Φθηνή, αλλά με κινδύνους η ατομική ενέργεια
Οι ειδικοί εξηγούν τις «παράπλευρες ζημιές» στο περιβάλλον από τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Χάρης Καρανίκας
«Οι πυρηνικοί αντιδραστήρες δεν εκπέμπουν διοξείδιο του άνθρακα, όπως οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής που καίνε ορυκτά καύσιμα. Όμως τα δύο τρίτα της ενέργειας που παράγουν απελευθερώνονται ως θερμότητα στο περιβάλλον, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η μέση θερμοκρασία και να ενισχύεται το φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη», λέει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Πυρηνικής Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Αθανάσιος Γεράνιος
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, ακόμα και σήμερα δεν έχει λυθεί το μείζον θέμα φύλαξης των ραδιενεργών αποβλήτων, αφού οι θέσεις στις οποίες διοχετεύονται χαρακτηρίζονται ως προσωρινές. «Σήμερα δεν υπάρχει ούτε μία μόνιμη θέση φύλαξης αποβλήτων υψηλής ραδιενέργειας στον πλανήτη. Κάποιες προσπάθειες για τη μετατροπή τους σε ακίνδυνα υλικά μέσω ακτινοβόλησης με νετρόνια απέτυχαν. Και είναι παραπλανητικό να χαρακτηρίζουμε την πυρηνική ενέργεια “καθαρή”. Για να λες ότι κάτι είναι καθαρό, πρέπει να μπορείς να το δεις- και η ραδιενέργεια είναι μια αόρατη ακτινοβολία», λέει ο κ. Γεράνιος.
Τόνοι αποβλήτων
Στα επόμενα 10 χρόνια σε ακτίνα 700 χιλιομέτρων από τα σύνορα της Ελλάδας θα λειτουργούν πυρηνικοί σταθμοί συνολικής ισχύος 12.700 ΜW που θα παράγουν ετησίως περίπου 320 τόνους ραδιενεργών αποβλήτων. «Ο κίνδυνος ενός ατυχήματος δεν ήταν ποτέ πιο ορατός», υποστηρίζουν αυτοί που αντιτίθενται στη χρήση της πυρηνικής ενέργειας. «Οι κίνδυνοι αυτοί πολλαπλασιάζονται κατά τη μεταφορά των ραδιενεργών υλικών. Υπάρχει πλήρης αδιαφάνεια για τη διαχείριση των αποβλήτων: από τα μείζονα ζητήματα των αδιευκρίνιστων ναυαγίων πλοίων τα οποία μετέφεραν ραδιενεργά υλικά στην Αδριατική που δεν ξέρουμε αν τα βύθισαν επίτηδες ή όχι, μέχρι τις μεταφορές ρουτίνας. Κανείς δεν γνωρίζει πώς γίνεται η διαχείριση των αποβλήτων», επισημαίνει ο κ. Θανάσης Αναπολιτάνος, από το Αντιπυρηνικό Παρατηρητήριο της Μεσογείου.
«Η πυρηνική ενέργεια δεν μπορεί να “προλάβει” τις μεγάλης κλίμακας αλλαγές που χρειάζονται για την έγκαιρη αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Τα επόμενα 10-20 χρόνια που θα χρειαστεί να κάνουμε αυτές τις αλλαγές, η πυρηνική ενέργεια θα συμμετέχει ελάχιστα. Ακόμα και η Κίνα, που “τρέχει” το μεγαλύτερο πυρηνικό πρόγραμμα στον πλανήτη, θα καλύπτει σε μερικά χρόνια από τα πυρηνικά μόλις το 15%-20% των ενεργειακών της αναγκών», λέει ο Νικ Μάμπεϊ, ιδρυτής της περιβαλλοντικής οργάνωσης Ε3G, πρώην σύμβουλος του Μπλερ σε θέματα ενέργειας και μέλος της οργανωτικής επιτροπής του Διεθνούς Συνεδρίου για την Κλιματική Αλλαγή και την Ενεργειακή Ασφάλεια.
«Ας εξετάσουμε όλα τα υπόλοιπα και μετά ας δούμε αν πρέπει να εγκαταστήσουμε πυρηνικά στη χώρα μας. Ας εξαντλήσουμε πρώτα την αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας που μπορούμε να αναπτύξουμε καθώς η χώρα μας διαθέτει πλούσιο δυναμικό και συμφέρει», λέει ο κ. Δημήτρης Λάλας, μηχανικός περιβάλλοντος και διευθύνων σύμβουλος μελετητικής εταιρείας για το περιβάλλον και την ενέργεια.
