Posts Tagged ‘πόλις’
δύο άρθρα για την Αττική
ουσιαστικά για την Ελλάδα αφού Αττική=1/2+ της Ελλάδας και ακόμη αφού Αττική=Αθήνα και αφού Αθήνα=ο δρόμος που όλοι ούτως ή άλλως θα ακολουθήσουμε …
Το πρώτο μιλά για το τέρας που φτιάχνετε …
Το δεύτερο μιλά για τον θάνατο του “ιερού”, τον Πικιώνη, τον Κρόκο, το “Νέο” Μουσείο Ακρόπολης …
———–
Ενα τέρας μεγαλώνει στην Αττική
Tης Τασουλας Καραϊσκακη, “Κ”, 8/6/08
Η τάση έχει πια φανεί καθαρά, ανατρέποντας μία ακόμη βεβαιότητα για την πρωτεύουσα – τον οικιστικό κορεσμό της. Το πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας επεκτείνεται ραγδαία και ανεξέλεγκτα σχεδόν προς όλες τις διευθύνσεις, τείνοντας να καταλάβει όλη την Αττική και μέρος της Βοιωτίας. Τα εξοχικά σε Ραφήνα, Νέα Μάκρη, Λούτσα, Βραυρώνα, Ωρωπό, Μαρκόπουλο κ.ά. μετατρέπονται σε κύριες κατοικίες, οι αραιοκατοικημένοι οικισμοί, οι παλαιές κοινότητες της Αττικής, ο Αγιος Στέφανος, το Κρυονέρι, η Ανοιξη, ο Διόνυσος κ.λπ. θεωρούνται ήδη προάστια της Αθήνας, τα Μεσόγεια αναπτύσσονται ραγδαία – κατά μήκος της Αττικής Οδού ξεφυτρώνουν πολυκαταστήματα, αποθήκες, επιχειρήσεις, ενώ στην «ενδοχώρα» των Μεσογείων απλώνουν με ταχύτητα, σαν λάδι που χύνεται, οι υπάρχοντες οικισμοί, συχνά χωρίς δίκτυα (ύδρευσης, αποχέτευσης, ηλεκτρικού), χωρίς υποδομές, χωρίς σχέδιο. Ο προαστιακός «διοχετεύει» την ανοικοδόμηση προς Κόρινθο, οι πλαγιές γεννούν σπίτια ένθεν κακείθεν του Υμηττού, της Πεντέλης, ακόμη και της Πάρνηθας. Κάθε φορά που έρχεται στο φως ένας νέος οικισμός μέσα σε δάσος, σε αρχαιολογικό χώρο, σε περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, σε γη υψηλής παραγωγικότητας, σε αιγιαλό, η καταφανής παρανομία κουκουλώνεται με τα πειστήρια της εξαίρεσης. Είχε εξαιρεθεί της αναδάσωσης, επρόκειτο για γεωργική γη, είχε παραχωρηθεί για εκμετάλλευση, δεν είναι βίλα είναι αναψυκτήριο κ.λπ. Ολη η ζωή μας έχει στηριχθεί στις «εξαιρέσεις» (χωρίς δασολόγιο, κτηματολόγιο κ.λπ. μπορείς να αποδείξεις ότι είσαι ελέφαντας). Μια φιλοσοφία που μας συμφέρει και μας εξυπηρετεί. Πρώτα απ’ όλα δεν μας υποχρεώνει σε κανενός είδους πειθαρχία. Πράττουμε κατά το κέφι μας και πορευόμαστε κατά πώς μας βολεύει. Υστερα δεν έχουμε ευθύνες. Τουλάχιστον ατομικές: «όλοι το ίδιο κάνουν».
Η Αττική βράζει. Ολα μεταμορφώνονται, αναδιαρθρώνονται, χρήσεις γης αλλάζουν κάτω από τη μύτη των ιθυνόντων. Τείνει να μεταμορφωθεί σε μια αχανή τερατούπολη, χωρίς ιστό, χωρίς κέντρα, χωρίς διακριτές ζώνες. Μπετόν κακομούτσουνο, ετερόκλητο, άναρχο, εφιαλτικό, που κουβαλάει, όπου αναφύεται, την υποβάθμιση – το μποτιλιάρισμα, το καυσαέριο, τη ζέστη, την ασχήμια. Τι κι αν, μετά, γίνονται έργα συγκοινωνιακά· είναι καταδικασμένα να απαξιωθούν, αφού η πόλη όλο και γιγαντώνεται ξεπερνώντας τα, καταβροχθίζοντας ό,τι θάλλει κοντά της.
