περιβάλλον και πολιτική

Σύμφωνα με χημικές αναλύσεις του Πανεπιστημίου Πατρών, ο Ασωπός «πότισε» με καρκινογόνες ουσίες τις γεωτρήσεις της πόληςπηγή: Καθημερινή, 25/1/09

Της Λινας Γιανναρου

Γι’ αυτό το έγκλημα ποιος θα τιμωρηθεί; Ηταν το 1969 όταν μεσούσης της δικτατορίας υπογραφόταν άλλο ένα αμαρτωλό Προεδρικό Διάταγμα, με το οποίο ο ποταμός Ασωπός βαφτιζόταν αποδέκτης βιομηχανικών λυμάτων. Σαράντα χρόνια μετά –και δύο χρόνια αφότου αποκαλύφθηκε το σκάνδαλο με το καρκινογόνο εξασθενές χρώμιο– απολύτως τίποτα δεν έχει γίνει για την αποκατάσταση της ανυπολόγιστης περιβαλλοντικής καταστροφής, ενώ δεκάδες χιλιάδες κάτοικοι της Αττικοβοιωτίας εξακολουθούν να πίνουν τοξινωμένο νερό, υποθηκεύοντας κάθε μέρα που περνάει ακόμα περισσότερο την υγεία τους. Ανάμεσά τους οι κάτοικοι της Θήβας!

«Ο Ασωπός είναι πια καθαρός» διατείνονται σε κάθε ευκαιρία οι αρμόδιοι (ΥΠΕΧΩΔΕ, 7/8/08). Αναλύσεις έγκριτων επιστημονικών φορέων ωστόσο αποκαλύπτουν ότι όχι μόνο η επιβάρυνση συνεχίζεται με αμείωτη ένταση, αλλά και ότι ο υδροφόρος ορίζοντας εμφανίζει χειρότερη εικόνα από ποτέ! Κι αν στα Οινόφυτα, το Σχηματάρι και το Δήλεσι, το πρόβλημα της υδροδότησης επιλύθηκε μέσω της σύνδεσης με την ΕΥΔΑΠ, σε δεκάδες άλλους οικισμούς, αλλά ακόμα και στην πόλη της Θήβας, οι βρύσες τρέχουν μέχρι σήμερα νερό «εμπλουτισμένο» με καρκινογόνες ουσίες.

Την ώρα που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θεσπίσει το «μηδέν» ως ανώτατο όριο για την πρόσληψη εξασθενούς χρωμίου, χημικές αναλύσεις που πραγματοποίησε το Πανεπιστήμιο Πατρών (υπεύθυνος ο αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής Μιχάλης Λεοτσινίδης) στη Θήβα μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο (δειγματοληψία στις 3/12/08  ) κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Σχεδόν σε όλες τις γεωτρήσεις από τις οποίες υδροδοτείται η πόλη ανιχνεύεται εξασθενές χρώμιο, με τις μεγαλύτερες τιμές να καταγράφονται στη δεξαμενή Ελαιώνα (25 μg/l), στη δεξαμενή Νεοχωρακίου (21 μg/l), στη γεώτρηση Ελαιώνα (27 μg/l), στη γεώτρηση Νεοχωρακίου (21 μg/l), στη γεώτρηση Αγίας Φωτεινής (20 μg/l), στη γεώτρηση Αγίας Παρασκευής (21 μg/l), στη γεώτρηση Αγίας Τριάδας (22 μg/l).

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα αποτελέσματα των αναλύσεων στο νερό που τρέχει από τις βρύσες της Θήβας. Οπως προκύπτει, εξασθενές χρώμιο ρέει στα ποτήρια μικρών παιδιών στο νηπιαγωγείο Φιλολάου (22 μg/l), αλλά και στο 4ο Γυμνάσιο Θήβας (8 μg/l), στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Βοιωτίας (17 μg/l), καθώς και στο Γηροκομείο Θήβας (11 μg/l). Σε παλαιότερη ανάλυση, τοξινωμένο είχε βρεθεί και το νερό στο νοσοκομείο Θήβας (21 μg/l)!

Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της Δημοτικής Επιχείρησης Υδρευσης – Αποχέτευσης Θήβας κ. Βονιφάτιο Παπασεραφείμ, οι τιμές του εξασθενούς χρωμίου παραμένουν σχεδόν αμετάβλητες από τότε που εντοπίστηκε το πρόβλημα, το φθινόπωρο του 2007. «Εδώ και χρόνια κάνουμε ελέγχους κάθε μήνα και τα αποτελέσματα είναι πάντα σχεδόν τα ίδια», λέει στην «Κ». «Δεν είμαι ειδικός, όμως αυτό για μένα σημαίνει ότι κάποιος συνεχίζει να ρυπαίνει». Φυσικά, καθ’ όλο αυτό το διάστημα, οι κάτοικοι της Θήβας συνεχίζουν να πληρώνουν κανονικά τα τέλη ύδρευσης.

«Πράγματι, το πρόβλημα είναι έντονο», σημειώνει στην «Κ» ο δήμαρχος Θήβας κ. Νικόλαος Σβίγγος. «Οταν διαπιστώσαμε ότι το εξασθενές χρώμιο αντιστοιχεί στο 60% – 70% του ολικού χρωμίου, ανησυχήσαμε ιδιαίτερα (σ.σ. για το ολικό χρώμιο το όριο είναι τα 50 μg/l)». Γι’ αυτό η δημοτική αρχή ήδη ανέθεσε σε εργολάβο την κατασκευή διυλιστηρίου δυναμικότητας 5.000 κυβικών μέτρων την ημέρα, που θα καλύψει τις ανάγκες του καποδιστριακού δήμου. Ο προϋπολογισμός του έργου φθάνει τα 2,5 εκατ. ευρώ και η χρηματοδότησή του θα προέλθει από το πρόγραμμα «Θησέας» και το Γ΄ ΚΠΣ. Σύμφωνα με τον κ. Σβίγγο, έχει κατασκευαστεί το αντλιοστάσιο και ο αγωγός που θα μεταφέρει το νερό σε όλα τα δημοτικά διαμερίσματα, ενώ το διυλιστήριο αναμένεται να έχει τεθεί σε λειτουργία σε τρεις μήνες από σήμερα. Μέχρι σήμερα, η Θήβα υδροδοτείται από γεωτρήσεις, με την ΕΥΔΑΠ να «συμμετέχει» με περίπου 400.000 κ.μ. νερού ετησίως. Οι ανάγκες της πόλης ανέρχονται στα 2 εκατ. κ.μ. ετησίως.