Η κοινή γνώμη
«Από την απόρρητη έκθεση του Έλληνα πρέσβη όπου υπογραμμιζόταν ότι “πρέπει να προετοιμαστεί η κοινή γνώμη για τα πυρηνικά”, έως τα ταξίδια του Πρωθυπουργού στη Βουλγαρία και την Ινδία όπου ευλογήθηκε η ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας, τα τελευταία χρόνια κάθε λίγο και λιγάκι το θέμα των πυρηνικών έρχεται στη δημοσιότητα», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Θανάσης Αναπολιτάνος. «Κατά τη γνώμη μου αυτό γίνεται για να τεστάρουν την κοινή γνώμη. Την ίδια ώρα όμως ο ελληνικός λαός δέχεται ψυχολογικό πόλεμο από τις αντιφάσεις των υπουργών, που εμφανίζονται είτε υπέρ είτε κατά της πυρηνικής ενέργειας. Ο κ. Σουφλιάς και η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να εναρμονιστούν με το κοινό αίσθημα των Ελλήνων πολιτών, που με συντριπτικό ποσοστό απορρίπτουν τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας», επισημαίνει ο κ. Αναπολιτάνος.
Σύμφωνα με το τελευταίο ευρωβαρόμετρο που αφορούσε την πυρηνική ενέργεια (φθινόπωρο 2005), η Ελλάδα έρχεται δεύτερη όσον αφορά τα αντιπυρηνικά αισθήματα των πολιτών της (86%), με πρώτη την Αυστρία (88%). Σε προηγούμενες δημοσκοπήσεις που πραγματοποιήθηκαν από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το ποσοστό ήταν στο 76% το 2002 και στο 79% το 1987- έναν χρόνο μετά το ατύχημα στο Τσερνόμπιλ. Τα μικρότερα ποσοστά που έχουν καταγραφεί σε ελληνική δημοσκόπηση ήταν 61% (1984) και 65% (1997).
Τα τρία δισ. ευρώ της κατασκευής και το κρυφό κόστος http://www.tanea.gr//Article.aspx?d=20080507&nid=8418649&sn=&spid=876
πηγή:
—————————————————————-
INFOGRAPHICS
Η πυρηνική ενέργεια στα Βαλκάνια
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Πυρηνοκίνητη κόντρα
Διχάζει η πυρηνική ενέργεια
Διασπασμένη η επιστημονική κοινότητα. Αντιδρασεις απο ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ
Τετάρτη, 07.05.08
Αρνητική υποδοχή από την πλειονότητα του πολιτικού κόσμου, επιφυλάξεις από τους επιστήμονες αλλά και νέα ένταση μεταξύ Σταύρου Δήμα και Γιώργου Σουφλιά προκάλεσε η επιλογή του τελευταίου να υιοθετήσει το χαρακτηρισμό «πράσινη» για την πυρηνική ενέργεια κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο διεθνές συνέδριο για την ενεργειακή ασφάλεια.
«Στόχος είναι η πράσινη ενέργεια και κατά την άποψή μου ορθά η Ε.Ε. έχει συμπεριλάβει σε αυτήν την κατηγορία και την πυρηνική ενέργεια» ήταν η φράση του υπουργού ΠΕΧΩΔΕ που άναψε φωτιές.
Η απάντηση Δήμα ήρθε χθες, μετά το τέλος της δικής του ομιλίας στο ίδιο συνέδριο: «Η ατομική ενέργεια δεν αποτελεί ανανεώσιμη πηγή ενέργειας», είπε ορθά κοφτά και αποχώρησε. Ερωτηθείς δε να σχολιάσει τη θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας για αυτόνομη περιβαλλοντική πολιτική, ο Ευρωπαίος επίτροπος αρκέσθηκε να πει με νόημα: «Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι σοφός άνθρωπος».
Η ανταπάντηση του ΥΠΕΧΩΔΕ ήταν πυρηνικού βεληνεκούς, καθώς ο συντάκτης της φτάνει στο σημείο να καταλογίσει σχεδόν… ανάρμοστη συμπεριφορά στον κ. Δήμα! Ιδού: «Για να ξέρουμε τι λέμε, ο κ. Γιώργος Σουφλιάς ουδέποτε χαρακτήρισε την πυρηνική ενέργεια ως ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, όπως επιχείρησε να το παρουσιάσει ο κ. Δήμας.