Ολοι το βλέπουμε (όπου δεν έχουμε προσωπικό όφελος), πλην των υπεύθυνων, που απαθείς, πανόλβιοι και πανευδαίμονες σιωπούν· ή ψευδολογούν.
Αθήνα – Αττική, Αττική – Αθήνα, στη σκοτεινή πορεία όλων των μεγα-πόλεων του πλανήτη που ογκώνονται ρουφώντας γη, πόρους, ανθρώπους και ξερνώντας αχανείς ιστούς και κορδέλες αυτοκινητόδρομων. Ενα αυταρχικό καταπιεστικό τέρας, χωρίς πρόσωπο, μια κολοσσιαία ανθρωποπαγίδα, με μερικά «ρετιρέ» να προσφέρουν την ψευδαίσθηση της απόδρασης.
———–
Χαμένη η «αίσθηση του ιερού»
Tου Xρηστου Γιανναρα, “Κ”, 8/6/08
H λέξη «ιερό» δεν παραπέμπει αποκλειστικά σε θρησκευτικές προσλαμβάνουσες. Δήλωνε πάντα και ό,τι προκαλεί κοινό αίσθημα δέους, το σέβας όλων ή των πολλών. Ο τόπος ή τα σημάδια ενός με πανανθρώπινη σημασία κατορθώματος στο πεδίο των σχέσεων κοινωνίας, των πρωτοπόρων γνωστικών κατακτήσεων, της αποκαλυπτικής τέχνης, της θυσιαστικής ανιδιοτέλειας ήταν πάντοτε κάτι το «ιερό». Λειτουργεί το ιερό σαν μέτρο ή κριτήριο εντοπισμού μιας πραγματικότητας που τη νιώθουμε να μας υπερβαίνει, να ξεπερνάει την τύρβη της χρησιμοθηρίας και ιδιοτέλειας, να μην υποτάσσεται ούτε και στη γλωσσική αντικειμενοποίηση. Γι’ αυτό λειτούργησε η κοινή «αίσθηση του ιερού» και σαν άξονας αναφοράς της ευθύνης των ανθρώπων, μέτρο για να κρίνονται και να αξιολογούνται οι πράξεις, οι ποιοτικές ιεραρχήσεις.
Δύσκολο να οριστεί με έννοιες η «αίσθηση του ιερού» και ακόμη δυσκολότερο να καταστεί κοινό κτήμα. Χρειάζεται μακρά διαδοχή γενεών, ίσως για αιώνες πολλούς, προκειμένου να φτάσει να λειτουργεί σε μια κοινωνία η «αίσθηση του ιερού». Και αρκούν ελάχιστα χρόνια για να χαθεί αυτή η «αίσθηση». Από την αρχαία κιόλας εποχή και για αναρίθμητους ανθρώπους σε κάθε γωνιά του πλανήτη, η Αττική ήταν τοπίο ιερό: Εδώ γεννήθηκε το άθλημα της «πόλεως» και η «πολιτική» κοινωνία, άνθησε η κριτική σκέψη και η τέχνη η αποκαλυπτική του «αληθούς». Το φως, η βλάστηση, το χώμα και η θάλασσα δέθηκαν οργανικά με τα αρχαία χτίσματα και αγάλματα, με τους περιώνυμους τόπους των συλλογικών κατορθωμάτων –υπέβαλαν πανανθρώπινη την αίσθηση της ιερότητας. Αρκεσε μία και μόνη γενιά Νεοελλήνων με χαμένη την αίσθηση του ιερού (η γενιά της «ανοικοδόμησης» μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο) και η Αττική δεν υπάρχει πια ούτε σαν ιστορικό τοπίο ούτε σαν βιώσιμο φυσικό περιβάλλον.
Τον τελευταίο «θρήνο» για την Αττική τον έγραψε ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Πικιώνης: «Γαίας ατίμωσις» («Κείμενα», εκδ. ΜΙΕΤ). Ο ίδιος πρόλαβε να διαμορφώσει τον χώρο γύρω από την Ακρόπολη και του Φιλοπάππου, και καυχόταν με συγκίνηση ότι η πολυτιμότερη ανταμοιβή γι’ αυτό το έργο του ήταν ο λόγος αλλογενούς ομοτέχνου του: «πέτυχες να αναδείξεις την ιερότητα του τοπίου». Λίγες δεκαετίες αργότερα, στη λεηλατημένη από το κάλλος της και την παράδοσή της Θεσσαλονίκη, ένας άλλος αρχιτέκτονας, ο Κυριάκος Κρόκος, κληροδοτούσε στην πόλη πολύτιμο αποτύπωμα αίσθησης του ιερού, το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού. Σήμερα, στο θαυμαστής σεμνότητας και αρχιτεκτονικής ιδιοφυΐας έργο του Κρόκου ασελγεί ανήκουστα μια Δημοτική Αρχή τυπικά βάνδαλων Νεοελλήνων: Κοτσάρει στο ζωτικό για την έξωθεν θέα του αρχιτεκτονήματος χώρο ένα θηριώδες, νεοπλουτίστικου επαρχιωτισμού Δημαρχείο, προσβολή βάναυση όποιου υπολείμματος αισθητικής και αξιοπρέπειας σώζει η Θεσσαλονίκη.
Γιατί όχι, αφού είναι πια χαμένη η αίσθηση του ιερού. Γιατί όχι, αφού έχει προηγηθεί, δίχως τον παραμικρό ξεσηκωμό αντίστασης ή διαμαρτυρίας, η κορυφαία ύβρις, μνημείο στο διηνεκές του ανίερου: το καινούργιο Μουσείο της Ακρόπολης των Αθηνών, ασέλγημα ελβετικό κατέναντι του Ιερού Βράχου, του ιερότερου στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού.
Δεν γινόταν αλλιώς, έχει νομοτέλεια η Ιστορία. Με κατεστραμμένη τελεσίδικα την Αττική, με την παρανοϊκά πολυώροφη τσιμεντένια λέπρα να πνίγει από παντού ασφυκτικά τον Ιερό Βράχο, να θάβει σε τριτοκοσμική αθλιότητα τα σημάδια της κλασικής Ελλάδας, δεν μπορούσε να υπάρξει συνεπέστερη έκφραση απώλειας κάθε αίσθησης του ιερού. Το Μουσείο που μας έστησε ο Ελβετός Bernard Tschumi είναι η ευστοχότερη χλεύη για τον παρακμιακό επαρχιωτισμό μας.
Κάπου πρέπει να χαρακτούν ανεξίτηλα τα ονόματα προέδρου και μελών της επιτροπής που προέκρινε τον εφιαλτικό αυτόν αρχιτεκτονικό θρίαμβο του ανίερου. Αλλά και το όνομα του θλιβερού υπουργίσκου που συγκρότησε, με ονόματα φανταχτερά για επαρχιώτες, την επιτροπή. Να αποτυπωθεί κάπου επώνυμα η αυτουργία της συλλογικής ντροπής, του κατεξευτελισμού μας των Ελλήνων. Με την απαλλακτική προσθήκη πως δεν γινόταν αλλιώς. Η αίσθηση του ιερού έχει χαθεί, σπιθαμιαίοι διαχειρίζονται τα πανανθρώπινου δέους αρχαία ίχνη του. Θέλανε οι διαχειριστές υποταγμένα τα εκθέματα του Μουσείου σε «μοδέρνα» τεχνολογικά «εφφέ» για την προτεραιότητα των εντυπώσεων (τουριστικά εμπορεύσιμων). Και στήσανε την εκτρωματική βλασφημία κατέναντι στην ιερότητα.
Είχε προλάβει να υποβάλει μελέτη για το Μουσείο της Ακρόπολης και ο Κυριάκος Κρόκος, πρόταση θαυμαστής προσαρμογής στην ιερότητα του χώρου και του εγχειρήματος. Της έδωσαν παρηγορητικό «έπαινο», δεν είχαν τουλάχιστον την ευστροφία να προφασιστούν ότι θα ήταν ανορθογραφία μέσα στην εκβαρβαρισμένη τερατούπολη.
Γιατί, πραγματικά, η Αθήνα σαρκώνει τον πιο εγκληματικό βανδαλισμό που συντελέστηκε ποτέ στην Ιστορία. Δεν είναι καν οικιστικός πια χώρος να ζουν, να κοινωνούν, να συμβιώνουν άνθρωποι. Είναι πρωταρχικά χώρος για να σταθμεύουν, στριμωγμένα παντού, αυτοκίνητα και να σωρεύονται σκουπίδια. Απρόσωπες τριτοκοσμικές πολυκατοικίες παρανοϊκά υπερυψωμένες και με συμπαγή «μεσοτοιχία» μεταβάλλουν τα στενάδια των δρόμων σε διαδρόμους φυλακής με πανύψηλα τείχη. Μαύρη κάπνα κολλημένη στις προσόψεις, ασχήμια και κιτσαριό, άναρχες αφισοκολλήσεις, θόρυβος ασίγαστος, οι ανθρωποκτόνοι μεταλλικοί κάνθαροι βόμβος νυχθήμερος πάνω στο σάπιο κουφάρι της πόλης.
Αυτόν τον εφιάλτη τον ερμηνεύει το νέο Μουσείο της Ακρόπολης, αποτυπώνεται εκεί η αιτία του εκβαρβαρισμού, της εξευτελιστικής παρακμής: η απώλεια της «αίσθησης του ιερού». Χτίσμα προορισμένο να στεγάσει απομεινάρια του πολιτισμού των σχέσεων της «κατά λόγον» κοινωνίας, του «πολιτικού» αθλήματος για τον «κατ’ αλήθειαν» βίο, χτίζεται και οργανώνεται με τα κριτήρια της ατομοκρατίας, της προτεραιότητας των υποκειμενικών εντυπώσεων, της ωφελιμοθηρίας. Δεν είναι ο μοντέρνος αρχιτεκτονικός ρυθμός που κάνει το χτίσμα ανίερο, είναι τα κριτήρια και το ήθος του σχεδιασμού, η ανυποψίαστη ασέβεια για τα εκθέματα που διολισθαίνει στην ασέλγεια.
Γι’ αυτό και βλέποντας το καινούργιο μουσειακό απόκτημα της πρωτεύουσας μπορεί ο υποψιασμένος να καταλάβει πολλά: Γιατί, λ.χ., σε αυτή τη χώρα οι «Αριστεροί» καίνε φασιστικότατα τις κάλπες της καθολικής φοιτητικής ψηφοφορίας, γιατί τα κοινά τα διαχειρίζονται μόνο ανίκανοι και ανυπόληπτοι, γιατί είναι αυτονόητο ο εφοριακός να χρηματίζεται, ο εργολήπτης να κλέβει, ο δημόσιος λειτουργός να εκβιάζει, το σχολειό να έχει διαλυθεί, η διπλωματία να σωρεύει ντροπές στη χώρα.
Αναθέσαμε σε Ελβετό να κραυγάσει ότι χάσαμε την αίσθηση του ιερού.
παγκόσμιος υπερπληθυσμός και μεγα-πόλεις
Η κλασική ταινία του Φριτς Λανγκ «Μητρόπολις» (1926) εκτυλίσσεται σε μια μεγαλούπολη σε στυλ Νέας Υόρκης με γοτθικούς ουρανοξύστες, το 2026. Οι εργάτες, εξοστρακισμένοι σε μια ζοφερή, υπόγεια πόλη κάτω από την πόλη, επαναστατούν απέναντι στην τυραννία των ιδιοκτητών και των μάνατζερ, που ζουν στον επάνω κόσμο. Το έργο έγινε πηγή έμπνευσης για αναρίθμητες ταινίες επιστημονικής φαντασίας (όπως το Blade Runner του Ρίντλεϊ Σκοτ, το 1982) γύρω από βίαιες κοινωνικές εξεγέρσεις σε φουτουριστικές μεγαλουπόλεις.
Δεν ήταν πάντα έτσι. Ιστορικά, οι πόλεις εθεωρούντο φυτώρια καινοτόμων ιδεών, νησίδες πολιτισμού στον ωκεανό της αγροτικής καθυστέρησης. Η γραφή, το ψήσιμο του ψωμιού, ο τροχός, τα πρώτα μεγάλα άλματα του πολιτισμού προέρχονται από τις πρώτες πόλεις, που ξεφύτρωσαν στις όχθες του Τίγρη και του Ευφράτη, στο σημερινό Ιράκ. Η Αθήνα, το πρότυπο της ελληνικής πόλης-κράτους, γέννησε τη φιλοσοφία και τη δημοκρατία.
Η Ρώμη, η πρώτη πραγματική μεγαλούπολη, με πληθυσμό που πρέπει να ξεπέρασε το εκατομμύριο, γέννησε το δίκαιο, τις περίτεχνες αστικές υποδομές και την οργανωμένη Αυτοκρατορία. Η μετατόπιση του κέντρου βάρους από την πόλη στο χωριό, κατά τη διάρκεια της μεσαιωνικής φεουδαρχίας, συνοδεύτηκε από βαθύτατη πολιτιστική οπισθοδρόμηση.
Οξύτατα προβλήματα
Στην αρχή των νεώτερων χρόνων, η πρώτη πόλη που ξεπέρασε το ένα εκατομμύριο ήταν το Πεκίνο. Σύντομα, όμως, η πρωτοπορία πέρασε στο Λονδίνο, μητρόπολη της Βιομηχανικής Επανάστασης. Το 1800, μόλις το 3% του παγκόσμιου πληθυσμού ζούσε σε αστικά κέντρα. Αλλά η επέκταση της μεγάλης, μηχανοποιημένης βιομηχανίας προκάλεσε ακατάσχετο κύμα αστικοποίησης στο βόρειο ημισφαίριο τους δύο επόμενους αιώνες.
Η απότομη εσωτερική μετανάστευση συνοδευόταν από οξύτατα προβλήματα -ανεργία, φτώχεια, στεγαστικό, εγκληματικότητα- πηγή έμπνευσης για την κοινωνική λογοτεχνία και το καινούργιο είδος του αστυνομικού μυθιστορήματος, αυτού του «αστικού γουέστερν» της βιομηχανικής κοινωνίας. Ολα αυτά, όμως, εθεωρούντο ωδίνες τοκετού, που έμελλε να υποχωρήσουν στην πορεία του μεγάλου εκσυγχρονισμού. Φέτος, η αστικοποίηση πέρασε ένα συμβολικό ορόσημο, καθώς για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας ο παγκόσμιος αστικός πληθυσμός ξεπέρασε τον αγροτικό. Πολύ σύντομα αυτό θα ισχύει και για το σύνολο, πρακτικά, του μέχρι χθες αγροτικού Τρίτου Κόσμου. Ωστόσο, η αστικοποίηση έχει προσλάβει στις μέρες μας μια διαφορετική, εκτρωματική μορφή. Σε πολλές χώρες, η καταστροφή του αγροτικού τομέα λόγω της φιλελευθεροποίησης του παγκόσμιου εμπορίου δεν αντισταθμίζεται από την ανάπτυξη της βιομηχανίας, όπως έγινε κατά το παρελθόν στο βόρειο ημισφαίριο. Το αποτέλεσμα είναι να κατακλύζονται οι μεγαλουπόλεις από μάζες απελπισμένων ανθρώπων, κυρίως νεαρής ηλικίας, που παραδέρνουν στην ανεργία ή στην άτυπη, ανασφάλιστη εργασία.
Είναι αυτός ο κόσμος που συνωστίζεται σε άθλιες παραγκουπόλεις, οι οποίες ξεφυτρώνουν αυθαίρετα σε πλαγιές λόφων και χαράδρες, από το Ναϊρόμπι μέχρι το Σάο Πάολο. Πολυμελείς οικογένειες που στοιβάζονται σε λίγα τετραγωνικά, κάτω από στέγες με άχυρο, τσίγκο ή ελενίτ, κατά κανόνα χωρίς τουαλέτα, πόσιμο νερό και ηλεκτρικό, στο έλεος της τοπικής μαφίας και των κυκλωμάτων διακίνησης ναρκωτικών. Σ’ αυτό το κοινωνικό θερμοκήπιο ευδοκιμούν κάθε είδους «άνθη»- ισλαμικά και χριστιανικά, φυλετικά και εθνικιστικά δίκτυα που προσφέρουν κοινωνικές υπηρεσίες με αντάλλαγμα τη στρατολόγηση εκείνων που αναζητούν χείρα βοηθείας.
Συμμετρικό είδωλο στον «πλανήτη των παραγκουπόλεων», που με τόσο γλαφυρό τρόπο περιγράφει στο ομώνυμο βιβλίο ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια Μάικ Ντέιβις, είναι οι «οχυρωμένες κοινότητες» των πλουσίων, αυτή η τρέλα που διαδίδεται ταχύτατα από τη Νότια Αφρική και τη Βραζιλία στις ΗΠΑ και τη Βρετανία. Το εκρηκτικό δίπολο «γκέτο των φτωχών – γκέτο των πλουσίων» παραπέμπει στην παράδοση του Μεσαίωνα, με τα οχυρωμένα bourgs, τις πόλεις των αστών, και τις τυφλές, καταστροφικές εξεγέρσεις των χωρικών. Ο Φριτς Λανγκ αποκτά μια δυσάρεστη επικαιρότητα, αλλά γι’ αυτό δεν φταίει, βέβαια, ο «υπερπληθυσμός»…
Ο νέος ανταρτοπόλεμος
Ο Χέιντεν δεν εκπροσωπεί μεμονωμένη περίπτωση. Τον Οκτώβριο του 2006, η αμερικανική κεντρική διοίκηση CENTCOM διέθεσε 25 εκατομμύρια δολάρια για την εκπόνηση μελέτης με τίτλο «Αστική Αποφασιστικότητα 2015». Το σενάριο προέβλεπε μεγάλα στρατιωτικά γυμνάσια, στο πρότυπο του παρατεταμένου ανταρτοπόλεμου με την πολιτοφυλακή του Μοκτάντα αλ Σαντρ στα σοκάκια της Βαγδάτης. Το επίσημο περιοδικό του Πενταγώνου διευκρίνιζε ότι κάτι παρόμοιο θα μπορούσε να εξελιχθεί σε οποιαδήποτε μεγαλούπολη, όπου ο αμερικανικός στρατός μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με χαοτικές εξεγέρσεις και εξτρεμιστικές πολιτοφυλακές.
Εξάλλου, σε έκθεση για το μελλοντικό πεδίο μάχης, η υπηρεσία προηγμένων αμυντικών μελετών του Πενταγώνου (DARPA) προϊδέαζε για την παρουσία κατοχικών, δυτικών στρατευμάτων σε τριτοκοσμικές μεγαλουπόλεις κατά τις προσεχείς δεκαετίες ως εξής:
«Δυνάμεις αυτοχθόνων θα χρησιμοποιούν οχήματα, από τα οποία θα εκτοξεύουν όλμους, αλλάζοντας διαρκώς θέση βολής. Την ίδια ώρα, τάγμα πεζικού, μέρος της αμερικανικής δύναμης ταχείας επέμβασης, θα αναλαμβάνει τη διασφάλιση πολλαπλών στόχων και την κατάληψη του πυρήνα διοίκησης τρομοκρατικής οργάνωσης σε αστική περιοχή έκτασης 100 οικοδομικών τετραγώνων».
Στο παρελθόν, οι Αμερικανοί αντιμετώπιζαν αντάρτικα κινήματα που αναπτύσσονταν στα πρότυπα του Μάο, του Χο Τσι Μινχ ή του Τσε Γκεβάρα, σε βουνά, χαράδρες και ζούγκλες. Σήμερα, οι δεξαμενές σκέψης του Πενταγώνου, όπως το Πολεμικό Κολέγιο του Στρατού και το Εργαστήριο Πολεμικής Ερευνας των Πεζοναυτών, θεωρούν αυτά τα πρότυπα παρωχημένα και στρέφονται στον άγνωστο εχθρό, που επωάζεται στις ζούγκλες των μεγαλουπόλεων.
Info
-Joby Warrick, CIA Chief Sees Unrest Rising With Population, The Washington Post, 1/5/2008.
-State of World Population 2007 (www.unfpa.org).
EΠΙΣΗΣ:
Το Προσωπο: Τομας Ρομπερτ Μαλθους