Κατάλληλο το νερό

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι επιστήμονες που πραγματοποιούν τις αναλύσεις καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το νερό είναι κατάλληλο προς πόσιν, καθώς ως γνωστόν δεν έχει θεσπιστεί όριο για το εξασθενές χρώμιο (η τιμή του ολικού χρωμίου είναι εντός των ορίων). «Αυτό δεν μας καθησυχάζει πάντως», αναφέρει στην «Κ» ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΘ κ. Σταμάτης Χαλβατζής. «Εχουμε εδώ και έναν χρόνο καταθέσει μηνυτήρια αναφορά στον εισαγγελέα Θηβών εναντίον των ρυπογόνων βιομηχανιών, αλλά δεν είχαμε καμία ενημέρωση για το τι έγινε από εκεί και πέρα». Ο ίδιος πάντως αποσυνδέει το πρόβλημα στο νερό της Θήβας με αυτό στα Οινόφυτα, μιλώντας για ξεχωριστές υδρολογικές λεκάνες. Σύμφωνα πάντως με μελέτη της ΕΤΒΑ (1996), οι δύο λεκάνες συνδέονται μέσω ρηγμάτων. Σε κάθε περίπτωση, η ύπαρξη εξασθενούς χρωμίου στον υδροφόρο ορίζοντα της Θήβας αποκαλύπτει –αν μη τι άλλο– ότι η πρακτική της απόρριψης ανεπεξέργαστων βιομηχανικών λυμάτων στο υπέδαφος είναι συνήθης και… εκτός Οινοφύτων.

Λίμνες αποβλήτων

Μπροστά σε ένα περίεργο –και άκρως δύσοσμο– θέαμα βρέθηκαν πρόσφατα κάτοικοι της Βοιωτίας. Στον δρόμο που οδηγεί από το Σχηματάρι στην Αυλίδα, είχαν κάνει την εμφάνισή τους δύο τεράστιες λίμνες, εμβαδού περίπου μισού στρέμματος η κάθε μία και βάθους σχεδόν 4 μέτρων. Δεν άργησαν να καταλάβουν περί τίνος επρόκειτο. Ηταν λίμνες αποβλήτων.

«Αυτή είναι η νέα μόδα στην περιοχή μας, τώρα που οι περισσότερες μπούκες (σ.σ. οι αγωγοί μέσω των οποίων χύνονταν τα βιομηχανικά απόβλητα στον Ασωπό – συνολικά έχουν αποκαλυφθεί 35) έχουν εντοπιστεί και ταυτοποιηθεί», λέει στην «Κ» ο χημικός μηχανικός και πρόεδρος του Ινστιτούτου Τοπικής Αειφόρου Ανάπτυξης και Πολιτισμού που δραστηριοποιείται στα Οινόφυτα, κ. Θανάσης Παντελόγλου. «Αφού τους έκοψαν την αυθαίρετη απόρριψη στον Ασωπό, κάνουν απευθείας απόθεση στον υδροφόρο ορίζοντα μέσα από γεωτρήσεις ή πηγάδια ή απλά χύνουν τα λύματα σε χωράφια ή χωματερές. Ετσι το πρόβλημα παραμένει έντονο όσο ποτέ». Οπως λέει, δεν είναι τυχαίο ότι μετρήσεις συνεχίζουν να «βγάζουν» εξασθενές χρώμιο σε διάφορες περιοχές της Αττικοβοιωτίας (σε γεωτρήσεις στα Βάγια της τάξης των 39 μg/l, στον υδροφόρο ορίζοντα του Ωρωπού της τάξης των 40 μg/l κ.λπ.). Στον δε Ασωπό αναλύσεις του Γεωπονικού Πανεπιστημίου κατέγραψαν συγκεντρώσεις της καρκινογόνου ουσίας από 70 έως και 148 μικρογραμμάρια ανά λίτρο.

Είναι αλήθεια. Δύο χρόνια αφότου οι κοπιώδεις προσπάθειες ομάδας πολιτών των Οινοφύτων (τις οποίες πυροδότησε η ανησυχητική αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου στην περιοχή) έφεραν στο προσκήνιο αυτό που αργότερα ονομάστηκε από επίσημα χείλη «το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό πρόβλημα της χώρας», δηλαδή την εκτεταμένη ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα Ανατολικής Αττικής και Βοιωτίας, η Πολιτεία εξαντλεί την ευαισθησία της μόνο σε δηλώσεις. Μπορεί οι έλεγχοι από το Σώμα Επιθεωρητών Περιβάλλοντος να έχουν ενταθεί από τον Αύγουστο του 2007 έως σήμερα (στο διάστημα αυτό έχουν πραγματοποιηθεί 153 επισκέψεις των «Ράμπο Περιβάλλοντος», όπως μεταξύ σοβαρού και αστείου αποκαλούνται, και έχουν επιβληθεί πρόστιμα συνολικού ύψους 3,6 εκατ. ευρώ), όμως το πρόβλημα παραμένει οξύ. Οπως χαρακτηριστικά λέει στην «Κ» παράγοντας της περιοχής, «με τα πρόστιμα οι επιχειρήσεις δεν συμμορφώνονται – το να ρυπαίνουν συμφέρει περισσότερο».

Καταστροφή

«Εμείς τώρα παίρνουμε νερό από την Υλίκη, αλλά αν αύριο για κάποιο λόγο μου “κόψουν” αυτή τη σύνδεση τι θα γίνει;» λέει στην «Κ» ο δήμαρχος Οινοφύτων κ. Γιώργος Θεοδωρόπουλος. «Ο υδροφόρος ορίζοντας δεν έχει καμία βελτίωση. Η καταστροφή είναι εκεί. Πρέπει το ΥΠΕΧΩΔΕ να μας ενημερώσει για το πού βρίσκονται τα πράγματα όσον αφορά τους ελέγχους και την αποκατάσταση της ζημιάς. Δεν είπαμε ότι είναι “εθνικό ζήτημα”;»

Σύμφωνα με όλους, το κρισιμότερο ζήτημα είναι ο επανέλεγχος των βιομηχανιών που «συνελήφθησαν» να ρυπαίνουν. Ποιος όμως θα τον κάνει; Οπως καταγγέλλει μέσω της «Κ» ο αντινομάρχης Βοιωτίας κ. Δημήτρης Αγγέλου, το αρμόδιο τμήμα της νομαρχίας εξακολουθεί να έχει μόλις δύο υπαλλήλους! «Τα τελευταία χρόνια, έχουμε κάνει συνολικά έξι αιτήσεις προς το υπουργείο (σ.σ. ΥΠΕΧΩΔΕ) να μας εγκρίνει τη στελέχωση του τμήματος με έξι ακόμα περιβαλλοντολόγους και χημικούς μηχανικούς, αλλά όλες έχουν απορριφθεί. Προσέξτε: δεν ζητάμε να επιβαρύνουμε τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά να προσλάβουμε εμείς τους υπαλλήλους και να τους πληρώνουμε με δικούς μας πόρους. Οι προσλήψεις όμως δεν εγκρίνονται. Λυπάμαι που το λέω, όμως αυτό δεν μπορεί παρά να μας βάζει σε σκέψεις. Μήπως κάποιοι θέλουν να μη γίνονται έλεγχοι στις βιομηχανίες; Δεν είμαι καθόλου αισιόδοξος ότι θα αντιμετωπιστεί αυτό το σοβαρό ζήτημα, αφού δεν γίνονται ούτε και τα αυτονόητα», καταλήγει ο κ. Αγγέλου.

Εντύπωση προκαλεί επίσης το γεγονός ότι τον περασμένο Νοέμβριο το ΥΠΕΧΩΔΕ εξέδωσε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τη στελέχωση της Ειδικής Υπηρεσίας Επιθεωρητών Περιβάλλοντος με την πρόσληψη 32 ατόμων. Μολονότι έως τώρα η πλήρωση των θέσεων της ΕΥΕΠ γινόταν μέσω ΑΣΕΠ, η συγκεκριμένη πρόσκληση ορίζει ότι οι προσλήψεις θα γίνουν από τον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ. Επιπλέον, όπως τονίζει σε ερώτησή του ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Σπ. Κουβέλης, στην προκήρυξη ορίζεται ότι η σύμβαση εργασίας θα είναι διάρκειας ενός έτους με δυνατότητα ανανέωσης ύστερα από έκθεση του Γενικού Επιθεωρητή Περιβάλλοντος της ΕΥΕΠ. «Οπως φάνηκε ξεκάθαρα και στην πρόσφατη περίπτωση σχετικά με τον Ασωπό, μια τέτοια πρόβλεψη θέτει τους μελλοντικούς επιθεωρητές υπό τον κίνδυνο της χειραγώγησης και κατεύθυνσης από τον εκάστοτε πολιτικό προϊστάμενο», καταλήγει ο κ. Κουβέλης.

Τοξική και καρκινογόνος ουσία το εξασθενές χρώμιο

Το χρώμιο (Cr) είναι ένα φυσικά σχηματιζόμενο μέταλλο, άοσμο, σκληρό, με χρώμα γκρι του ασταλιού, το οποίο εμφανίζει διάφορους βαθμούς οξείδωσης. Το εξασθενές χρώμιο Cr(VI) είναι η δεύτερη πιο σταθερή μορφή του χρωμίου. Συναντάται πολύ σπάνια στη Φύση και είναι κυρίως αποτέλεσμα κάποιας ανθρωπογενούς δραστηριότητας και συνήθως της επεξεργασίας μετάλλου.

Οπως εξηγεί στην «Κ» ο κ. Μιχάλης Χάλαρης, χημικός και πρώην πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Χημικών, η οποία είχε συντάξει ειδική έκθεση για το εξασθενές χρώμιο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει κατατάξει την ουσία στις τοξικές και καρκινογόνους. Η εισαγωγή στον οργανισμό μεγάλων ποσοτήτων εξασθενούς χρωμίου μέσω των μολυσμένων τροφών ή του πόσιμου νερού είναι δυνατόν να προκαλέσει στομαχικές διαταρχές και έλκη, σπασμούς, καταστροφή των νεφρών και του ήπατος, ακόμα και θάνατο. Ωστόσο, μολονότι το εξασθενές χρώμιο είναι πιο τοξικό και επικίνδυνο από το τρισθενές, δεν προβλέπεται από την ευρωπαϊκή και την εθνική νομοθεσία ειδικό όριο για την ουσία. Αντίθετα, προβλέπεται μόνον όριο επικινδυνότητας στο πόσιμο νερό για το ολικό χρώμιο (50 μg/l). «Η τάση στην παγκόσμια κοινότητα, πάντως, είναι να εισαχθούν όρια για το εξασθενές χρώμιο», τονίζει ο κ. Χάλαρης.

«Από τα αποτελέσματα των εκθέσεων δοκιμών που ήρθαν εις γνώσιν μου από την ευρύτερη περιοχή της λεκάνης του Ασωπού προκύπτει ότι υπάρχει γενικότερο πρόβλημα ποιότητος του νερού και η παρουσία επιβλαβών για τους ανθρώπους χημικών παραμέτρων δεν περιορίζεται στην παρουσία εξασθενούς χρωμίου», σημειώνει ο κ. Χάλαρης. «Είναι απολύτως απαραίτητη η παρακολούθηση της κατάσταση στο πόσιμο νερό μέσω αναλύσεων».
[+] ΓPAΦHMA

Προσπάθειες μετατροπής σύστασης των ωκεανών για να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου

Reuters

ΣΙΓΚΑΠΟΥΡΗ. Τις σημαντικές επιστημονικές αμφιβολίες που εγείρονται σχετικά με την πρόταση να αλλάξει ο άνθρωπος τη σύσταση των ωκεανών με στόχο την αντιμετώπιση του φαινομένου του θερμοκηπίου, επισημαίνει έκθεση που δόθηκε στη δημοσιότητα στην Αυστραλία. Η έκθεση τονίζει ότι τα πειράματα που γίνονται σε μικρή κλίμακα δεν μπορούν να υπολογίσουν τις συνέπειες για τη βιόσφαιρα σε περίπτωση που τα προγράμματα αυτά τεθούν σε πλατιά εφαρμογή.

Τα προγράμματα αφορούν την προσθήκη σιδήρου ή άλλων θρεπτικών ουσιών στους ωκεανούς, ώστε να πολλαπλασιαστεί το φυτοπλαγκτόν. Το φυτοπλαγκτόν απορροφά διοξείδιο του άνθρακα στη διάρκεια της ζωής του και το παρασύρει στον βυθό του ωκεανού μετά τον θάνατό του. Τα μέχρι τώρα πειράματα από δύο εταιρείες, μια αμερικανική και μια αυστραλιανή, ήταν επικεντρωμένα στο να αποδειχθεί αν και κατά πόσον η προσθήκη θρεπτικών συστατικών στους ωκεανούς πραγματικά αυξάνει την απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα. Δεν έγινε καμία μελέτη για το ποιες μπορεί να είναι οι συνέπειες της παρέμβασης αυτής σε μαζική κλίμακα και σε μεγάλο χρονικό διάστημα – όπως θα απαιτηθεί αν το σύστημα εφαρμοστεί στην πράξη.

«Δεν νομίζω ότι η επιστημονική κοινότητα έχει καθίσει να κάνει λίστα των πραγμάτων που πρέπει να τσεκάρουμε προτού πιστοποιήσουμε ότι ο κίνδυνος είναι μικρός», δήλωσε ο επικεφαλής του προγράμματος ελέγχου για το διοξείδιο του άνθρακα στους ωκεανούς, Τομ Τραλ. Ο Τραλ, ένας από τους συγγραφείς της έκθεσης που συνιστά προσοχή, εργάζεται στο Κέντρο Ερευνας για το Ανταρκτικό Κλίμα και τα Οικοσυστήματα (ACE CRC) στο Χόμπαρτ της Τασμανίας.

Φόβοι επιστημόνων

Μερικοί επιστήμονες φοβούνται πως η μεγάλης κλίμακας παρέμβαση μπορεί να τροποποιήσει τα οικοσυστήματα των ωκεανών, να τους καταστήσει πιο όξινους ή να μειώσει τα επίπεδα οξυγόνου, ακόμη και να προκαλέσει την απελευθέρωση οξειδίου του αζώτου, ενός άλλου ισχυρού αερίου του θερμοκηπίου.

«Το λίπασμα στους ωκεανούς μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στη δομή του θαλάσσιου οικοσυστήματος και στη βιοποικιλότητα και μπορεί να έχει άλλα ανεπιθύμητα αποτελέσματα», αναφέρει η έκθεση του ACE CRC. «Ενώ τα πειράματα έχουν δείξει ότι η περιορισμένη προσθήκη σιδήρου ενισχύει την ανάπτυξη του φυτοπλαγκτόν και προσωρινά αυξάνει την απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, δεν είναι σίγουρο αν οδηγεί στο να αποθηκεύεται μακροπρόθεσμα περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα στα βάθη των ωκεανών.

Αν η μέθοδος αποδειχθεί επιτυχής, οι εταιρείες που την προωθούν θα μπορέσουν να πωλήσουν στη συνέχεια δικαιώματα ρύπων αξίας πολλών εκατομμυρίων δολαρίων σε εταιρείες που συνεχίζουν να ρυπαίνουν σε άλλα σημεία της γης. Σύμφωνα με τους μηχανισμούς αγοραπωλησίας ρύπων που ισχύουν στην Ε.Ε. και αλλού, αν κάποιο πρόγραμμα σε οποιοδήποτε σημείο της γης απορροφά κάποια ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα, οι ρυπογόνες βιομηχανίες μπορούν να αγοράσουν δικαιώματα ρύπανσης.

Πάντως, οι εμπνευστές της συγκεκριμένης μεθόδου δεν είναι βέβαιοι για τα αποτελέσματά της και ζητούν περισσότερα πειράματα. «Πιστεύουμε ότι τα πειράματα σε μεγαλύτερη κλίμακα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μπορούν να μας βοηθήσουν να καταλάβουμε αν ο άνθρωπος μπορεί να αυξήσει το ποσοστό διοξειδίου του άνθρακα που φυλάσσεται στα βάθη των ωκεανών», δήλωσε ο Νταν Γουέιλι, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Climos, που εδρεύει στην Καλιφόρνια. Ο Γουέιλι δήλωσε ότι στα επόμενα πειράματα στον Νότιο Παγωμένο Ωκεανό θα διασκορπιστούν θρεπτικά συστατικά σε ακτίνα 100 έως 200 χιλιομέτρων.

Οι επικριτές της μεθόδου υποστηρίζουν ότι η ανθρώπινη παρέμβαση έχει ήδη προξενήσει αρκετές βλάβες στο περιβάλλον και δεν θα πρέπει να προωθεί μαζικές αλλαγές σε οικοσυστήματα προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες ενός προβλήματος που ο ίδιος ο άνθρωπος δημιούργησε. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν αποδειχθεί ότι η μέθοδος αυτή θα μπορούσε να έχει μακροπρόθεσμα αποτελέσματα, οι δυνατότητες απορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα είναι περιορισμένες. «Τα σιδηρούχα λιπάσματα στους ωκεανούς δεν είναι πανάκεια» λέει ο Γουέιλι, «πρέπει να βρεθεί τρόπος, οι μεγαλύτεροι ρυπαντές να περιορίσουν τις εκπομπές ρύπων το ταχύτερο».

[+] ΓPAΦHMA

πηγή: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artId=246603

▅ Στο μικροσκόπιο φρέσκα και τυποποιημένα είδη αντσούγιας, ρέγκας, σαρδέλας, τόνου, ξιφία και σκουμπριού
Τρώμε ψάρια με δηλητηριώδη τοξίνη
Επιστήμονες του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων εντόπισαν ισταμίνη σε δείγματα αλιευμάτων από διάφορα σημεία πώλησης στη Βόρεια και στη Βορειοδυτική Ελλάδα
ΜΑΧΗ ΤΡΑΤΣΑ | Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2008

ΔΗΛΗΤΗΡΙΩΔΗΣ τοξίνη ανιχνεύθηκε σε φρέσκα και τυποποιημένα ψάρια που πουλιούνται στην ελληνική αγορά. Η ισταμίνη, μια
τοξική αμίνη που αναπτύσσεται κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις σε διάφορα αλιεύματα, «πιάστηκε στα δίχτυα» των επιστημόνων του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, οι οποίοι εξέτασαν 125 δείγματα ψαριών από
διάφορα σημεία πώλησης στη Βόρεια και στη Βορειοδυτική Ελλάδα. Η κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν μεγάλες ποσότητες ισταμίνης προκαλεί ένα είδος τροφικής δηλητηρίασης (σκομβροειδής δηλητηρίαση),
ιδιαίτερα σοβαρής, με συνέπεια συχνά ο ασθενής να χρειάζεται νοσηλεία. Μάλιστα τα συμπτώματα ορισμένες φορές μπορεί να μοιάζουν ακόμη και με εκείνα του εμφράγματος.

Μελέτη του Εργαστηρίου Μικροβιολογίας Τροφίμων της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (με επιστημονική υπεύθυνη την αναπληρώτρια καθηγήτρια κυρία Χρυσάνθη Παπαδοπούλου ), η οποία δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος του επιστημονικού εντύπου «Food Αdditives and Contaminants», δείχνει ότι το 14,5% των δειγμάτων ψαριών που αναλύθηκαν υπερέβαινε το όριο που έχει θέσει η αμερικανική αρχή για τον έλεγχο των τροφίμων (US Food and Drug Αdministration), το οποίο είναι τα 50 χιλιοστογραμμάρια ανά κιλό.

Ειδικότερα, στο μικροσκόπιο των ελλήνων μελετητών μπήκαν φιλέτα αντσούγιας, αντσούγια σε κονσέρβα, ρέγκες παστές, καπνιστές και κονσέρβας, σαρδέλες φρέσκες και κονσέρβας, τόνος σε κονσέρβα, κατεψυγμένος ξιφίας και διάφοροι τύποι σκουμπριού. Οι συγκεντρώσεις ισταμίνης ήταν υψηλότερες στα δείγματα παστής ρέγκας και φιλέτων αντσούγιας και έφταναν τα 220 και 165 χιλιοστογραμμάρια ανά κιλό αντίστοιχα. Για τα επίπεδα της ισταμίνης στα ψάρια η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει ορίσει ως όριο τα 100 χιλιοστογραμμάρια ανά κιλό.

Δέκα ημέρες πριν, στις 4 Δεκεμβρίου, 12 επιχειρηματίες που βρέθηκαν στην πόλη Αμπερντίν της Βρετανίας για να παρακολουθήσουν ένα συνέδριο νόσησαν αφού κατανάλωσαν ψάρι με… ισταμίνη. Δύο από αυτούς νοσηλεύθηκαν στο νοσοκομείο για δύο ημέρες. Τα ξεσπάσματα σκομβροειδών δηλητηριάσεων δεν είναι σπάνιο φαινόμενο. Πολύ συχνά καταγράφονται περιστατικά σε διάφορες χώρες του πλανήτη.

▅ Περιστατικά

Στη Γερμανία τα υψηλότερα επίπεδα ισταμίνης έχουν μετρηθεί σε τηγανητό ψάρι. Στην Ταϊβάν, έπειτα από ξέσπασμα δηλητηριάσεων, βρέθηκαν σε ξιφία συγκεντρώσεις ισταμίνης από 859 ως 2.937 χιλιοστογραμμάρια ανά κιλό. Συνολικά, το ποσοστό των δειγμάτων ψαριών στην Ταϊβάν που ξεπερνούν το όριο αγγίζει το 6,5%. Στη Ρωσία σε επιστημονική μελέτη αναφέρεται ότι μόλις το 4,7% από τα 149 δείγματα φρέσκου και κονσερβοποιημένου ψαριού που ελέγχθησαν περιείχε ισταμίνη πάνω από το επιτρεπτό όριο. Στην Πολωνία η ισταμίνη σε φρέσκο και επεξεργασμένο ψάρι κυμαινόταν από μηδέν ως 160 χιλιοστογραμμάρια ανά κιλό. Στην Τουρκία το 7,7% των δειγμάτων περιείχε την τοξίνη σε συγκεντρώσεις πάνω από 1.000 χιλιοστογραμμάρια ανά κιλό. Στη Νέα Ζηλανδία το ποσοστό των δειγμάτων στα οποία ανιχνεύθηκε η διοξίνη δεν ξεπερνά το 7,5%.

Στη χώρα μας το ποσοστό των προβληματικών δειγμάτων φτάνει το 14,5%. Οπως προέκυψε, ισταμίνη ανιχνεύθηκε σε όλα τα δείγματα τόνου και κυμαινόταν από 3,1 ως 23,5 χιλιοστογραμμάρια ανά κιλό. Σε αντίστοιχη μελέτη που πραγματοποιήθηκε στη Βαρκελώνη η τοξίνη ανιχνεύθηκε στο 83,3% των δειγμάτων τόνου. Σε δείγμα εισαγόμενης αντσούγιας ανιχνεύθηκε ισταμίνη σε συγκέντρωση 165 μικρογραμμαρίων ανά κιλό. Τέτοιες συγκεντρώσεις μπορούν να προκύψουν ύστερα από διατήρηση του συγκεκριμένου ψαριού επί τέσσερις ημέρες σε θερμοκρασία 4 βαθμών Κελσίου. Το συγκεκριμένο δείγμα είχε εισαχθεί από γειτονική χώρα και προφανώς η μεταφορά του δεν είχε γίνει σωστά.

Στις ελληνικές σαρδέλες τα επίπεδα ισταμίνης βρέθηκαν χαμηλά (3- 22 χιλιοστογραμμάρια ανά κιλό). Αντίστοιχες μετρήσεις στη Βραζιλία έδειξαν συγκεντρώσεις που κυμαίνονταν από 1,2 ως 36 χιλιοστογραμμάρια ανά κιλό. Στην Ιαπωνία η ισταμίνη σε σαρδέλες βρέθηκε από 50 ως και 3.400

χιλιοστογραμμάρια ανά κιλό.
▅ Πρόληψη

Ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει ότι οι τοξικές επιδράσεις της ισταμίνης δεν επηρεάζονται με το μαγείρεμα, την κονσερβοποίηση ή την κατάψυξη. Κανένας, εκτός από τον επιστήμονα στο εργαστήριο, δεν μπορεί να αντιληφθεί, διά γυμνού οφθαλμού, ότι το ψάρι που αγοράζει περιέχει ή όχι την τοξίνη. Υποπτα για παρουσία ισταμίνης είναι όλα τα μπαγιάτικα ψάρια ή τα αλιεύματα που δεν έχουν διατηρηθεί όπως θα έπρεπε. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προ διετίας αποφάσισε να επιβάλει μέτρα ασφαλείας- υποχρεωτικούς ελέγχους για τα επίπεδα ισταμίνης – για προϊόντα αλιείας που προέρχονται από τη Βραζιλία. Το μοναδικό «όπλο» του καταναλωτή απέναντι σε αυτή την επικίνδυνη τοξίνη είναι οι… αισθήσεις του. Συχνά, αν και όχι πάντα, η παραγωγή ισταμίνης σε ένα τρόφιμο σχετίζεται με την παραγωγή αμμωνίας, με αποτέλεσμα την εμφανή αλλοίωσή του και την άσχημη οσμή.

Συχνότερες δηλητηριάσεις από ισταμίνη έχουν καταγραφεί ύστερα από κατανάλωση παλαμίδας ή κιτρινόπτερου τόνου, σαρδέλας, σκουμπριού, σολομού και άλλων κυρίως λιπαρών ψαριών. Η συγκεκριμένη τοξίνη παράγεται στα ψάρια και στα αλιεύματα κυρίως κατά τη μικροβιακή αποσύνθεση εξαιτίας της παρουσίας βακτηρίων. Επίσης παράγεται και με την επίδραση διαφόρων ενζύμων που υπάρχουν στους μυϊκούς ιστούς των ψαριών και των αλιευμάτων. Σε θερμοκρασίες γύρω στο 0 C η παραγωγή ισταμίνης σταματά. Η θερμική επεξεργασία των ψαριών στους 60 και άνω βαθμούς Κελσίου θα καταστρέψει τα βακτήρια που παράγουν την ισταμίνη. Ωστόσο, όταν ήδη έχει παραχθεί η ισταμίνη στη σάρκα των ψαριών, δεν πρόκειται να καταστραφεί με το ψήσιμο και συνεπώς καταναλώνεται από τους ανυποψίαστους καταναλωτές.

▅ Συμπτώματα

Τα αρχικά συμπτώματα του ασθενούς που έχει καταναλώσει ψάρι το οποίο περιέχει υψηλή συγκέντρωση ισταμίνης είναι τσούξιμο στο στόμα, εξανθήματα στο πάνω μέρος του σώματος, πτώση της πίεσης του αίματος και διαταραχές στο καρδιοαγγειακό και στο γαστρεντερικό σύστημα. Ακόμη είναι πιθανόν να παρουσιάσει πονοκέφαλο και κνησμό. Στους ηλικιωμένους ή στους εξασθενημένους ασθενείς μπορεί να εμφανιστούν ναυτία, εμετός και διάρροια, με αποτέλεσμα να χρειαστούν νοσηλεία. Τα συμπτώματα της δηλητηρίασης εμφανίζονται αμέσως μετά την κατανάλωση του αλλοιωμένου τροφίμου αλλά και ύστερα από μισή ώρα. Η ανάρρωση μπορεί να διαρκέσει από τρεις ώρες ως και μερικές ημέρες. Σε κάθε περίπτωση το ύποπτο τρόφιμο πρέπει να δοθεί άμεσα για ανάλυση, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι περιείχε υψηλά επίπεδα ισταμίνης και να ακολουθήσει ο ασθενής την κατάλληλη αγωγή.

Ανακαλούνται αλλαντικά με διοξίνη εξ Ιρλανδίας

ΣΕ ΔΕΚΑ ΤΟΝΟΥΣ ανέρχονται τα αλλαντικά (μορταδέλα και πεπερόνε) με τις ιρλανδικές διοξίνες τα οποία διακινήθηκαν στην ελληνική αγορά. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) η μεγαλύτερη ποσότητα αποσύρθηκε ενώ η υπόλοιπη (περίπου 750 κιλά μορταδέλας) βρίσκεται υπό ανάκληση. Ο Φορέας, στο πλαίσιο των ελέγχων και μέσω του Συστήματος Εγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές, ενημερώθηκε στις 9 Δεκεμβρίου για τη διακίνηση στην Ελλάδα μορταδέλας στην οποία έχουν ανιχνευθεί υψηλά επίπεδα διοξινών. Συγκεκριμένα η ιταλική επιχείρηση Αlcisa πούλησε στην ελληνική εταιρεία Τσελεμπής Β. & Σία ΟΕ- Αυλός περίπου 1,35 τόνους μορταδέλας με την εμπορική επωνυμία Αlcisa (αριθμός παρτίδας 8325060). Από τη συνολική ποσότητα ήδη κατασχέθηκαν 600 κιλά από την Περιφερειακή Διεύθυνση Κεντρικής Μακεδονίας του ΕΦΕΤ. Η υπόλοιπη ποσότητα, η οποία ήδη βρίσκεται υπό ανάκληση, διακινήθηκε στην αγορά από τις επιχειρήσεις τροφίμων Χρυσόπουλος Ιωάννης, Δ. Μασούτης ΑΕ, Αφροδίτη ΑΕΕ, Λιάντας Χ. & Σία ΕΕ, Ζλατιλίδης Στέφανος, Κυζιρίδης Αφοί και Καραγιάννης Ιωάννης. Ο ΕΦΕΤ καλεί όσους έχουν ήδη προμηθευτεί το συγκεκριμένο προϊόν να μην το καταναλώσουν.

Η επιχείρηση Αlcisa προμήθευσε επίσης την ελληνική εταιρεία Αφοί Φρονά ΑΕ στη Ρόδο περίπου 3,1 τόνους μορταδέλας με την ίδια εμπορική επωνυμία και με αριθμό παρτίδας 8325059. Η συνολική ποσότητα βρίσκεται στις αποθήκες της επιχείρησης.

Ο ΕΦΕΤ διαπίστωσε ακόμη τη διακίνηση στην Ελλάδα πεπερόνε το οποίο παρασκευάστηκε από ιρλανδικό χοιρινό κρέας με χρόνο σφαγής μετά τον Σεπτέμβριο 2008. Επειδή το ανωτέρω προϊόν είναι ύποπτο επιμόλυνσης με διοξίνες, η εταιρεία εισαγωγής προέβη άμεσα σε προληπτική απόσυρσή του και το σύνολο της συγκεκριμένης ποσότητας βρίσκεται δεσμευμένο στις αποθήκες της.

———-

πηγή: http://www.ert3.gr/news/et3newsbody.asp?ID=433760

Ψάρια «πειραματόζωα» – μάρτυρες για τοξικές ουσίες στο Θερμαϊκό Κόλπο
(12/12/2008 )

Ψάρια πειραματόζωα, σε μικρά ενυδρεία, μπορούν να δώσουν αξιόπιστες και ασφαλείς πληροφορίες, όσον αφορά την τοξικότητα των νερών του Θερμαϊκού Κόλπου και κατ΄ επέκταση την καταλληλότητα των αλιευμάτων, που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση.
Τη σχετική μελέτη, που φέρει το όνομα «βιοπειραματισμός», παρουσίασε ο ομότιμος καθηγητής Ιχθυολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Γεώργιος Φώτης, σε ημερίδα με θέμα «Οικολογικές συνθήκες και παραγωγικότητα στην παράκτια ζώνη του δυτικού Θερμαϊκού κόλπου», που διοργάνωσε απόψε στη Χαλάστρα Θεσσαλονίκης, ο Φορέας Διαχείρισης του Δέλτα Αξιού- Λουδία- Αλιάκμονα.
Όπως εξήγησε ο κ. Φώτης, η εξέταση της τοξικότητας των νερών γίνεται με την επιλογή ορισμένων ειδών ψαριών, (με καθορισμένο βάρος και ηλικία), που τίθενται «υπό παρακολούθηση» μέσα σε εγκαταστάσεις (γυάλινα ενυδρεία ή μικρές δεξαμενές από σκυρόδεμα ή ουδέτερο συνθετικό υλικό), στις οποίες υπάρχει ο κατάλληλος δείκτης ποιότητας νερού. Στις δεξαμενές αυτές, εισάγονται δείγματα από το νερό που φεύγει, π.χ. από τους βιολογικούς καθαρισμούς, και από την εξέταση των ψαριών που ακολουθεί φαίνεται εάν το νερό αυτό είναι κατάλληλο για να εισέλθει στο οικοσύστημα.
«Ελέγχεται η συμπεριφορά των πειραματόζωων και εξετάζονται: δέρμα, πτερύγια, βράγχια και εσωτερικά όργανα, ταυτόχρονα γίνεται και αιματολογική εξέταση. Ο τρόπος αυτός εξέτασης των νερών πρέπει να γίνεται μετά από κάθε βιολογικό και χημικό καθαρισμό τους, δηλαδή μετά την εξυγίανσή τους. Το ίδιο συνιστάται να γίνεται και σε κάθε ύποπτο ή επικίνδυνο υδάτινο οικοσύστημα», ανέφερε ο καθηγητής.

Οι μέχρι τώρα ερευνητικές μελέτες, που έχουν πραγματοποιηθεί στο Θερμαϊκό κόλπο, σύμφωνα με όσα ανέφερε στην εισήγησή της, η ερευνήτρια του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), Καλλιόπη Πάγκου, έχουν δείξει ότι το σημαντικότερο πρόβλημα είναι ο ευτροφισμός, δηλαδή ο εμπλουτισμός σε θρεπτικά άλατα του θαλάσσιου οικοσυστήματος από αλλόχθονες πηγές (αστικά λύματα, γεωργικά απόβλητα κ.λπ.), που οδηγεί άμεσα σε υπερβολική ανάπτυξη της φυτοπλαγκτονικής μάζας.

Το ΕΛΚΕΘΕ προτείνει τουλάχιστον μηνιαία παρακολούθηση του εσωτερικού του Θερμαϊκού, επεσήμανε η κα Πάγκου, προσθέτοντας ότι σημαντικό είναι και το πρόβλημα της εκτεταμένης μυδοκαλλιέργειας στην περιοχή, η διαχείριση της οποίας ερευνάται στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος SPICOSA.

Το πρόγραμμα παρακολούθησης των οστράκων στο Θερμαϊκό Κόλπο που εφαρμόζει η Νομαρχία Θεσσαλονίκης παρουσίασε ο προϊστάμενος του Τμήματος Αλιευμάτων της Κτηνιατρικής Διεύθυνσης Θεσσαλονίκης Ιωάννης Καρανάσιος.

Όπως διευκρίνισε, γίνονται τακτικοί έλεγχοι (εβδομαδιαίοι, μηνιαίοι κ.α.) για τη μικροβιολογική ποιότητα ζώντων δίθυρων μαλακίων και νερού, για πιθανή παρουσία τοξικού φυτοπλαγκτού στο θαλασσινό νερό, για παρουσία βιοτοξινών, για ανίχνευση και προσδιορισμό βαρέων μετάλλων.

Στα προβλήματα των μυδοκαλλιεργητών, που, όπως είπε, δε σχετίζονται τόσο με την περιβαλλοντική επιβάρυνση του Θερμαϊκού, όσο με διαδικαστικά ζητήματα, αναφέρθηκε ο πρόεδρος του Οστρακοπαραγωγικού Συνεταιρισμού Χαλάστρας και μέλος του ΔΣ του Φορέα Διαχείρισης Δέλτα Αξιού, Δημήτρης Κακανάς.

«Στην περιοχή περίπου 200 οικογένειες ζουν από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα, με τις επίσημες άδειες, όμως, να ανέρχονται μόλις σε 23, με αποτέλεσμα οι μη αδειοδοτημένοι παραγωγοί να προσπαθούν να διαθέσουν το προϊόν τους μέσω των συναδέλφων τους, που έχουν άδεια, πρακτική που τα τελευταία δύο χρόνια έχει επιφέρει την επιβολή διοικητικών προστίμων συνολικού ύψους 800.000 ευρώ», είπε.

Το πρόβλημα, σημείωσε, έγκειται στο ότι η θεσμοθετημένη Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργητών (ΠΟΑΥ) του Θερμαϊκού Κόλπου, αρμόδια για το θέμα της υπεκμίσθωσης των θαλάσσιων χώρων προς τους ιδιώτες – παραγωγούς, δεν έχει επιλύσει ακόμη θεσμικά προβλήματα, που σχετίζονται με τη διαδικασία των αδειοδοτήσεων.

Στο πρόβλημα αναφέρθηκε και ο βιολόγος – Ιχθυολόγος, Προϊστάμενος Διεύθυνσης Σχεδιασμού και Προγραμματισμού της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Θεσσαλονίκης, Απόστολος Γιάντσης, σημειώνοντας ότι υπάρχει σχετική αλληλογραφία με το ΥΠΕΧΩΔΕ προκειμένου να καλυφθούν τα θεσμικά κενά. «Επιδίωξη είναι να διασφαλιστεί η υγιεινή και ασφάλεια στη διακίνηση των μυδιών, με οργανωμένους χώρους φορτοεκφόρτωσης», είπε.

Στήνουν 2 νέες «Πτολεμαΐδες» στην Κεντρική Ελλάδα

Η υπερσυγκέντρωση σταθμών ηλεκτροπαραγωγής αναμένεται να «πνίξουν» στους ρύπους ήδη επιβαρημένες περιοχές

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Χάρης Καρανίκας

πηγή: ΤΑ ΝΕΑ, 8/12/2008

ΟΙ ΝΕΟΙ ΛΙΘΑΝΘΡΑΚΙΚΟΙ σταθμοί σύμφωνα με το WWF Ελλάς υπολογίζεται ότι θα απελευθερώνουν 11,4 εκατ. τόνους CΟ 2

Ένα νέο ενεργειακό κέντρο με συνολική ισχύ άνω των 7.300 ΜW, δηλαδή σχεδόν δύο φορές μεγαλύτερο από αυτό στη Δυτική Μακεδονία, σχηματίζεται στην Ανατολική Στερεά, την Εύβοια, την Κορινθία και τη Μαγνησία.

Αποτέλεσμα αυτής της υπερσυγκέντρωσης σταθμών ηλεκτροπαραγωγής είναι οργανώσεις πολιτών να αντιδρούν για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των νέων μονάδων, εκ των οποίων πολλές θα κατασκευασθούν σε ήδη επιβαρημένες περιοχές. Ειδικότερα, από το σύνολο των 7.380 ΜW τα 2.060 ΜW αφορούν σε νέες λιθανθρακικές μονάδες που αναμένεται να εγκατασταθούν στο Αλιβέρι και το Μαντούδι Εύβοίαςκαθώς και τη Λάρυμνα Φθιώτιδας, ενώ τα υπόλοιπα σε μονάδες φυσικού αερίου στην Εύβοια, τη Βοιωτία, την Αττική, την Κορινθία και τη Μαγνησία. Την ίδια ώρα, έχει δρομολογηθεί παύση λειτουργίας σταθμών συνολικής ισχύος 930 ΜW – εκ των οποίων τα 180 με φυσικό αέριο- στην Αττική και στο Αλιβέρι έως το 2015.

Όσον αφορά στους νέους λιθανθρακικούς σταθμούς, το WWF Ελλάς υπολογίζει ότι πέρα από τους 11,4 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα που θα συνεισφέρουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου ετησίως, θα απελευθερώνουν πάνω από 8.500 τόνους διοξειδίου του αζώτου, 4.800 τόνους διοξειδίου του θείου και περίπου 900 τόνους αιωρούμενων μικροσωματιδίων (οι τρεις τελευταίοι ρύποι συνδέονται με αναπνευστικά προβλήματα και φωτοχημικό νέφος). Όπως δε αναφέρει η περιβαλλοντική οργάνωση, οι προηγούμενες εκτιμήσεις αποτελούν το καλύτερο δυνατό σενάριο, σαφώς η εμπειρία έχει δείξει ότι οι πραγματικές εκπομπές είναι κατά πολύ περισσότερες σε σχέση με τις εργοστασιακές προδιαγραφές λόγω της ποιότητας του καυσίμου, τις βλάβες του εξοπλισμού κ.λπ.

Βαρέα μέταλλα
«Στους παραπάνω ρύπους δεν υπολογίζεται η επιβάρυνση του περιβάλλοντος λόγω παραγωγής βαρέων μετάλλων, στερεών και ραδιενεργών αποβλήτων καθώς και θαλασσινού νερού», επισημαίνει το WWF. Μάλιστα, ο ΟΟΣΑ αναφέρει σε έκθεσή του (Ιnternational Εnergy Τechnology, Collaboration and Climate Change Μitigation, 2005) ότι η καύση λιθάνθρακα εκπέμπει αιωρούμενα σωματίδια, οξείδια αζώτου και θείου, υδράργυρο και άλλα μέταλλα περιλαμβανομένων και μερικών ραδιενεργών στοιχείων σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες απ΄ ό,τι το πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο, προκαλώντας έτσι τοπικά και περιφερειακά προβλήματα μόλυνσης». Ενδεικτικά, για τη λειτουργία της λιθανθρακικής μονάδας στο Μαντούδι Ευβοίας με ισχύ 460 ΜW θα χρειάζονται ετησίως 560 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού για την ψύξη των μηχανών, το οποίο θα επιστρέφει στη θάλασσα σε υψηλές θερμοκρασίες.

Φονικός συνδυασμός
«Στο Αλιβέρι, σε μία περιοχή ήδη επιβαρημένη από την ανεξέλεγκτη λειτουργία τσιμεντοβιομηχανίας και μονάδας παραγωγής ηλεκτρισμού με μαζούτ ξαφνικά, πέρα από τον σταθμό φυσικού αερίου, προέκυψε και το σχέδιο κατασκευής μονάδας λιθάνθρακα και μάλιστα σε κτήμα που ανήκει στον Δήμο Ταμυναίων. Αυτά τα σχέδια έχουν αναστατώσει τους κατοίκους, που ήδη διαμαρτύρονται για τη φονική ατμοσφαιρική ρύπανση στο Αλιβέρι και είναι αποφασισμένοι να αντισταθούν στην κατασκευή του. Μέχρι στιγμής τρεις γειτονικοί δήμοι και 20 οργανώσεις αντιτίθενται στα σχέδια της ΔΕΗ», αναφέρει η κ. Δέσποινα Μαρίνου από την Ένωση Ταμυναίων Πολιτών «Παρέμβαση» και εκπρόσωπος στην Πανελλαδική Πρωτοβουλία ενάντια στον Λιθάνθρακα.

Το βάρος στη Βοιωτία

Στο μέτωπο των νέων σταθμών φυσικού αερίου, το μεγαλύτερο βάρος αναμένεται να «σηκώσει» η Βοιωτία, καθώς περίπου 2.700 ΜW αναμένεται να εγκατασταθούν στον συγκεκριμένο νομό. Και μπορεί οι εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα να είναι μειωμένες κατά το ένα τρίτο σε σχέση με την αντίστοιχη ισχύ λιθανθρακικών μονάδων, ωστόσο επικρατεί έντονος προβληματισμός για τις εκπομπές οξειδίων του αζώτου (ΝΟx), τα οποία προκαλούν αναπνευστικά προβλήματα και φωτοχημικό νέφος. Υπολογίζεται δε ότι αν οι σταθμοί λειτουργούν κατά τα 2/3 του έτους, μόνο στη Βοιωτία θα εκλύονται πάνω από 4.000 τόνοι ΝΟx. Αμέσως μετά τη Βοιωτία έρχεται η Αττική, όπου από τα 1385 ΜW νέων μονάδων φυσικού αερίου θα εκλύονται επιπλέον 2100 τόνοι οξειδίων του αζώτου, και ακολουθούν Εύβοια, Κορινθία και Μαγνησία όπου θα δημιουργηθούν 3 νέες μονάδες ισχύος 400 ΜW έκαστη.

«Ο νομός Βοιωτίας αναμένεται να νεκρώσει και όχι απλά να επιβαρυνθεί από τη λειτουργία των νέων μονάδων φυσικού αερίου. Επιπλέον, αν και ο επενδυτής του λιθανθρακικού σταθμού 600 ΜW στα Άσπρα Σπίτια εξέφρασε την άποψη ότι μάλλον δεν θα προχωρήσει, ωστόσο δεν έχει αποσύρει την αίτηση, η οποία σημειώνεται πως έχει ήδη λάβει θετική γνωμοδότηση», λέει ο Τάσος Κεφαλάς από τη Συμπαράταξη Βοιωτών. «Ήδη στον νομό λειτουργούν τρεις βιομηχανικοί πόλοι- σε Οινόφυτα, Θίσβη και Αντίκυρα- που προκαλούν μεγάλη περιβαλλοντική επιβάρυνση στην περιοχή. Μάλιστα στη Θίσβη, η βιομηχανική περιοχή λειτουργεί εδώ και 8 χρόνια ενώ τώρα κατασκευάζονται οι υποδομές… Και ενώ υπάρχουν οι άδειες για 8 νέους σταθμούς φυσικού αερίου εκδηλώνεται ενδιαφέρον για την κατασκευή ακόμα περισσότερων, γεγονός που σε συνδυασμό με τη μελλοντική επέκταση και την ενοποίηση της βιομηχανικής ζώνης με τη Λαμία σηματοδοτεί την πλήρη βιομηχανοποίηση του νομού μας. Πρόκειται για μία βίαιη μετατροπή του χαρακτήρα της περιοχής, που συνδύαζε τη βιομηχανία με τις αγροτικές δραστηριότητες και τον τουρισμό», συμπληρώνει ο κ. Κεφαλάς.

Υποβαθμίζεται κι άλλο το Θριάσιο

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ εκφράζουν και οι κάτοικοι του ήδη επιβαρημένου Θριασίου Πεδίου και της Ελευσίνας, όπου σχεδιάζεται μονάδα φυσικού αερίου ισχύος 880 ΜW. «Είναι παράλογα αυτά τα σχέδια για το κορεσμένο βιομηχανικά Θριάσιο. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μονάδα φυσικού αερίου στην Ελλάδα, η οποία επιχειρείται να «στηθεί» πάνω σε μπαζωμένη με σκουριές και απόβλητα θαλάσσια έκταση, και μάλιστα σε ελάχιστη απόσταση από τους οικισμούς. Πέρα από την επιπλέον ατμοσφαιρική ρύπανση αναμένεται να υπάρξει και θαλάσσια ρύπανση σε έναν κόλπο ο οποίος, παρά την επιβαρημένη περιβαλλοντικά κατάστασή του, τα τελευταία χρόνια έχει παρουσιάσει σημάδια βελτίωσης», λέει ο κ. Χρήστος Χρηστάκης, μέλος της Επιτροπής Αγώνα κατά των επεκτάσεων της Πετρόλα και των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής της Χαλυβουργικής. «Κατά συνέπεια μιλάμε για ένα τρομερό πισωγύρισμα που η τοπική κοινωνία δεν μπορεί να ανεχθεί. Όσο γρηγορότερα εγκαταλειφθούν αυτά τα σχέδια τόσο μεγαλύτερο θα είναι το κέρδος και της Χαλυβουργικής και της ΔΕΗ», τονίζει.

Χημική επίθεση σε 4 τροχούς

Ακούν στο δυσπρόφερτο όνομα πολυβρωμιωμένοι διφαινυλαιθέρες. Καραδοκούν σε μαξιλάρια, τηλεοράσεις, υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα και στις καμπίνες των αυτοκινήτων. Ενοχοποιούνται για ορμονικές διαταραχές, όγκους και νευρολογικά προβλήματα. Γνωρίστε τους και… φυλαχθείτε!

το άρθρο στο ΒΗΜΑ

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