Ο κ. Σουφλιάς ανέφερε ότι η Ε.Ε. χαρακτηρίζει πλέον την πυρηνική ενέργεια ως “πράσινη”, αφού δεν παράγει διοξείδιο του άνθρακα ούτε άλλους ρύπους. Μας προκαλεί κατάπληξη το γεγονός ότι ο επίτροπος κ. Δήμας κάνει ότι δεν γνωρίζει τις αποφάσεις των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων. (…) Ο κ. Δήμας για άλλη μια φορά δεν χάνει την ευκαιρία να επιτεθεί στον Ελληνα υπουργό Περιβάλλοντος. Αλλωστε η χθεσινή του συμπεριφορά (sic) στο συνέδριο Athens Summit 2008 υπήρξε χαρακτηριστική των προθέσεών του».Το ΥΠΕΧΩΔΕ αναγνωρίζει, πάντως, ότι ο κ. Σουφλιάς άνοιξε «δημόσιο διάλογο για ένα ακόμα θέμα αιχμής». Τις πρώτες θέσεις στο διάλογο έλαβαν τα κόμματα στη Βουλή. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ κ. Χρ. Παπουτσής ζήτησε από την κυβέρνηση να τοποθετηθεί ευθέως για το εάν σκοπεύει να προχωρήσει σε μια τέτοια κατεύθυνση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας λέγοντας πως το κόμμα του είναι αντίθετο στην ύπαρξη οποιουδήποτε πυρηνικού εργοστασίου στη χώρα. Ο εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ κ. Μιχ. Παπαγιαννάκης χαρακτήρισε την πρόταση Σουφλιά «εξωφρενική και σκανδαλώδη». Στον αντίποδα, σύσσωμη η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΛΑΟΣ υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει στην παραγωγή πυρηνικής ενέργειας, «όπως κάνουν όλα τα δυτικά κράτη», καλώντας την κυβέρνηση να αντισταθεί στην «αριστερή» μιζέρια.
Ο παριστάμενος υφυπουργός κ. Στ. Καλαφάτης παρέπεμψε στον κ. Σουφλιά, ενώ, πιο τολμηρός, ο βουλευτής της Ν.Δ. Κ. Μπαντουβάς υποστήριξε ότι το δίλημμα εν όψει εξάντλησης των πετρελαϊκών αποθεμάτων είναι «καυσόξυλα» ή «πυρηνική ενέργεια». Τον κ. Σουφλιά κάλυψε πάντως ο κυβερνητικός εκπρόσωπος διευκρινίζοντας ότι ο υπουργός δεν έθεσε ζήτημα πυρηνικής παραγωγής ενώ «ούτε η κυβέρνηση εξετάζει κάτι τέτοιο».
Η επιστημονική κοινότητα είναι όμως μάλλον διχασμένη: Στην αίθουσα του συνεδρίου ο καθηγητής του ΕΜΠ κ. Π. Κάπρος και ο κ. Λ. Δρόλλας από το Κέντρο Διεθνών Ενεργειακών Σπουδών δεν είπαν όχι στο ενδεχόμενο κατασκευής πυρηνικών εργοστασίων παραγωγής ρεύματος, «μακροπρόθεσμα, όπως γίνεται και σε άλλες χώρες».
Ο κ. Λεωνίδας Καμαρινόπουλος, πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, που εν γένει θεωρεί υπερβολικό το θόρυβο, δήλωσε στον ΕΤ τα εξής: «Αν θεωρήσουμε ότι πράσινη είναι η ενέργεια που χαρακτηρίζεται από χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, τότε ο κ. Σουφλιάς είπε το αυτονόητο. Από αυτό δεν μπορεί να εξαχθεί με τίποτα ότι η Ελλάδα θα φτιάξει πυρηνικό εργοστάσιο. Η άποψή μου είναι ότι η χρήση της πυρηνικής ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο είναι αναπόφευκτη. Ομως αυτό δεν σημαίνει ότι και οι 200 χώρες του πλανήτη θα αποκτήσουν αναγκαστικά πυρηνική ενέργεια. Το ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας μας μέχρι το 2020 δεν προβλέπει πυρηνική ενέργεια. Πάντως το ζήτημα της σεισμικότητας δεν αποτελεί κίνδυνο. Κοιτάξτε την Καλιφόρνια και την Ιαπωνία, δύο κατ’ εξοχήν σεισμογενείς περιοχές».
Ο κ. Αθανάσιος Γεράνιος, αναπληρωτής καθηγητής του Τομέα Πυρηνικής Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, επισημαίνει: «Λένε ότι η πυρηνική ενέργεια είναι καθαρή, τη λένε μάλιστα και πράσινη επειδή, πράγματι, δεν συνεισφέρει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αμφότερα δεν είναι αληθή, ίσως δε να είναι και παραπλανητικά. Ενα πυρηνικό εργοστάσιο, ας πούμε, παράγει πολύ περισσότερη θερμότητα στη διαδικασία παραγωγής ενέργειας. Επιπλέον, η αποθήκευση των πυρηνικών αποβλήτων είναι πανάκριβη και επικίνδυνη. Στο Κοζλοντούι δύο φορές τα πυρηνικά απόβλητα απείλησαν να μολύνουν το υπέδαφος. Τα ραδιενεργά στοιχεία ζουν για 23.000 χρόνια και πρέπει να γνωρίζουμε ότι κάθε πυρηνικός αντιδραστήρας δεν παράγει αενάως ενέργεια αλλά μετά από 30 χρόνια καθίσταται και αυτός επικίνδυνο πυρηνικό απόβλητο. Τέλος, μια πυρηνική εγκατάσταση είναι ευάλωτη στη γεωπολιτική. Η Ινδία και το Πακιστάν ξεκίνησαν με μικρούς αντιδραστήρες ειρηνικής χρήσης».
Επικρίνει τη θέση Σουφλιά η Greenpeace
Επικριτικός απέναντι στη θέση του υπουργού ΠΕΧΩΔΕ κ. Γ. Σουφλιά να χαρακτηρίσει πράσινη την πυρηνική ενέργεια ήταν ο διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace, Νίκος Χαραλαμπίδης.
Μιλώντας στον ΕΤ σημείωσε ότι «ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ έχει μια πολύ πετυχημένη έφεση στη μεταστροφή της συζήτησης πρώτα στα όσα αφορούσαν την απόφαση του ΟΗΕ και τώρα όσον αφορά τις κλιματικές αλλαγές».
Οπως εξηγεί ο κ. Χαραλαμπίδης, το μεγάλο κόστος αλλά και η μεγάλη χρονική περίοδος για την κατασκευή ενός πυρηνικού εργοστασίου είναι απαγορευτικά για την ένταξη τέτοιων επενδύσεων στον αγώνα για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών.
Παράλληλα, πρέπει να συνεκτιμηθεί και η αυξημένη επικινδυνότητα στη χρήση αυτής της μορφής ενέργειας, καθώς κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει την πιθανότητα ατυχήματος ή τη χρησιμοποίηση της πυρηνικής ενέργειας για την κατασκευή όπλων. «Ας αφήσουμε επιτέλους αυτό το παραμύθι. Η μαγική λύση των πυρηνικών δεν υπάρχει».
Των ΓΙΑΝΝΗ ΑΠΕΡΓΗ, ΕΥΗΣ ΑΠΟΛΩΝΑΤΟΥ
Τα υπέρ και τα κατά των αντιδραστήρων
Συνέδριο για την αναγέννηση της πυρηνικής ενέργειας διοργανώνει αύριο ο Δημόκριτος
Η συζήτηση για την κατασκευή πυρηνικού εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα μας μπορεί να παραμένει επισήμως εκτός ατζέντας, ωστόσο το θέμα τίθεται εκ των πραγμάτων στο τραπέζι, αν αναλογιστεί κανείς ότι όλοι οι γείτονές μας διαθέτουν ή σκοπεύουν να κατασκευάσουν τέτοιες μονάδες στο εγγύς μέλλον. Αυτό σημαίνει ότι η χώρα μας είναι εκτεθειμένη σε όλους τους κινδύνους πιθανού ατυχήματος, αφού η μόλυνση δεν γνωρίζει σύνορα, χωρίς να έχει τα πλεονεκτήματα που συνεπάγεται η χρήση της πυρηνικής ενέργειας. Δηλαδή πολιτική ισχύ, φθηνή και «καθαρή» (χωρίς αέρια του θερμοκηπίου) παραγωγή ρεύματος.
Ως τα μέσα του 2008 η βουλγαρική κυβέρνηση θα επιλέξει τον επενδυτή που θα εξαγοράσει το 49% των μετοχών του νέου πυρηνικού σταθμού που θα κατασκευαστεί στο Μπέλενε, ενώ παραμένουν σε λειτουργία δύο από τους παλιούς αντιδραστήρες στο Κοζλοντούι. Υποψήφιοι για το Μπέλενε είναι η βελγική Electrabel και η γερμανική (συνέταιρος της ΔΕΗ) RWE. Η κατασκευή του νέου σταθμού έχει ανατεθεί στη ρωσική Atomstroyexport. Η Τουρκία έχει ανακοινώσει επίσης πρόγραμμα κατασκευής πυρηνικών μονάδων συνολικής ισχύος 5.000 μεγαβάτ, ενώ οι κυβερνήσεις της Αλβανίας και των Σκοπίων έχουν δηλώσει ότι ενδιαφέρονται να προχωρήσουν προς αυτήν την κατεύθυνση.Η επίσημη θέση της κυβέρνησης για το ενδεχόμενο κατασκευής πυρηνικού εργοστασίου στην Ελλάδα έχει διατυπωθεί κατ’ επανάληψη και από το νυν υπουργό Ανάπτυξης κ. Χ. Φώλια και είναι αρνητική.
Η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια έχει «ανοίξει» πάντως σε ευρωπαϊκό επίπεδο με δύο αφορμές: την αύξηση των τιμών του πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα που ανεβάζει το κόστος ηλεκτροπαραγωγής από συμβατικά καύσιμα και την ανάγκη περιορισμού των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα για να προληφθεί η κλιματική αλλαγή.
Τα υπέρ και τα κατά για τους αντιδραστήρες θα αναπτυχθούν σε συνέδριο με θέμα «Αναγέννηση της πυρηνικής ενέργειας» που διοργανώνει αύριο ο Δημόκριτος, στο οποίο θα συμμετάσχουν ο υπουργός Ανάπτυξης, ο επικεφαλής του Σώματος Ενεργειακού Σχεδιασμού κ. Ρ. Μωυσής, εκπρόσωποι του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, της Greenpeace κ.ά. Οσοι πάντως αντιτίθενται στην πυρηνική ενέργεια, εκτός από τις τεράστιες επιπτώσεις σε περίπτωση ατυχήματος, επισημαίνουν και σειρά ακόμη προβλημάτων όπως η διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων, το κόστος αποξήλωσης των μονάδων όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος ζωής τους, τον κίνδυνο να μπει η χώρα στο στόχαστρο τρομοκρατικών οργανώσεων.
Του ΚΩΣΤΑ ΒΟΥΤΣΑΔΑΚΗ
Ευνοϊκότερες σήμερα οι συνθήκες
Για «σοβαρό λάθος της Ελλάδας εάν αποκλείσει την πυρηνική ενέργεια από τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή πολιτική της» μίλησε, προ δεκαημέρου, στον ΕΤ.Κ ο καθηγητής Πυρηνικής Τεχνολογίας του ΜΙΤ Γιώργος Αποστολάκης. Σε συνέντευξή του στον Χρήστο Προυκάκη ο κ. Αποστολάκης σημειώνει: «Η Ελλάδα πρέπει μεν να εκμεταλλευθεί τη μεγάλη ηλιοφάνειά της, όμως η ηλιακή και η αιολική ενέργεια δεν μπορούν να παράσχουν την ηλεκτρική ενέργεια που χρειάζεται. Κατανοώ ότι η πλειοψηφία του ελληνικού λαού έχει αρνητική γνώμη για την πυρηνική ενέργεια που κυρίως οφείλεται στο Τσέρνομπιλ. Ομως τέτοιο γεγονός είναι αδύνατον να συμβεί σε αντιδραστήρες δυτικού τύπου». Σύμφωνα με τον κ. Αποστολάκη, η πυρηνική και η υδροηλεκτρική ενέργεια είναι οι μοναδικές πηγές παραγωγής μεγάλων ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας που δεν μολύνουν την ατμόσφαιρα. «Λαμπρά παραδείγματα είναι η Γαλλία, η Σουηδία και η Ελβετία, χώρες με τις χαμηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στον ΟΟΣΑ». Ο κ. Αποστολάκης θεωρεί ευνοϊκότερες, σήμερα, τις συνθήκες για πυρηνική ενέργεια συγκριτικά με το ’80 και το ’90, γεγονός που οφείλεται «στην αυξημένη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας και την κοινή γνώμη, που σταδιακά γίνεται πιο θετική».
Ναι ή όχι στην «καθαρή» πυρηνική ενέργεια;
————————————-
ΕΠΙΣΗΣ:
Σύμφωνα με το ΥΠΕΧΩΔΕ, οι δηλώσεις Σουφλιά ανοίγουν τον διάλογο, ώστε να ξεκαθαρίσει η θέση της χώρας μας γύρω από το θέμα … http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100033_07/05/2008_268924
