικής αύξησης του ποσοστού των γεννήσεων με καισαρική, η γέννηση και η εγκυμοσύνη έχουν πλήρως ιατροποιηθεί, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση του φυσιολογικού τοκετού την παραδοσιακή μαμή έχει υποκαταστήσει ο γυναικολόγος και το σπίτι της τίκτουσας το μαιευτήριο.

Ακόμη άνθρωποι καταδικασμένοι σε θάνατο λόγω σοβαρών χρόνιων νοσημάτων αντί να πεθαίνουν νηφάλια στο σπίτι τους περιτριγυρισμένοι από την αγάπη και τη φροντίδα των αγαπημένων τους αφήνουν την τελευταία τους πνοή σε κρύα και απρόσωπα δωμάτια εντατικής θεραπείας κάτω από τον ήχο των μόνιτορ και με το σώμα τους διάτρητο από βελόνες και συνδεδεμένο με δεκάδες καλώδια τα οποία ούτως ή άλλως δεν προσφέρουν αναβολή στο αναπόφευκτο του θανάτου. Είναι ενδιαφέρουσα η δήλωση του Ιαν Μόρισον, επικεφαλής της οργάνωσης Institute for the Future, ότι στη Σκωτία που γεννήθηκε στη δεκαετία του ’50 ο θάνατος ήταν «επικείμενος», στον Καναδά που σπούδασε ήταν «αναπόφευκτος» και σήμερα στην Καλιφόρνια που ζει θεωρείται «προαιρετικός» (optional).

Μια άλλη ανθρώπινη δραστηριότητα που έχει πλήρως ιατροποιηθεί στις μέρες μας είναι η σεξουαλική, κυρίως η ανδρική στυτική δυσλειτουργία, αλλά εισέρχεται πλέον στο παιχνίδι και η γυναικεία δραστηριότητα με τη διοχέτευση στο εμπόριο των αμφισβητούμενων νέων φαρμάκων για την ενίσχυση της γυναικείας σεξουαλικής δυσλειτουργίας.

Είναι ενδιαφέρον ότι στις ιστοσελίδες φαρμακευτικών εταιρειών που παράγουν φάρμακα για τη βελτίωση της στυτικής δυσλειτουργίας εμφανίζεται το 40% του ανδρικού πληθυσμού άνω των 40 ετών να έχει προβλήματα δυσλειτουργίας. Τα αντικειμενικά βέβαια επιστημονικά στοιχεία με βάση τις επιστημονικές εργασίες δείχνουν ότι το ποσοστό των ανδρών που αντιμετωπίζουν με σταθερή συχνότητα οργανικής φύσεως προβλήματα στύσης είναι πολύ χαμηλότερο από το προαναφερόμενο. Η ιατροποίηση της ζωής που ολοένα και επεκτείνεται απαγορεύει ως «ανθυγιεινές» δραστηριότητες που προσφέρουν καθημερινές απολαύσεις και μετά την ιστορική ποτο-απαγόρευση επιδόθηκε μαχητικά στη συνέχεια στην αντικαπνιστική εκστρατεία, στις μέρες μας κορυφώνεται και η εκστρατεία εναντίον των τροφικών απολαύσεων και η δαιμονοποίηση των υπέρβαρων. Είναι μεγάλο λάθος να πιστεύουμε ότι μέσα στην υποτιθέμενη αντικειμενικότητα της ιατρικής επιστήμης δεν υπεισέρχονται κοινωνικές και πολιτικές πεποιθήσεις οι οποίες έχουν επιδράσει στον καθορισμό των ορίων ασθένειας και υγείας.

Ακόμη είναι βέβαιο ότι η προτεσταντική ηθική έχει ασκήσει επιδράσεις και στην ιατροποίηση της ζωής με πρόσφατη εφαρμογή στο πλαίσιο της νέας γρίπης. Αυτό που κατάφερε η νέα γρίπη ήταν ένα ακόμη χτύπημα σε στοιχειώδεις ανθρώπινες κοινωνικές συμπεριφορές, όπως το φιλί, η χειραψία και η ευρύτερη αλληλεγγύη και υποστήριξη. Η ίδια η υγεία είναι στις πονηρές μέρες που ζούμε ο μεγάλος ασθενής.

* Ο κ. Θανάσης Δρίτσας είναι καρδιολόγος στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο.

Advertisements

Written by dds2

Δεκέμβριος 31, 2009 στις 4:21 μμ

Αναρτήθηκε στις Uncategorized

Tagged with

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: